ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಆರಂಭಿಸುವ ರೈತರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಹಸು ಆಯ್ಕೆ, ಮೇವು ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಪಶು ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಖ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ (Dairy Farming) ಮಾಡುವುದು ರೈತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ, ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಬೆಲೆ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾದಾಗ, ರೈತರ ಕೈಹಿಡಿಯುವುದು ಇದೇ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕೈಗೆ ನಗದು ತಂದುಕೊಡುವ ಈ ಉಪಕಸುಬು, ಸರಿಯಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು. ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟದ (KMF – Nandini) ಬಲವಾದ ಜಾಲವಿರುವುದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ತಾವು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಹಾಲಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಸರಿಯಾದ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮೇವಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ರೈತರು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧. ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳ ತಳಿಗಳು
ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಲು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಉತ್ತಮ ತಳಿಯ ಹಸು ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಹವಾಮಾನ, ಮೇವಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ವಿದೇಶಿ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು:
-
ಎಚ್.ಎಫ್ (Holstein Friesian – HF): ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ನೀಡುವ ತಳಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದ್ದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೧೫ ರಿಂದ ೩೦ ಲೀಟರ್‌ವರೆಗೆ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ತಂಪಾದ ಹವಾಮಾನ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇವು ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಆರೈಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಇವು ಹೆಚ್ಚು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
-
ಜರ್ಸಿ (Jersey): ಎಚ್.ಎಫ್ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಜರ್ಸಿ ಹಸುಗಳು ನಮ್ಮ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ದಿನಕ್ಕೆ ೧೦ ರಿಂದ ೧೫ ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶ (Fat) ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎನ್‌ಎಫ್ (SNF) ಪ್ರಮಾಣ ಎಚ್.ಎಫ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಡೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ದೇಶಿ ತಳಿಗಳು: ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಎ೨’ (A2) ಹಾಲಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ದೇಶಿ ತಳಿಗಳಾದ ಗಿರ್ (Gir), ಸಾಹಿವಾಲ್ (Sahiwal), ಮತ್ತು ಥಾರ್ ಪಾರ್ಕರ್ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೮ ರಿಂದ ೧೨ ಲೀಟರ್ ಇದ್ದರೂ, ಹಾಲಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬರುವುದು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಎಮ್ಮೆಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ: ಹಸುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮುರ್ರಾ (Murrah), ಮತ್ತು ಸುರ್ತಿ (Surti) ತಳಿಯ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಬಹಳ ಲಾಭದಾಯಕ. ಎಮ್ಮೆ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶ ಶೇ. ೭ ರಿಂದ ೯ ರವರೆಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
೨. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆ
ಹಸುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
-
ದಿಕ್ಕು: ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ ಉದ್ದನೆಯ ಭಾಗವು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಬೆಳಗಿನ ಎಳೆಯ ಬಿಸಿಲು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಕಡು ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
-
ಜಾಗದ ಅಳತೆ: ಒಂದು ಹಸುವಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಮತ್ತು ಮಲಗಲು ಕನಿಷ್ಠ ೫.೫ ಅಡಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೪ ಅಡಿ ಅಗಲದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಬೇಕು. ಮೇವು ತಿನ್ನುವ ಗವಸಣಿ (Manger) ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಬೇಕು.
-
ನೆಲಹಾಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆ: ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ನೆಲವು ಜಾರುವಂತಿರಬಾರದು. ಗಂಜಲ ಮತ್ತು ನೀರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗಲು ಶೇ. ೧ ರಿಂದ ೨ ರಷ್ಟು ಇಳಿಜಾರು ಇರಬೇಕು. ಸಿಮೆಂಟ್ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಸುಗಳು ಮಲಗಿದಾಗ ಕೆಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲಿಗೆ ಪೆಟ್ಟಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ‘ರಬ್ಬರ್ ಮ್ಯಾಟ್’ (Cow Mats) ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಆರಾಮದಾಯಕ ನಿದ್ರೆ ಸಿಕ್ಕು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
-
ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು: ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಡಲು ವಾತಾಯನ (Ventilation) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
೩. ಸಮತೋಲಿತ ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮೇವು ನಿರ್ವಹಣೆ
ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. ೬೦ ರಿಂದ ೭೦ ರಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಮೇವಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ರೈತರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಪಶು ಆಹಾರ ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲೇ ಮೇವು ಬೆಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಹಸುವಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಅದರ ದೇಹದ ತೂಕ ಮತ್ತು ನೀಡುವ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು.
ಹಸಿರು ಮೇವು: ಪ್ರತಿ ಹಸುವಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೨೦ ರಿಂದ ೨೫ ಕೆ.ಜಿ ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ನೇಪಿಯರ್ (ಕೋ-೪, ಕೋ-೫), ಗಿನಿ ಹುಲ್ಲು, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಟಾಲ್ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ ಮೇವುಗಳಾದ ಲೂಸರ್ನ್ (ಕುದುರೆ ಮಸಾಲೆ ಸೊಪ್ಪು), ಅಲಸಂದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲೋಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಏಕದಳ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಮೇವುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಒಣ ಮೇವು ಮತ್ತು ರಸಮೇವು (ಸೈಲೇಜ್): ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಜೊತೆಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೫ ರಿಂದ ೮ ಕೆ.ಜಿ ಒಣ ಮೇವು (ಭತ್ತದ ಹುಲ್ಲು, ರಾಗಿ ಹುಲ್ಲು, ಜೋಳದ ದಂಟು) ನೀಡಬೇಕು. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಗಾಳಿ ಆಡದಂತೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ‘ಸೈಲೇಜ್’ (Silage – ರಸಮೇವು) ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಣತನದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
ಪಶು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣ: ಹಸು ತನ್ನ ದೇಹದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ೧.೫ ರಿಂದ ೨ ಕೆ.ಜಿ ಪಶು ಆಹಾರ (ಹಿಂಡಿ, ಬೂಸಾ) ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದು ನೀಡುವ ಪ್ರತಿ ೩ ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ೧ ಕೆ.ಜಿ ಪಶು ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಹಸುಗಳು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆದೆಗೆ ಬರಲು ಮತ್ತು ಗರ್ಭ ಧರಿಸಲು ಪ್ರತಿದಿನ ೫೦ ಗ್ರಾಂ ‘ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣ’ (Mineral Mixture) ವನ್ನು ಮೇವಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಕೊಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
೪. ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕರುಗಳ ಪಾಲನೆ
ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು. ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಹಸುವಿನ ಕೆಚ್ಚಲನ್ನು ಉಗುರು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದು ಶುದ್ಧವಾದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒರೆಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಹಾಲಿಗೆ ಸೇರುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಕರುಗಳ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕರು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೊದಲ ಒಂದು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ‘ಗಿಣ್ಣು ಹಾಲು’ (Colostrum) ಕುಡಿಸಲೇಬೇಕು. ಇದು ಕರುವಿಗೆ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕರುಗಳಿಗೆ ಜಂತುಹುಳು ನಿವಾರಕ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕುಡಿಸಬೇಕು.
೫. ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಗಳು, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಸಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಹಸುಗಳಿಗೆ ರೋಗ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ತಡೆಯುವುದು ಜಾಣತನ. ರೋಗ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸುವುದು ದುಬಾರಿ.
-
ಕಾಲು ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ರೋಗ (FMD – ಗಾಳಿ ಕುಂಟೆ): ಇದು ವೈರಸ್‌ನಿಂದ ಬರುವ ಅತಿ ಭಯಾನಕ ರೋಗ. ಹಸುವಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣಾಗುವುದು, ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಸುವುದು, ಕಾಲುಗಳ ಗೊರಸಿನ ಮಧ್ಯೆ ಹುಣ್ಣಾಗಿ ಕುಂಟುವುದು ಇದರ ಲಕ್ಷಣ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಬೇಕು.
-
ಕೆಚ್ಚಲು ಬಾವು (Mastitis): ಇದು ಹೈನುಗಾರರಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟ ತರುವ ಕಾಯಿಲೆ. ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ರೋಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಚ್ಚಲು ಊದಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಮೊಸರಿನಂತಹ ಗಂಟುಗಳು ಬರುವುದು ಇದರ ಲಕ್ಷಣ. ಹಾಲು ಕರೆದ ನಂತರ ಕೆಚ್ಚಲನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಪರ್ಮಾಂಗನೇಟ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಡೆಯಬಹುದು.
-
ಗಳಲೆ ರೋಗ (HS) ಮತ್ತು ಚಪ್ಪೆ ರೋಗ (BQ): ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ (ಮೇ-ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಈ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಬೇಕು.
೬. ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ:
-
ಹಾಲಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಎಂಎಫ್ (KMF) ಡೇರಿಗಳಿಗೆ ಹಾಲು ಹಾಕುವ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ೫ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನವನ್ನು (Milk Incentive) ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
-
ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನರೇಗಾ ಸಬ್ಸಿಡಿ: ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ (MGNREGA) ಹೊಸ ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರಿಗೆ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೫೦,೦೦೦ ರೂ. ವರೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
-
ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ ಖರೀದಿಗೆ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ: ‘ಅಮೃತ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಕುರಿಗಾಹಿ ಯೋಜನೆ’, ‘ಪಶು ಭಾಗ್ಯ’ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅನ್ವಯ), ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಶುಧನ ಮಿಷನ್ (NLM) ಅಡಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ನಬಾರ್ಡ್ (NABARD) ಮತ್ತು ಡಿಸಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮೂಲಕ ರಿಯಾಯಿತಿ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಹಾಗೂ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಪಶು ವಿಮೆ (Cattle Insurance): ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಅಪಘಾತದಿಂದ ಹಸು ಮರಣಹೊಂದಿದರೆ ರೈತರು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹಸುಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರವು ವಿಮಾ ಕಂತಿನ (Premium) ಮೇಲೆ ಶೇ. ೫೦ ರಿಂದ ೭೫ ರಷ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪಕಸುಬಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇದೊಂದು ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ, ಸೈಲೇಜ್ ನಂತಹ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮೇವಿನ ಬಳಕೆ, ರೋಗ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಸದುಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನೂ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢನಾಗಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಹಸುಗಳನ್ನು ತರುವಾಗ ಅಥವಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ ಹತ್ತಿರದ ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳ (Veterinary Doctor) ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ
- ಹಸು ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಯ ಆರೋಗ್ಯ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
- ಮೇವು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ನಿರಂತರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ.
- ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಲಸಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿ.
- ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೊತ್ತ ಅಥವಾ ಅರ್ಜಿ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿ.
