ತೊಗರಿ ಬೆಳೆ ರೋಗಗಳು: ನೆಟೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕೊರಕ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗವು ‘ತೊಗರಿಯ ಕಣಜ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಕಲಬುರಗಿ, ಬೀದರ್, ಯಾದಗಿರಿ, ರಾಯಚೂರು, ವಿಜಯಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಗರಿ (Red Gram / Pigeon Pea) ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಸತತ ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಮಳೆಯು ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂಟಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತು, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪರಿಣಾಮ ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ‘ನೆಟೆ ರೋಗ’ (Wilt Disease) ಮತ್ತು ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹೂವು ಬಿಡುವ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಯಿ ಕೊರಕ’ (Pod Borer) ಕೀಟದ ಬಾಧೆ ಕೂಡ ರೈತರನ್ನು ತೀವ್ರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ದೂಡಿದೆ.

ರೈತರು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿದರೂ, ವರ್ಷವಿಡೀ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆ ಕೈತಪ್ಪಿ ಹೋಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಳೆಗಾಲದ ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟಬಾಧೆಯಿಂದ ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಯಾವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ‘ನೆಟೆ ರೋಗ’ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅದು ಹೇಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ?

ನೆಟೆ ರೋಗವು ಫ್ಯುಸಾರಿಯಂ ಉಡಮ್ (Fusarium udum) ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರದಿಂದ (Fungus) ಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರಬಲ್ಲದು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತಾಗ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ನೆಟೆ ರೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಸಿರಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವ ತೊಗರಿ ಗಿಡಗಳು ಹಠಾತ್ತನೆ ಬಾಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತವೆ.

• ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಣಗಿ ಉದುರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.

• ರೋಗಬಾಧಿತ ಗಿಡದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಸೀಳಿ ನೋಡಿದರೆ, ಒಳಗಿನ ಭಾಗ ಕಂದು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

• ಈ ರೋಗವು ಜಮೀನಿನ ಒಂದೆರಡು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಗಿಡಗಳಿಗೂ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.

ನೆಟೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗದ ಹತೋಟಿ ಕ್ರಮಗಳು

ನೆಟೆ ರೋಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ, ಅದು ಜಮೀನಿನ ಇತರ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹರಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ರೈತರು ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹತೋಟಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

1. ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ (Drainage Management)

ನೆಟೆ ರೋಗ ಹರಡಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿಯಾದ ತೇವಾಂಶ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸತತ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕು. ನೀರು ನಿಂತಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು (ಚರಂಡಿ) ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಜಮೀನಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು. ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿಯಾಡುವಂತಾದರೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

2. ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ (Biological Control)

ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೊದಲು ಜೈವಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ. ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ವಿರಿಡೆ (Trichoderma viride) ಅಥವಾ ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ಹರ್ಜಿಯಾನಮ್ ಎಂಬ ಜೈವಿಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

• 2 ರಿಂದ 3 ಕೆ.ಜಿ ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ಪುಡಿಯನ್ನು 100 ಕೆ.ಜಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

• ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ 8 ರಿಂದ 10 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇಟ್ಟು, ನಂತರ ಗಿಡಗಳ ಬುಡಕ್ಕೆ ಹಾಕಬೇಕು. ಇದು ರೋಗಕಾರಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

3. ತುರ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ (Chemical Control)

ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಬಾಧಿತ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೇರು ಸಮೇತ ಕಿತ್ತು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಬೇಕು. ನಂತರ ಉಳಿದ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ರೋಗ ಹರಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಬುಡಕ್ಕೆ ಸುರಿಯಬೇಕು (Drenching):

• ಕಾರ್ಬೆಂಡೈಜಿಮ್ 50% WP (Carbendazim): 2 ಗ್ರಾಂ ನಷ್ಟು ಔಷಧಿಯನ್ನು 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಗಿಡದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಸುರಿಯಬೇಕು.

• ಪ್ರೊಪಿಕೊನಜೋಲ್ 25% EC (Propiconazole): 1.5 ಮಿ.ಲೀ ಔಷಧಿಯನ್ನು 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಬುಡಕ್ಕೆ ಹಾಕಬೇಕು.

• ಹೆಕ್ಸಾಕೊನಜೋಲ್ 5% EC (Hexaconazole): 2 ಮಿ.ಲೀ ನಷ್ಟು ಔಷಧಿಯನ್ನು 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ತೊಗರಿ ಕಾಯಿ ಕೊರಕ (Pod Borer) ಕೀಟದ ಹಾವಳಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳು ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವು ಬಿಡುವ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಗಳಾಗಿವೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ಹೆಲಿಕೋವರ್ಪ ಆರ್ಮಿಗೇರಾ’ (Helicoverpa armigera) ಎಂಬ ಕಾಯಿ ಕೊರಕ ಕೀಟದ ಹಾವಳಿ ವಿಪರೀತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕೀಟದ ಮರಿ ಹುಳುಗಳು (Caterpillars) ಮೊದಲು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಳೆಯ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ, ಕಾಯಿಯನ್ನು ಕೊರೆದು ಒಳಗಿರುವ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 30 ರಿಂದ 50 ರಷ್ಟು ಇಳುವರಿ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಕಾಯಿ ಕೊರಕ ಕೀಟದ ಸಮಗ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ (IPM)

ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯು ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

1. ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ (Pheromone Traps): ರೈತರು ಎಕರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 4 ರಿಂದ 5 ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳನ್ನು (ಫೆರೊಮೋನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್) ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಈ ಬಲೆಗಳು ಗಂಡು ಪತಂಗಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೀಟಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ 3-4 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದಿನಕ್ಕೆ 5 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪತಂಗಗಳು ಬಿದ್ದರೆ, ಕೀಟನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ರೈತರು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

2. ಬೇವು ಆಧಾರಿತ ಕೀಟನಾಶಕ (Neem Oil): ಹೂವು ಬಿಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬದಲು, 10000 ppm ಅಥವಾ 1500 ppm ಶಕ್ತಿಯ ಬೇವಿನ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು (Neem Oil) ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 2 ರಿಂದ 3 ಮಿ.ಲೀ ನಷ್ಟು ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಇದು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಒಡೆಯದಂತೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಹುಳುಗಳು ಬೆಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

3. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಂಪಡಣೆ (Chemical Spray): ಕೀಟದ ಬಾಧೆ ಮಿತಿಮೀರಿದಾಗ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ (KVK) ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು:

• ಎಮಾಮೆಕ್ಟಿನ್ ಬೆಂಜೊಯೇಟ್ 5% SG (Emamectin Benzoate): 0.5 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು.

• ಕ್ಲೋರಾಂಟ್ರಾನಿಲಿಪ್ರೋಲ್ 18.5% SC (Chlorantraniliprole): 0.3 ಮಿ.ಲೀ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು.

• ಫ್ಲುಬೆಂಡಿಯಾಮೈಡ್ 39.35% SC (Flubendiamide): 0.2 ಮಿ.ಲೀ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು. ಸೂಚನೆ: ಒಂದೇ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಬಳಸಬಾರದು. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಸಿಂಪಡಿಸುವಾಗಲೂ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು (Rotation) ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ‘ಪಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ (Pulse Magic) ಬಳಕೆ

ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಜೊತೆಗೆ, ತೊಗರಿಯಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು ಉದುರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ. ರಾಯಚೂರು ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ಪಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ (Pulse Magic) ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವರದಾನವಾಗಿದೆ.

• ಹೂವು ಬಿಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 10 ಗ್ರಾಂ ನಷ್ಟು ಪಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಪುಡಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

• ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ಹೂವು ಬಿಟ್ಟ 15 ದಿನಗಳ ನಂತರ) ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

• ಪಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕರಗುವ ಗೊಬ್ಬರವಾದ 19:19:19 ಅಥವಾ 13:0:45 ರಸಗೊಬ್ಬರವನ್ನು 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 5 ಗ್ರಾಂ ನಂತೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಹೂವು ಉದುರುವುದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಹರಡುತ್ತಿರುವ ನೆಟೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕೊರಕ ಕೀಟದ ಬಗ್ಗೆ ರೈತರು ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸದಿದ್ದರೆ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರೈತರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಗಿಡಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಕೂಡಲೇ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ರೋಗ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಯಾಗಿದೆ.