ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ಕೋರಿ ಬೀದಿಗಿಳಿದಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಭುಗಿಲೆದ್ದಿವೆ. 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಕಬ್ಬು ನುರಿಸುವ ಹಂಗಾಮು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (FRP) ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ರೈತರು ಹೆದ್ದಾರಿ ತಡೆದು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸೇನೆ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಮರ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಉದ್ಯಮದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏನಿದು ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರ ಹೋರಾಟ?
ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಕೃಷಿಯು ರೈತರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2026-27ನೇ ಸಾಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಟನ್ ಕಬ್ಬಿಗೆ ಕೇವಲ 3,650 ರೂಪಾಯಿಗಳ (ಮೂಲ ರಿಕವರಿ ದರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ) ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆಯನ್ನು (FRP) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ರೈತರು ಪ್ರತಿ ಟನ್ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 5,500 ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ವಿಜಯಪುರ ಮುಂತಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ರೈತರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ತಡೆದು ವಾಹನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ರೈತ ಮುಖಂಡರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆ 5,500 ರೂ. ಏಕೆ?
ರೈತರು ಪ್ರತಿ ಟನ್ಗೆ 5,500 ರೂಪಾಯಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಬಲವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ.
-
ಗೊಬ್ಬರದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ರಸಗೊಬ್ಬರ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬೆಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ.
-
ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕೂಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ: ಕಬ್ಬು ಕಟಾವು ಮಾಡಲು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕಟಾವು ಕೂಲಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ.
-
ಸಾಗಾಟ ವೆಚ್ಚ: ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಬ್ಬನ್ನು ಗದ್ದೆಯಿಂದ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಎಫ್ಆರ್ಪಿ (FRP) ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಸಾಗಾಟದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರೈತನ ಕೈಸೇರುವ ಹಣವು ಆತನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೂಡ ಭರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ರೈತರು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಲಾಭ ಮತ್ತು ರೈತರ ನಷ್ಟ
ಇಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಕೇವಲ ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ಮತ್ತು ಕಾಕಂಬಿಯಿಂದ (Molasses) ಎಥೆನಾಲ್ (Ethanol) ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಜೊತೆ ಎಥೆನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಎಥೆನಾಲ್ ಬೇಡಿಕೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಬ್ಬಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಂದ (Bagasse) ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ (Co-generation) ಕೂಡ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹೀಗೆ ಕಬ್ಬಿನ ಪ್ರತಿ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನದಿಂದಲೂ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಭಾರೀ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಲಾಭದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾಲನ್ನೂ ರೈತರಿಗೆ ಹಂಚುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪವಾಗಿದೆ. ಎಥೆನಾಲ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಬರುವ ಲಾಭವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ಕಬ್ಬಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ರೈತರು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಆಗ್ರಹ
ರೈತರು ಕೇವಲ ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ಲಾಭಾಂಶ ಸೇರಿಸಿ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP) ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸು. ಸಕ್ಕರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಕುಸಿತವಾದಾಗ ರೈತರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಸಕ್ಕರೆಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ರೈತರ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎಫ್ಆರ್ಪಿ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 60 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14 ರಂದು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಗಡುವು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಂದನೆ
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರ ಆಕ್ರೋಶ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡಲು ಪೊಲೀಸರು ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ನಿವಾಸದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಸರ್ಪಗಾವಲು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ರೈತ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆಯಾದರೂ, ಲಿಖಿತ ಭರವಸೆ ಸಿಗುವವರೆಗೂ ಹೆದ್ದಾರಿ ತಡೆ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ರೈತರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಬ್ಬು ನುರಿಸುವ ಹಂಗಾಮು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಕಬ್ಬು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡದಿರಲು ರೈತರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ರೈತರಿಗೆ ಕಬ್ಬು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಿಲ್ಲ. ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿತ, ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತದಂತಹ ಹತ್ತು ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹಗಲಿರುಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ರೈತರನ್ನು ಸಾಲದ ಶೂಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಬಾಕಿಯನ್ನೇ ಇನ್ನೂ ಪಾವತಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರುಗಳೂ ಇವೆ. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಯಾಗದೆ ರೈತರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿ ಕಟ್ಟಲಾಗದೆ ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
-
ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿಗೆ ಆತುರ ಬೇಡ: ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಯಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಕಬ್ಬು ಕಟಾವು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗದಿರುವುದು ಒಳಿತು. ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಿರ್ಧಾರದ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ.
-
ತೂಕದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರ: ಕಬ್ಬು ಪೂರೈಸುವಾಗ ತೂಕದ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ವೇಬ್ರಿಡ್ಜ್) ಮೋಸವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿ. ಅನುಮಾನ ಬಂದರೆ ಬೇರೆಡೆ ಮರು ತೂಕ ಮಾಡಿಸಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
-
ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಕಬ್ಬು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿದ ದಿನಾಂಕ, ತೂಕ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಇದು ಅಗತ್ಯ.
-
ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಸಾಗಾಟದ (H&T) ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ತೀರ್ಮಾನ
ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರ ಈ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕೂಗಲ್ಲ, ಇದು ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಅಳಿವು ಉಳಿವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಹಂತಕ್ಕೆ ರೈತರು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ರೈತರ ನಡುವೆ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ, ಕಬ್ಬಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಎಥೆನಾಲ್ ಲಾಭದ ಪಾಲು ರೈತರಿಗೂ ಸಿಗುವಂತಹ ಹೊಸ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ರೈತ ಉಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು: ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರ FRP ಬೆಲೆ ಚರ್ಚೆ.



