ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಂದ ರೈತರ ಬೆಳೆ, ಹಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಔಷಧ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಯಾವ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು, ಅನುಮಾನ ಬಂದರೆ ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರ ದಾಳಿ ಅಥವಾ ಜಪ್ತಿ ಕುರಿತು ದೃಢೀಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಲಭ್ಯವಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ನಡೆದ ಘಟನೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಕೀಟನಾಶಕ ಖರೀದಿಗೆ ಮುನ್ನ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳು
ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪರವಾನಗಿ, ಉತ್ಪನ್ನದ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ, ತಯಾರಕರ ಹೆಸರು, ಕೀಟನಾಶಕದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಂಶ, ಬ್ಯಾಚ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಇದ್ದರೂ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಸಲಿ ಎಂಬ ಖಚಿತತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಕಳಪೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಆಗುವ ನಷ್ಟಗಳೇನು?
ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಹಾವಳಿ ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ರೀತಿಯ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳುತ್ತದೆ:
-
ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ: ಸಾಲ ಮಾಡಿ ತಂದ ಹಣದಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತು ಔಷಧ ತಂದರೂ, ಕೀಟಗಳು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ರೈತನ ಹಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಬೆಳೆ ನಾಶ: ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಾರದಿರುವುದರಿಂದ ಇಡೀ ಬೆಳೆ ಕೀಟಗಳ ಪಾಲಾಗಿ, ಇಳುವರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
-
ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತತೆ ನಾಶ: ನಕಲಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳು ಮಣ್ಣು ಸೇರಿ, ಜಮೀನಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಮಿತ್ರ ಕೀಟಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಎರೆಹುಳು, ಜೇನುನೊಣ) ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ರೈತರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
ನಕಲಿ ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು, ರಾಜ್ಯದ ರೈತರು ಇನ್ಮುಂದೆ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಕೀಟನಾಶಕ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ನಕಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ಮೋಸದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು:
1. ಅಧಿಕೃತ ಡೀಲರ್‌ಗಳ ಬಳಿ ಮಾತ್ರ ಖರೀದಿಸಿ
ಯಾರೋ ಪರಿಚಯಸ್ಥರು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಾರೆಂದೋ ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಂದೋ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಡಿ. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಖರೀದಿಸಿ.
2. ಪಕ್ಕಾ ಬಿಲ್ (ರಸೀದಿ) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಪಡೆಯಿರಿ
ನೀವು ಯಾವುದೇ ಔಷಧ ಖರೀದಿಸಿದರೂ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪಕ್ಕಾ ಬಿಲ್ ಕೇಳಿ ಪಡೆಯಿರಿ. ಆ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀವು ಖರೀದಿಸಿದ ಔಷಧದ ಹೆಸರು, ಬ್ಯಾಚ್ ನಂಬರ್ (Batch Number), ತಯಾರಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ದಿನಾಂಕ (Expiry Date) ನಮೂದಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಬಿಲ್ ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಡಿ.
3. ಲೇಬಲ್ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ
ಒರಿಜಿನಲ್ ಕಂಪನಿಯ ಔಷಧಿಗಳ ಬಾಟಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಷರಗಳು ಅಳಸಿಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಬಾಟಲಿಯ ಸೀಲ್ ಒಡೆದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಿಸ್ಟೇಕ್ (Spelling mistakes) ಇದ್ದರೆ ಅದು ನಕಲಿ ಔಷಧ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಕೀಟನಾಶಕದ ಬಾಟಲಿಯ ಮೇಲಿರುವ ತ್ರಿಕೋನ (Triangle) ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು (ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ.
4. ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಿರಿ
ನಿಮ್ಮ ಬೆಳೆಗೆ ಯಾವ ರೋಗ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸ್ವತಃ ನೀವೇ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಿ “ಏನಾದರೂ ಒಂದು ಔಷಧ ಕೊಡಿ” ಎಂದು ಕೇಳಬೇಡಿ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಮೀಪದ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ (RSK) ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಅವರು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಔಷಧವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಖರೀದಿಸಿ.
ರೈತರು ದೂರು ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಿ?
ರೈತರಿಗೆ ತಾವು ತಂದಿರುವ ಕೀಟನಾಶಕ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನ ಬಂದರೆ, ಕೂಡಲೇ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಕಳಪೆ ಕೀಟನಾಶಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತಾಲೂಕು ಸಹಾಯಕ ಕೃಷಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ (ADA) ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು ಆ ಔಷಧಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ನಕಲಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ, ಆ ಅಂಗಡಿಯ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ
ನಕಲಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಖರೀದಿಸಿ; ನೋಂದಣಿ, ಬ್ಯಾಚ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅವಧಿ ಮತ್ತು ರಸೀದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಾಳಿ ಅಥವಾ ಜಪ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲ ದೊರಕದೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಖಚಿತ ಸುದ್ದಿ ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
