ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನ: ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೇಸಾಯ ಸಲಹೆಗಳು

ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತಳಿ ಆಯ್ಕೆ, ಬಿತ್ತನೆ ಅಂತರ, ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ, ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಟಾವು ಹಂತವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ರಾಗಿಯು ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿರಿಧಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೆಳೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣ, ಮಳೆ, ತಳಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸುಧಾರಿತ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಲದಲ್ಲೂ ಇಳುವರಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಆಗುವುದು ಖಚಿತವಲ್ಲ. ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ಸಲಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಿ.

ಆದರೆ, ಬಹುತೇಕ ರೈತರು ಈಗಲೂ ಹಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿಯೇ (ಬೀಜ ಚೆಲ್ಲುವ ಪದ್ಧತಿ) ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ 8 ರಿಂದ 10 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು (Scientific Farming) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇದೇ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 15 ರಿಂದ 20 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ವರೆಗೆ ಇಳುವರಿ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ರಾಗಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಮಾಡಲು ಬಿತ್ತನೆಯಿಂದ ಕಟಾವಿನವರೆಗೆ ರೈತರು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಮಗ್ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ

ರಾಗಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು, ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಬಸಿಗಾಲುವೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರಬೇಕು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೀಟಗಳ ಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಳೆಗಳ ಬೀಜಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಬಿತ್ತನೆಗೆ 15-20 ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ಎಕರೆಗೆ 3 ರಿಂದ 4 ಟನ್ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ, ರೋಟಾವೇಟರ್ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಯಶಸ್ವಿ ಕೃಷಿಯ ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲು. ಮಳೆ ಬರುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

• ದೀರ್ಘಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (115-120 ದಿನಗಳು): ಜೂನ್ ಕೊನೆಯಿಂದ ಜುಲೈ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲು ‘ಎಂ.ಆರ್ 1’ (MR 1) ಮತ್ತು ‘ಎಂ.ಆರ್ 6’ ತಳಿಗಳು ಸೂಕ್ತ. ಇವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಾಳಿನ ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.

• ಮಧ್ಯಮಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (105-110 ದಿನಗಳು): ಜುಲೈ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ಮೊದಲ ವಾರದವರೆಗೆ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲು ‘ಜಿ.ಪಿ.ಯು 28’ (GPU 28) ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಕಿ ರೋಗಕ್ಕೆ (Blast disease) ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ‘ಕೆ.ಎಂ.ಆರ್ 301’ (KMR 301) ಕೂಡ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿ.

• ಅಲ್ಪಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (90-100 ದಿನಗಳು): ಮಳೆ ತಡವಾಗಿ ಬಂದು, ಆಗಸ್ಟ್ ಕೊನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ ‘ಎಂ.ಎಲ್ 365’ (ML 365), ‘ಜಿ.ಪಿ.ಯು 48’ ಮತ್ತು ‘ಜಿ.ಪಿ.ಯು 67’ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇವು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment) – ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ರೈತರು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ರಾಗಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ರೋಗವಾದ ‘ಬೆಂಕಿ ರೋಗ’ವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

1. ಉಪ್ಪಿನ ದ್ರಾವಣದ ಉಪಚಾರ: 10 ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 1 ಕಿಲೋ ಅಡುಗೆ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕರಗಿಸಿ. ಆ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೆ ರಾಗಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಕೈಯಿಂದ ಕಲಸಿ. ಆಗ ಜೊಳ್ಳು ಬೀಜಗಳು, ಕಸಕಡ್ಡಿಗಳು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಬಿಸಾಡಿ. ತಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಗಟ್ಟಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 2-3 ಬಾರಿ ತೊಳೆದು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು.

2. ಜೈವಿಕ ಬೀಜೋಪಚಾರ: ಒಣಗಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋ ಬೀಜಕ್ಕೆ 10 ಗ್ರಾಂ ‘ಸ್ಯೂಡೋಮೊನಾಸ್ ಫ್ಲೋರೆಸೆನ್ಸ್’ (Pseudomonas fluorescens) ಪುಡಿಯನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋ ಬೀಜಕ್ಕೆ 20 ಗ್ರಾಂ ‘ಅಜೋಸ್ಪಿರಿಲ್ಲಮ್’ ಮತ್ತು 20 ಗ್ರಾಂ ‘ರಂಜಕ ಕರಗಿಸುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ’ (PSB) ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಸವರಿ, ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನಗಳು (Sowing Methods)

1. ಸಾಲು ಬಿತ್ತನೆ (Line Sowing): ರೈತರು ರಾಗಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಚೆಲ್ಲುವ (Broadcasting) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕು. ಚೆಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಬೀಜಗಳು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಗುಂಪಾಗಿ ಬಿದ್ದು, ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕು ಸಿಗದೆ, ತೆನೆಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಳೆ ತೆಗೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಕೂರಿಗೆ (Seed drill) ಬಳಸಿ ಸಾಲು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 1 ಅಡಿ (30 ಸೆಂ.ಮೀ) ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 4 ಅಂಗುಲ (10 ಸೆಂ.ಮೀ) ಅಂತರವಿರಬೇಕು. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ 4 ರಿಂದ 5 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಸಾಕು.

2. ನಾಟಿ ಪದ್ಧತಿ (Transplanting Method): ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ (ಉದಾ: ಬೋರ್‌ವೆಲ್), ನಾಟಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ. ಸಸಿಮಡಿಯಲ್ಲಿ (Nursery) 21 ರಿಂದ 25 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳೆಸಿದ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 25 ಸೆಂ.ಮೀ ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 15 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗುಂಡಿಗೆ 2 ಸಸಿಗಳಂತೆ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ ರಾಗಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಗಿಡವು 10 ರಿಂದ 15 ಮರಿಗಳನ್ನು (Tillers) ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇಳುವರಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

3. ಗೂಳಿ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಶ್ರೀ ಪದ್ಧತಿ (SRI Method in Ragi): ಇದು ರಾಗಿ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಪದ್ಧತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 12 ರಿಂದ 15 ದಿನದ ಎಳೆಯ ಸಸಿಗಳನ್ನು 25 x 25 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಥವಾ 30 x 30 ಸೆಂ.ಮೀ ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲಿ (Square planting) ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಸಿಯನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಗಿಡವು 40 ರಿಂದ 50 ಕವಲುಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ತೆನೆಗಳು ಅಂಗೈಯಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 20 ರಿಂದ 25 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೇವಲ ಯೂರಿಯಾ ಮತ್ತು ಡಿಎಪಿ (DAP) ಹಾಕಿದರೆ ಸಾಲದು. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ರಾಗಿಗೆ ಎಕರೆಗೆ 20 ಕೆ.ಜಿ ಸಾರಜನಕ, 16 ಕೆ.ಜಿ ರಂಜಕ ಮತ್ತು 15 ಕೆ.ಜಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ನಾಟಿ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಹಾಗೂ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಮೂಲಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ (Basal dose) ಕೊಡಬೇಕು. ಉಳಿದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಸಾರಜನಕವನ್ನು (ಸುಮಾರು 20 ಕೆ.ಜಿ ಯೂರಿಯಾ) ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 30-35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶವಿದ್ದಾಗ ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ (Top dressing) ಕೊಡಬೇಕು. ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸತು (Zinc) ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಎಕರೆಗೆ 4 ಕೆ.ಜಿ ಜಿಂಕ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

ಎಡೆ ಹೊಡೆಯುವುದು (Inter-cultivation) ಮತ್ತು ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ “ರಾಗಿಗೆ ಕುಂಟೆ, ಜೋಳಕ್ಕೆ ಗುದ್ದಲಿ” ಎಂಬುದು ಹಿರಿಯರ ಗಾದೆ. ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಎಡೆ ಕುಂಟೆ ಹೊಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 20 ನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, 15 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 3 ರಿಂದ 4 ಬಾರಿ ಕುಂಟೆ ಹೊಡೆಯಬೇಕು.

• ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಕುಂಟೆ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಕಳೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲ್ಪದರ ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಧೂಳಿನ ಹೊದಿಕೆ (Dust mulch) ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ತೇವಾಂಶ ಆವಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ (Breaks capillary tubes). ಗಿಡಗಳ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಿಕ್ಕು, ಗಿಡಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮರಿ ಕವಲೊಡೆಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಗಿ ಸಾಲುಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕುಂಟೆ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ (Cross passing) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗಿಡಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಹತೋಟಿ

• ಬೆಂಕಿ ರೋಗ (Blast Disease): ರಾಗಿಗೆ ಬರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು. ಇದು ಎಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ (Neck blast) ಮತ್ತು ತೆನೆಗೆ (Finger blast) ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದ ಕಂದು ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಬೆಂಕಿ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ. ಇದನ್ನು ಹತೋಟಿ ಮಾಡಲು ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 1 ಮಿ.ಲೀ ‘ಹೆಕ್ಸಾಕೊನಜೋಲ್’ (Hexaconazole) ಅಥವಾ 0.6 ಗ್ರಾಂ ‘ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲೋಜೋಲ್’ (Tricyclazole) ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ತಳಿಯಾದ GPU-28 ಬೆಳೆಯುವುದು ಜಾಣತನ.

• ಕಾಂಡ ಕೊರಕ ಕೀಟ (Stem Borer): ಈ ಕೀಟದ ಮರಿಹುಳುಗಳು ಕಾಂಡವನ್ನು ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಗಿಡದ ಸುಳಿ ಒಣಗುತ್ತದೆ (Dead heart). ಇದರ ಹತೋಟಿಗೆ ‘ಕ್ಲೋರ್‌ಪೈರಿಫಾಸ್’ (Chlorpyrifos) ಅಥವಾ ‘ಕ್ವಿನಾಲ್ ಫಾಸ್’ ಅನ್ನು 2 ಮಿ.ಲೀ/ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬಹುದು.

ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ರಾಗಿ ತೆನೆಗಳು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಕಾಳುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾದಾಗ ಕಟಾವು ಮಾಡಬೇಕು. ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ರಾಗಿಯನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲೇ 3-4 ದಿನ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಲು ಬಿಟ್ಟು ನಂತರ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ (Threshing) ಕಾಳು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ತೇವಾಂಶ ಶೇ. 10-12 ಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಗೋಣಿ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಾಗಿಗೆ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹3,500 ರಿಂದ ₹4,200 ವರೆಗೆ ದರವಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 15 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಬೆಳೆದರೂ, ರೈತನಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ₹50,000 ರಿಂದ ₹60,000 ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 2 ಟನ್ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಒಣಹುಲ್ಲು ದೊರೆಯಲಿದ್ದು, ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೂ ಆಸರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬರಗಾಲದ ಭೀತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ರಾಗಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆ ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಚಿನ್ನ ಬೆಳೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ರಾಗಿ ಕೃಷಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನ: ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪಟ್ಟಿ

• ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ರಾಗಿ ತಳಿ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆ ಅಂತರವನ್ನು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಿ.
• ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿ.
• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೇಸಾಯದಿಂದ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಹೊಲಗಳಲ್ಲೂ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಇಳುವರಿ ಖಚಿತವಲ್ಲ.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

• ರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
• ಸಂಬಂಧಿತ ರೈತ ಮಾಹಿತಿ