ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರೈತರ ಚಿತ್ತ ಇದೀಗ ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ (Rabi Season) ಬಿತ್ತನೆಯತ್ತ ನೆಟ್ಟಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳು ಹಿಂಗಾರು ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಸಮಯ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದು (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15) ರಾಜ್ಯದ ಹವಾಮಾನ ವರದಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಬಹುತೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ (Soil Moisture) ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ (Black soil) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕಡಲೆ (Bengal Gram / Chickpea) ಮತ್ತು ಬಿಳಿಜೋಳ (Sorghum) ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತವಾಗಿ (Rainfed) ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಈಗಲೇ ಸರಿಯಾದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ಪಡೆದು ಲಾಭ ಗಳಿಸಬಹುದು. ಬೀಜದ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಬೀಜೋಪಚಾರ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನದವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
1. ಕಡಲೆ ಬೇಸಾಯ (Bengal Gram Cultivation)
ಕಡಲೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ (Pulse Crop) ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತಂಪು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಎರಡನೇ ವಾರದಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ಮೊದಲ ವಾರದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯು ಕಡಲೆ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಯ.
ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಸಿದ್ಧತೆ:
ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಗೆ ತೇವಾಂಶ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಆಳವಾದ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಎರೆಮಣ್ಣು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮುಂಗಾರು ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅಥವಾ ಎತ್ತಿನ ಕುಂಟೆ ಬಳಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆಗಳನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೊನೆಯ ಉಳುಮೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 3 ಟನ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ.
ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ:
ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ (90 ರಿಂದ 100 ದಿನಗಳು) ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುವ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
-
ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಗಳು: ಜೆ.ಜಿ-11 (JG-11), ಬಿ.ಜಿ.ಡಿ-103 (BGD-103), ಜಾಕಿ-9218 (JAKIE-9218) ಮತ್ತು ಅಣ್ಣಿಗೇರಿ-1. ಈ ತಳಿಗಳು ಸೊರಗು ರೋಗವನ್ನು (Wilt disease) ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment) – ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಳದ ಗುಟ್ಟು:
ಕಡಲೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಎದುರಿಸುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ತಕ್ಷಣ ಗಿಡಗಳು ಒಣಗಿ ಸಾಯುವುದು (ಸೊರಗು ರೋಗ). ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬೀಜೋಪಚಾರ ಕಡ್ಡಾಯ.
-
ರಾಸಾಯನಿಕ ಬೀಜೋಪಚಾರ: ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 2 ಗ್ರಾಂ ‘ಥೈರಮ್’ ಅಥವಾ ‘ಕ್ಯಾಪ್ಟಾನ್’ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಉಪಚರಿಸಬೇಕು.
-
ಜೈವಿಕ ಬೀಜೋಪಚಾರ: રાಸಾಯನಿಕ ಉಪಚಾರದ ನಂತರ, ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 5 ಗ್ರಾಂ ‘ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ವಿರಿಡಿ’ (Trichoderma viride) ಬೆರೆಸಬೇಕು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 25-30 ಗ್ರಾಂ ‘ರೈಜೋಬಿಯಂ’ (Rhizobium) ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಆರಲು ಬಿಟ್ಟು ನಂತರ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ:
-
ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 30 ಸೆ.ಮೀ (1 ಅಡಿ) ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 10 ಸೆ.ಮೀ ಅಂತರ ಇರುವಂತೆ ಕೂರಿಗೆ (Seed drill) ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಅಂದಾಜು 25 ರಿಂದ 30 ಕೆ.ಜಿ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
-
ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 10 ಕೆ.ಜಿ ಸಾರಜನಕ, 20 ಕೆ.ಜಿ ರಂಜಕ ಮತ್ತು 10 ಕೆ.ಜಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಒದಗಿಸುವ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ (ತಳ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ) ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
2. ಹಿಂಗಾರು ಬಿಳಿಜೋಳ ಬೇಸಾಯ (Rabi Sorghum Cultivation)
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರ ಪಾಲಿನ ಅನ್ನದಾತ ಬೆಳೆ ಬಿಳಿಜೋಳ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮೇವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಈ ಬೆಳೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಭೂಮಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ:
ಕಡಲೆಯಂತೆಯೇ ಇದಕ್ಕೂ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಬಸಿಗಾಲುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ.
-
ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳು: ಎಂ-35-1 (M-35-1 ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತಳಿ), ಬಿಜಾಪುರ-54, ಎಸ್.ಪಿ.ವಿ-2217 ಮತ್ತು ಡಿ.ಎಸ್.ವಿ-4. ಈ ತಳಿಗಳು ಬರಗಾಲವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾಳು ಮತ್ತು ಕಣಿಕೆಯನ್ನು (ಮೇವು) ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಂತರ:
ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ 3 ರಿಂದ 4 ಕೆ.ಜಿ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜೋಳವನ್ನು ಬಿತ್ತುವಾಗ ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 45 ಸೆ.ಮೀ (ಒಂದೂವರೆ ಅಡಿ) ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 15 ಸೆ.ಮೀ ಅಂತರ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಗಿಡಗಳು ತೆಳ್ಳಗಾಗಿ ತೆನೆಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಳುವರಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ:
-
ಜೋಳದ ಬೆಳೆಗೆ ಕಾಡಬಹುದಾದ ಕಾಡಿಗೆ ರೋಗ (Smut disease) ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 300 ಮೆಶ್ ಗಂಧಕದ ಪುಡಿಯನ್ನು (Sulphur powder) 4 ಗ್ರಾಂ ನಂತೆ ಬೆರೆಸಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಅಜೋಸ್ಪಿರಿಲಮ್ (Azospirillum) ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
-
ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 20 ಕೆ.ಜಿ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು 20 ಕೆ.ಜಿ ರಂಜಕವನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
ರೈತರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಗಳು
-
ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ (Weed Management): ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 30 ರಿಂದ 35 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆ ಬೆಳೆಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ಕಳೆಗಳು ಬೆಳೆದರೆ, ಅವು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಪೋಷಕಾಂಶ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 20 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಎಡೆಕುಂಟೆ (Inter-cultivation) ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಕಳೆ ನಾಶವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕುಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿ ತೇವಾಂಶ ಆವಿಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
-
ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಗೆ ಹೂ ಬಿಡುವ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ ಹುಳುವಿನ (Pod borer) ಕಾಟವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 2 ರಿಂದ 3 ಪಕ್ಷಿ ನೆಲೆಗಳನ್ನು (Bird perches) ಮತ್ತು ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳನ್ನು (Pheromone traps) ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕೀಟನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.
-
ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಕೆ: ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ (Subsidy) ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಇದೀಗ ಎಲ್ಲಾ ತಾಲೂಕುಗಳ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ (RSK) ಲಭ್ಯವಿವೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಪಹಣಿ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ನೀಡಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಇಂದೇ ಖರೀದಿಸಬಹುದು.
ತೀರ್ಮಾನ
ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಕೃಷಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಉತ್ತಮ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರೆ ಕಡಲೆ ಮತ್ತು ಜೋಳದ ಬೆಳೆಗಳು ರೈತರ ಕೈಹಿಡಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜೋಪಚಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
