ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಎದುರಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ಕೈಗೆ ಬಂದ ತುತ್ತು ಬಾಯಿಗೆ ಬರದಂತಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ‘ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಭೀಮಾ ಯೋಜನೆ’ (PMFBY – ಬೆಳೆ ವಿಮೆ) ಇದೀಗ ಹೊಸ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ರೈತರಿಗೆ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಸೇರಬೇಕಿದ್ದ ಹಣ, ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮೊತ್ತದಿಂದಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಬೆಳೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹1,680 ಕೋಟಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರ ಇದೀಗ ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ಪರಿಹಾರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ಆತಂಕ ತಂದಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ವಿವಾದವೇನು? ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲು ಎಷ್ಟು? ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಡತ ಏಕೆ ಬಾಕಿ ಇದೆ? ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರು ಈಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏನಿದು ₹1,680 ಕೋಟಿ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ವಿವಾದ?
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಭೀಮಾ ಯೋಜನೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರೈತರು ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಅಲ್ಪ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ (ಖಾರಿಫ್ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಶೇ.2, ರಬಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಶೇ.1.5 ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಶೇ.5) ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ (50:50 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ) ಭರಿಸಿ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಸಹಾಯಧನವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ₹1,342 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ₹1,680 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಳೆದ ಒಂದೂವರೆ ತಿಂಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದೆ, ಕಡತವನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪಾಲು ಜಮೆಯಾಗದ ಹೊರತು, ಅವರು ರೈತರಿಗೆ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು (Claim Settlement) ವಿತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಈಗ ವಿವಾದದ ಮೂಲ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಿಂದ ಕಡತ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಆಗ್ರಹ
ಈ ವಿಳಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ತುರ್ತು ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. “ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದರೂ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ₹1,680 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ತಲುಪಲು ಆಡಚಣೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಕೂಡಲೇ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಿರುವ ಕಡತವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ರೈತರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲಿನ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಬೇಕು,” ಎಂದು ಸಚಿವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರೈತರ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜರ್ಜರಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು: ಬಹುತೇಕ ರೈತರು ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೂಲಿಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ (KCC) ಸಾಲ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರ ಬಳಿ ಕೈಸಾಲ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ, ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರ ಬಂದರೆ ಆ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ರೈತರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪರಿಹಾರದ ಹಣ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಬಾರದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಅಸಾಧ್ಯ: ಹಿಂಗಾರು (ರಬಿ) ಹಂಗಾಮಿನ ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮುಂಗಾರು ಬೆಳೆಯ ನಷ್ಟದ ಪರಿಹಾರ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಸೇರಿದರೆ ಮಾತ್ರ ರೈತರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಬಾಡಿಗೆ, ಹೊಸ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಪರಿಹಾರ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ರೈತರ ಕೃಷಿ ಚಕ್ರವೇ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಪ್ರಯೋಗ (CCE) ಮತ್ತು ವಿಳಂಬ: ಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಪ್ರಯೋಗ (Crop Cutting Experiment) ನಡೆಸಿ, ಇಳುವರಿ ಕುಸಿತದ ವರದಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡೇಟಾ ಸಿದ್ಧವಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಹಣ ಪಾವತಿಯಾಗದ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ (DBT) ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿವೆ.
ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಪರಿಹಾರ ವಿತರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಹಣ ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗಲು ರೈತರು ಕೆಲವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
1. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಆಧಾರ್ ಜೋಡಣೆ (NPCI Mapping): ಬೆಳೆ ವಿಮಾ ಪರಿಹಾರವು ಕೇವಲ ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ABPS) ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೈತರು ತಾವು ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ನೀಡಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆಯೇ (NPCI Mapping / DBT Enable) ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಹೋಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.
2. ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಅರ್ಜಿಯ ಸ್ಥಿತಿ (Status) ಪರಿಶೀಲನೆ:ರೈತರು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಅರ್ಜಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಸಂರಕ್ಷಣೆ’ (Samrakshane) ಪೋರ್ಟಲ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ‘Check Status’ ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಜಿ ಅನುಮೋದನೆಯಾಗಿದೆಯೇ, ಎಷ್ಟು ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಜಂಟಿ ಖಾತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಜಮೀನು ಜಂಟಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಬೇರೊಬ್ಬರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಡಿಬಿಟಿ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿದ ರೈತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಗಲ್ (Single) ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೇ ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರ ಆಗ್ರಹ
ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಬೊಕ್ಕಸದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡವಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ. ರೈತರು ತಾವು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಳಂಬ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಕೆಂಪುಪಟ್ಟಿಯ (Red Tapism) ಕಾರಣದಿಂದ ಪರಿಹಾರ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಅಕ್ಷಮ್ಯ ಅಪರಾಧ ಎಂಬುದು ರೈತ ಮುಖಂಡರ ಆಕ್ರೋಶವಾಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ರವಾನಿಸಿದ್ದು, ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಬಂದ್’ ಮಾಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು, ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ದೂಳು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವ ₹1,680 ಕೋಟಿ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಕಡತಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
‘ಅನ್ನದಾತ ಸುಖೀಭವ’ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಭಾಷಣದ ಸರಕಾಗಬಾರದು. ನಿಸರ್ಗದ ಮುನಿಸಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗಿರುವ ರೈತನಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳುವ ಜೊತೆಗೆ, ಆತನ ಹಕ್ಕಿನ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೆರಡರ ಮೇಲಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಮೇಲಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಕೂಡಲೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಬೆಳೆ ವಿಮಾ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೂಡ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ರೈತರು ಕೊಂಚ ನಿರಾಳರಾಗಿ ಮುಂಬರುವ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ.




