ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರೈತರಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಕೋಪದಿಂದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೃಷಿ ಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (Krishi Bhagya Scheme) ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಸಂರಕ್ಷಿತ ನೀರಾವರಿ (Protective Irrigation) ನೀಡಲು ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ (SC/ST) ರೈತರಿಗೆ 90% ಸಹಾಯಧನ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ 80% ಸಹಾಯಧನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಲೈನಿಂಗ್ (Tarpaulin Sheet), ನೀರು ಎತ್ತುವ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್, ಡ್ರಿಪ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ನೀರಾವರಿ ಘಟಕಗಳಿಗೂ ಸಹಾಯಧನ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುವ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಅರ್ಹತೆಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಂತ-ಹಂತದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳೇನು?
ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಣಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗಲು ಬಿಡದೆ ಜಮೀನಿನ ತಗ್ಗು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
- ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು (Rainwater Harvesting): ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಕೃಷಿ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
- ಸಂರಕ್ಷಿತ ನೀರಾವರಿ: ಕಟಿನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಡ್ರಿಪ್ ಅಥವಾ ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುವುದು.
- ಬೆಳೆ ಸುರಕ್ಷತೆ: ಬೆಳೆ ಒಣಗುವುದನ್ನು ತಡೆದು ಇಳುವರಿ ಶೇಕಡಾ 30 ರಿಂದ 50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
- ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ: ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಿಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಧನ ವಿವರ
ಕೃಷಿ ಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಹೊಂಡ ತೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಮಗ್ರ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
| ಘಟಕ / ಕಾರ್ಯ | ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ | SC/ST ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ |
|---|---|---|
| ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ನಿರ್ಮಾಣ (ವಿವಿಧ ಅಳತೆಗಳು) | 80% | 90% |
| ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಲೈನಿಂಗ್ (Tarpaulin) | 80% | 90% |
| ಡೀಸೆಲ್/ಪೆಟ್ರೋಲ್/ಸೌರ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್ | 50% – 80% | 90% |
| ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ (ಡ್ರಿಪ್/ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್) | 80% – 90% | 90% |
| ಪಾಲಿಹೌಸ್ / ಷೇಡ್‌ನೆಟ್ (ತೋಟಗಾರಿಕೆ) | 50% | 50% – 90% |
ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು (Who can apply?)
- ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ನಿವಾರಸಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಜಮೀನಿನ ಸ್ವಂತ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
- ರೈತರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ FRUITS ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ Farmer ID (FID) ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
- ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಅಥವಾ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ತಾಲೂಕುಗಳ ರೈತರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ.
- ಈ ಹಿಂದೆ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಧನ ಪಡೆದಿರಬಾರದು.
ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮುಖ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು
- ರೈತರ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರತಿ.
- ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದ ಜಮೀನಿನ ಪಹಣಿ (RTC / 7/11).
- FRUITS ಸಂಖ್ಯೆ (Farmer ID).
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಪ್ರತಿ (ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರಬೇಕು).
- ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ / ಪಂಗಡದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (Caste Certificate).
- ಸಣ್ಣ / ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (Small Farmer Certificate).
- 2 ಇತ್ತೀಚಿನ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಳತೆಯ ಫೋಟೋಗಳು.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಂತ-ಹಂತದ ವಿಧಾನ
ರೈತರು ಕೃಷಿ ಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು:
ಹಂತ 1: ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ಅಥವಾ ಹೋಬಳಿಯ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ (RSK) ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಾಯಕ ಕೃಷಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ (AAO) ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ನಿಯಮಿತ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
ಹಂತ 2: ಜಮೀನಿನ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ (Pre-Inspection)
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವೇಯರ್ ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ತೋಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ತಗ್ಗು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ (GPS Tagging).
ಹಂತ 3: ಕಾಮಗಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಇಲಾಖೆಯ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತ ನಂತರ ಜೆಸಿಬಿ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿತ ಅಳತೆಯ (ಉದಾ: 10x10x3 ಮೀಟರ್ ಅಥವಾ 12x12x3 ಮೀಟರ್) ಹೊಂಡ ತೋಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಲೈನಿಂಗ್ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು.
ಹಂತ 4: ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ನೇರ ಜಮೆ (Post-Inspection & DBT)
ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಳತೆ ಮಾಡಿ ಜಿಪಿಎಸ್ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸರಿ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಧನದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ತೋಡುವಾಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಗಳು
- ಸ್ಥಳ ಆಯ್ಕೆ: ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತಹ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.
- ಸಿಲ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (Silt Trap): ಹೊಂಡದ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಹೂಳು ಗುಂಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣು ಹೊಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಹೊಂಡದ ಆಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
- ಸುರಕ್ಷತಾ ಬೇಲಿ: ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹೊಂಡದ ಸುತ್ತಲೂ ತಂತಿಯ ಬೇಲಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
- ಮಲ್ಚಿಂಗ್ ಬಳಸಿ: ಹೊಂಡದ ನೀರು ಆವಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಡ್ರಿಪ್ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸಿ.
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚೆಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್ (Farmer Checklist)
| ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಂಶಗಳು | ಸ್ಥಿತಿ (ಆಗಿದೆ / ಬಾಕಿ) |
|---|---|
| FRUITS ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ FID ಸಂಖ್ಯೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆಯೇ? | [ ] |
| RSK ಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭಾಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? | [ ] |
| ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಂಡ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದೆಯೇ? | [ ] |
| ಕೃಷಿ ಹೊಂಡದ ಸುತ್ತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? | [ ] |
| ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ NPCI DBT ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆಯೇ? | [ ] |
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)
1. ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಜಮೀನು ಇರಬೇಕು?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1 ಎಕರೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣ ರೈತರು ಗುಂಪು ಕೃಷಿ ಆಧಾರದಲ್ಲೂ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
2. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಶೀಟ್ (Tarpaulin) ಏಕೆ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು?
ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಕೆಳಗೆ ಇಂಗಿ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು 300 ರಿಂದ 500 ಮೈಕ್ರಾನ್ ತಡಿ ಶೀಟ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
3. ನೀರಾವರಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗೂ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಹೌದು, ಕೃಷಿ ಹೊಂಡದಿಂದ ನೀರೆತ್ತಲು ಡೀಸೆಲ್ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್ ಅಥವಾ ಸೌರ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಯಂತೆ ಸಹಾಯಧನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ PM-KUSUM ಸೌರ ಪಂಪ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ನೋಡಿ.
ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಗಳು
- ಕರ್ನಾಟಕ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್: raitamitra.karnataka.gov.in
- FRUITS ಪೋರ್ಟಲ್: fruits.karnataka.gov.in
- ಉಚಿತ ಸಹಾಯವಾಣಿ: 1800-180-1551
- ಸಂಪರ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು: ತಾಲೂಕು ಸಹಾಯಕ ಕೃಷಿ ನಿರ್ದೇಶಕರು (AAO) ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (AO).
ಲೇಖಕ: Sanjay | ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸಂಪರ್ಕ: +91 7204988850
