ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಬಿ 2026-27 ಹಂಗಾಮಿನ ಬಿತ್ತನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಬಿ ಬೆಳೆಗಳಾದ ಕಡಲೆ, ಬಿಳಿ ಜೋಳ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಕುಸುಬೆ ಹಾಗೂ ಸಾಸಿವೆ ಬಿತ್ತನೆಗಾಗಿ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ (RSK) ಮೂಲಕ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಬರದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ರಬಿ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಸಹಾಯಧನ 2026 ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ರೈತರಿಗೆ ಶೇಕಡ 50 ರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ (ST) ರೈತರಿಗೆ ಶೇಕಡ 75 ರಷ್ಟು ಧನಸಹಾಯ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ರಬಿ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೋಬಳಿಯ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ರಬಿ 2026-27 ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ವಿತರಣೆ
ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ಹಾಗೂ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಬಿ ಹಂಗಾಮಿನ ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ನಿಗಮ (KSSC) ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಮೊಳಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಉಗ್ರಾಣಗಳಿಂದ ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ತೇವಾಂಶ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಡುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ರಬಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ರಬಿ ಹಂಗಾಮಿನ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೀಜವೇ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ರೈತರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಈ ಸರ್ಕಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಬೀಜ ವಿತರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯಾವೆಲ್ಲ ರಬಿ ಬೆಳೆಗಳ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳು ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ?
ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ರಬಿ ಬೆಳೆಗಳ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಿದೆ:
- ಕಡಲೆ (Bengal Gram): ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಳೆಕಾಳು ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜೆಜಿ-11, ಜಾಕಿ-9218 ಮತ್ತು ಎನ್‌ಬಿಇಜಿ-3 ನಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಬಿಳಿ ಜೋಳ (Rabi Jowar): ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಒಳನಾಡಿನ ಒಣಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಎಂ-35-1 (ಮಳೆಹುದ್ರಿ), ಸಿಎಸ್‌ವಿ-22 ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ ತಳಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.
- ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ (Sunflower): ಎಣ್ಣೆಕಾಳು ಬೆಳೆಯಾಗಿ ರಬಿ ಹಂಗಾಮಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕುಸುಬೆ (Safflower) ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ: ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಎಣ್ಣೆಕಾಳು ಬೆಳೆಗಳ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಸೀಮೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಹಾಯಧನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು
ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಹಾಯಧನ ಪಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ:
- ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ರೈತರಿಗೆ: ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜದ ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡ 50 ರಷ್ಟು ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ ಶೇ. 50 ಮೊತ್ತವನ್ನು ರೈತರು ಪಾವತಿಸಬೇಕು).
- SC/ST ವರ್ಗದ ರೈತರಿಗೆ: ವಿಶೇಷ ಘಟಕ ಯೋಜನೆ (SCP) ಮತ್ತು ಗಿರಿಜನ ಉಪ ಯೋಜನೆ (TSP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 75 ರಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಜಮೀನಿನ ಮಿತಿ: ಒಬ್ಬ ರೈತನಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 2 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (ಸುಮಾರು 5 ಎಕರೆ) ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವಷ್ಟು ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ ಕಡ್ಡಾಯ: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರು FRUITS ಪೋರ್ಟಲ್ e-KYC ಮತ್ತು ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ ವಿವರ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಪಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳು
ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮುನ್ನ ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು:
- ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ (FID): ರೈತನ 10 ಅಂಕಿಗಳ ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ.
- ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್: ರೈತನ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ.
- ಜಮೀನಿನ ಪಹಣಿ (RTC): ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ.
- ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ರೈತರು 75% ರಿಯಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಪ್ರತಿ: ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ನೇರ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ದಾಖಲಾತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ.
ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (RSK) ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಪಡೆಯುವ ಹಂತ-ಹಂತದ ವಿಧಾನ
- ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ: ನಿಮ್ಮ ಹೋಬಳಿ ಮಟ್ಟದ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ (RSK) ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
- ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ (FID) ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿ.
- ತಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಆಯ್ಕೆ: ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬೆಳೆ ತಳಿ ಹಾಗೂ ಬೇಕಾಗುವ ಕೆಜಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ.
- ಪಿಒಎಸ್ (PoS) ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್: ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಗುರುತು (Thumb print) ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿ.
- ರಶೀದಿ ಮತ್ತು ಹಣ ಪಾವತಿ: ರಿಯಾಯಿತಿ ಕಳೆದು ಬಾಕಿ ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ, ಅಧಿಕೃತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ರಶೀದಿ (Receipt) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ರೈತರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
- ಖರೀದಿ ರಶೀದಿ ಭದ್ರವಾಗಿಡಿ: ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಖರೀದಿಸಿದ ನಂತರ ನೀಡುವ ಅಧಿಕೃತ ರಶೀದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬೀಜದ ಚೀಲದ ಮೇಲಿರುವ ಟ್ಯಾಗ್ (Seed Tag) ಅನ್ನು ಬೆಳೆ ಕೊಯ್ಲಾಗುವವರೆಗೆ ಭದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಮೊಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಮೊಳಕೆ ಶೇಕಡಾವಾರು (Germination Test) ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು: ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳಿಂದ ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment) ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.
- ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸಿದ್ಧತೆ: ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ರಬಿ 2026 ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ.
ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ
ಈ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ವಿತರಣೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಬೀಜ ನಿಗಮದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ರೈತರು ಕರ್ನಾಟಕ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕೃತ ರೈತಮಿತ್ರ ಪೋರ್ಟಲ್ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಉಚಿತ ಕಿಸಾನ್ ಕರೆ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಖ್ಯೆ 1800-425-3553 ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಕಡಲೆ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳ ಹೊಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿಯಲು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ.
ರೈತರಿಗೆ ಸರಳ ಪರಿಶೀಲನಾ ಚೆಕ್ಲಿಸ್ಟ್ (Checklist)
- [ ] ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ (FID) ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ
- [ ] ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪಹಣಿ (RTC) ಜೊತೆಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ
- [ ] SC/ST ರೈತರಾಗಿದ್ದರೆ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ತರಲಾಗಿದೆ
- [ ] ಹೋಬಳಿ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೀಜದ ದಾಸ್ತಾನು ಲಭ್ಯತೆ ವಿಚಾರಿಸಲಾಗಿದೆ
- [ ] ಬೀಜ ಖರೀದಿಸಿದ ನಂತರ ಅಧಿಕೃತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ರಶೀದಿ ಮತ್ತು ಬೀಜದ ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಒಬ್ಬ ರೈತನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಎಕರೆಗೆ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಸಿಗುತ್ತದೆ?
ಉತ್ತರ: ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ರೈತನಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 2 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (ಸುಮಾರು 5 ಎಕರೆ) ಜಮೀನಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವಷ್ಟು ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಬೀಜ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಕೃಷಿ ಸಹಾಯಧನ ಅಥವಾ ರಿಯಾಯಿತಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ (FID) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ದೂರು ನೀಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ಉತ್ತರ: ಬೀಜದ ರಶೀದಿ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ಸಹಾಯಕ ಕೃಷಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ (ADA) ಕಚೇರಿಗೆ ಅಥವಾ ಬೀಜ ಪರಿವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಲೇಖಕ: Sanjay | ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸಂಪರ್ಕ: +91 7204988850