ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ: ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು, ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ‘ಜೇನು ಕೃಷಿ’ (Apiculture / Beekeeping) ಒಂದು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾದ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ಉಪಕಸುಬಾಗಿದೆ. ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು, ಕಾಫಿ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಇಡುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಲಾಭ ಊಹೆಗೂ ನಿಲುಕದ್ದು. ಜೇನು ಕೃಷಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮಾರಿ ಹಣ ಗಳಿಸುವುದಲ್ಲ; ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮಾಡುವ ‘ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ’ (Pollination) ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೊಲದಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿಯು ಶೇಕಡಾ 20 ರಿಂದ 30 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಹಾಕುವ ರಸಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಿಂತ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಪಾತ್ರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿದು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಲಾಭವಿದ್ದರೂ, ಜೇನುನೊಣ ಕಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ರೈತರು ಇದರಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಜೇನು ಕೃಷಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಸಬ್ಸಿಡಿ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಬರುವ ನೈಜ ಲಾಭದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಷಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಜೇನು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಹೊಲದ ಬದುವಿನಲ್ಲಿ, ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು (Beehives) ಇಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜೇನು ತಳಿಗಳಿದ್ದರೂ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಿ ಪಳಗಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ತಳಿಯಾದ ‘ತುಡುವೆ ಜೇನು’ (Apis cerana indica) ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ತಳಿಯಾದ ‘ಮೆಲ್ಲಿಫೆರಾ’ (Apis mellifera) ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.

ಒಂದು ಜೇನು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ (Colony) ಒಬ್ಬ ‘ರಾಣಿ ನೊಣ’ (Queen Bee), ನೂರಾರು ಗಂಡು ನೊಣಗಳು (Drones) ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ‘ಕೆಲಸಗಾರ ನೊಣಗಳು’ (Worker bees) ಇರುತ್ತವೆ. ಕೆಲಸಗಾರ ನೊಣಗಳು 2-3 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮಕರಂದ (Nectar) ತಂದು ಜೇನುತುಪ್ಪವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ರೈತರು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ ಕೇವಲ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕೀಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಕೀಳುವುದು (Extraction).

ಕರ್ನಾಟಕ ರೈತರಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ

ಶೂನ್ಯ ಆಹಾರ ವೆಚ್ಚ: ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಆಹಾರ (Feed) ತಂದು ಹಾಕಬೇಕು. ಆದರೆ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ರೈತರು ಆಹಾರ ಕೊಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅವು ನಿಸರ್ಗದಿಂದ ತಾವೇ ಮಕರಂದ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಳ: ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ನಿಂಬೆ, ಸೀಬೆ (ಪೇರಲೆ) ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಡುವುದರಿಂದ ಹೂವುಗಳು ಉದುರುವುದು ನಿಂತು, ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ: ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಜೇನು ಕುಟುಂಬವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 10 ರಿಂದ 15 ಕೆ.ಜಿ ಶುದ್ಧ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಜೇನಿಗೆ 1 ಕೆ.ಜಿಗೆ 400 ರಿಂದ 600 ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಯಿದೆ. ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಜೊತೆಗೆ ಜೇನು ಮೇಣ (Beeswax) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಜೆಲ್ಲಿಯಿಂದಲೂ (Royal Jelly) ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯಧನ (Subsidy)

ಜೇನು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಮಧುಕ್ರಾಂತಿ’ (Madhukranti) ಅಥವಾ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೇನು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮಧು ಮಿಷನ್’ (NBHM) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯ ಎನ್.ಹೆಚ್.ಎಂ (NHM) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಭಾರಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೈತರು ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ (Bee hive), ಜೇನು ಕುಟುಂಬ (Bee colony), ಮತ್ತು ಜೇನು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರ (Honey Extractor) ಖರೀದಿಸಲು ಶೇ. 40 ರಿಂದ 50 ರಷ್ಟು ಸಹಾಯಧನ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ (FRUITS ID) ಹೊಂದಿರುವ ಆಸಕ್ತ ರೈತರು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ‘ಕಾರ್ಯಾದೇಶ’ ಪಡೆದು, ಇಲಾಖೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಜೇನು ನರ್ಸರಿಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು.

ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ನೇರವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತಂದು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೆ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜೇನು ಕೃಷಿಗೆ ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ತರಬೇತಿ (Training) ಅಗತ್ಯ. ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ (KVK) ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕನಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 5 ದಿನಗಳ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು, ನೊಣಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು, ರಾಣಿ ನೊಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಲಿಯಬೇಕು. ತೋಟದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹೂವು ಬಿಡುವ ಗಿಡಮರಗಳಿದ್ದರೆ (ತೆಂಗು, ಅಡಿಕೆ, ತರಕಾರಿ, ಹೂವುಗಳು) ಜೇನು ಕೃಷಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ

೧. ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ (Setting up the Hive):

ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಇರುವೆಗಳು ಹತ್ತದಂತೆ ‘ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್’ (Iron Stand) ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಬಟ್ಟಲು (Water cups) ಅಥವಾ ಗ್ರೀಸ್ (Grease) ಸವರಬೇಕು.
ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಲು ಬೀಳಬಾರದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಬಾಗಿಲು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ (ಪೂರ್ವ) ಮುಖಮಾಡಿರಬೇಕು.

೨. ಮಳೆಗಾಲದ ನಿರ್ವಹಣೆ (Feeding in Monsoon):

ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ) ನೊಣಗಳಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಹೂವಿನ ಮಕರಂದ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಜೇನು ಕುಟುಂಬ ವಲಸೆ (Absconding) ಹೋಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಸಮಪ್ರಮಾಣದ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು (1:1 Ratio) ಕುದಿಸಿ, ತಣ್ಣಗಾದ ಮೇಲೆ ಆ ‘ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕ’ವನ್ನು (Sugar syrup) ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಆಹಾರವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.

೩. ಶತ್ರು ಕೀಟಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ:

ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರುವೆಂದರೆ ಕೆಂಪು ಇರುವೆಗಳು, ಕಣಜ (Wasps) ಮತ್ತು ಮೇಣದ ಚಿಟ್ಟೆ (Wax moth).
ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ತಳಭಾಗವನ್ನು (Bottom board) ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಮೇಣದ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಹುಳುಗಳಿದ್ದರೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು. ಕಣಜಗಳು ಬಂದರೆ ಬ್ಯಾಟ್‌ನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಬೇಕು.

೪. ಜೇನು ಕೀಳುವುದು (Honey Extraction):

ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ (Super chamber) ನೊಣಗಳು ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ತುಂಬಿ, ಮೇಣದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ (Sealing/Capping) ಮಾಡಿದಾಗ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಕೀಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.
ಮುಖಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣಾ ಬಲೆ (Bee veil) ಮತ್ತು ಕೈಗವಸು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೊಗೆ (Smoker) ಹಾಕಿ ನೊಣಗಳನ್ನು ಸರಿಸಿ. ಮೇಣದ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ, ‘ಹನಿ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಕ್ಟರ್’ (Honey Extractor) ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಜೇನು ಕೀಳಬೇಕು. ಈ ಯಂತ್ರ ಬಳಸಿದರೆ ನೊಣಗಳು ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆ (Comb) ಒಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೊಣಗಳು ಬೇಗನೇ ಮತ್ತೆ ಜೇನು ತುಂಬಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಿಂಪಡಣೆ: ತೋಟದಲ್ಲಿ ಹೂವು ಅರಳಿರುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ವಿಷಕಾರಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು (Pesticides) ಸಿಂಪಡಿಸಬಾರದು. ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೆ ಹೂವಿನ ಮೇಲೆ ಕೂರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅನಿವಾರ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ (ನೊಣಗಳು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ) ಬೇವಿನ ಕಷಾಯ ಸಿಂಪಡಿಸಿ.
ರಾಣಿ ನೊಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು: ಜೇನು ತೆಗೆಯುವ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ನೊಣ (ಅತಿ ಉದ್ದವಿರುವ ನೊಣ) ಸತ್ತರೆ ಅಥವಾ ಹೊರಬಿದ್ದರೆ, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ ಛಿದ್ರವಾಗಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಣಿ ನೊಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಅತಿಮುಖ್ಯ.
ಒದ್ದೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಮೈಗೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ, ಸೋಪು ಅಥವಾ ಮದ್ಯದ ವಾಸನೆ ಇರಬಾರದು. ಜೇನುನೊಣಗಳು ವಾಸನೆಗೆ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ವಿಲಕ್ಷಣ ವಾಸನೆ ಬಂದರೆ ಕಚ್ಚುತ್ತವೆ.

ಪದೇಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

೧. ಜೇನುನೊಣ ಕಚ್ಚಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿಯೇ?

ಜೇನುನೊಣ ಕಚ್ಚಿದಾಗ ಸೂಜಿಯಂತಹ ಅದರ ಕೊಂಡಿ (Stinger) ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಉಗುರಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೆರೆದು (Scrape) ತೆಗೆಯಬೇಕು, ಹಿಂಡಬಾರದು. ಜೇನುನೊಣ ಕಚ್ಚಿದ ಬಳಿಕ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಮುಖ ಅಥವಾ ಗಂಟಲು ಊತ, ತಲೆಸುತ್ತು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಜೇನುನೊಣದ ವಿಷದಿಂದ ಕೀಲುನೋವು ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಲೇಖನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಫಾರಸು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

೨. ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಜೇನು ಕೀಳಬಹುದು?

ನಿಮ್ಮ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ಯಿಂದ ಮೇ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ), ಪ್ರತಿ 15 ರಿಂದ 20 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನೀವು ಜೇನು ಕೀಳಬಹುದು.

ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?

ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕು ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತಿಯ ‘ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆ’ (Horticulture Department) ಕಚೇರಿ.
ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು (KVK).
ರಾಜ್ಯ ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಮಂಡಳಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಜೇನುನೊಣಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೆಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಸ್ಟಿಸೈಡ್‌ಗಳ (ವಿಷ) ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂತತಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ನಿಮ್ಮ ತೋಟದ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದ, ಕಲಬೆರಕೆ ಇಲ್ಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾದರೂ ಜೇನು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. ಒಂದೇ ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಶುರುಮಾಡಿ, ಇದು ನೀಡುವ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೈಲುಗಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.