ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ: ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಯಲುಸೀಮೆ ಹಾಗೂ ಒಣಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ತುಮಕೂರು, ಕೊಪ್ಪಳ, ಗದಗ, ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆ’ ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ. ಮೇಕೆಯನ್ನು ‘ಬಡವರ ಹಸು’ (Poor man’s cow) ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟು ಬೆಳೆ ಒಣಗಿದಾಗ, ರೈತರ ಕೈಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ನಗದು ಹಣ ಒದಗಿಸುವ ‘ಎಟಿಎಂ’ (ATM) ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಸುಶಿಕ್ಷಿತರೂ ಸಹ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ಸ್ಟಾಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್’ (Stall Feeding – ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಆಧಾರಿತ ಸಾಕಾಣಿಕೆ) ಮೂಲಕ ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸದಿರುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಬರುವ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಇಡೀ ಮಂದೆಯೇ ನಾಶವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಕುರಿ-ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು (Mortality Rate) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕುರಿ ಸತ್ತರೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಗುವ ‘ಅನುಗ್ರಹ’ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಹಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಷಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಕಡೆ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು: ೧. ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ೨. ವಸತಿ ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ೩. ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ‘ಬನ್ನೂರು’ (ಬಂಡೂರು), ‘ಕಿಂಗೇರಿ’, ‘ರಾಂಬುಲೆಟ್’, ‘ಶಿರಾ’ ಮತ್ತು ‘ಡೆಕ್ಕನಿ’ ಕುರಿ ತಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ‘ಶಿರೋಹಿ’, ‘ಜಮುನಾಪಾರಿ’, ‘ಬೋಯರ್’ (Boer) ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಟಿ ಮೇಕೆ ತಳಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ (Grazing) ಮೇಯಿಸುವ ಬದಲು, ಎತ್ತರಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಮರದ ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯ (Slatted floor) ಮೇಲೆ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕುರಿಗಳ ಹಿಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಗಂಜಲ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವುದರಿಂದ, ರೋಗ ಹರಡುವಿಕೆ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ (KSWDB) ಮೂಲಕ ಕುರಿಗಾಹಿಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುರಿ ಅಥವಾ ಮೇಕೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ‘ಅನುಗ್ರಹ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರೈತರಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ

• ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳ, ತ್ವರಿತ ಆದಾಯ: ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕುರಿ/ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳ ಸಾಕು. ಕೇವಲ 6 ರಿಂದ 8 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ.

• ಬರಗಾಲದ ಬಂಧು: ನೀರಿಲ್ಲದ ಬರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಒಣಗಿದ ಕಸ-ಕಡ್ಡಿ, ಗಿಡದ ಸೊಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಇವು ಬದುಕಬಲ್ಲವು.

• ಅನುಗ್ರಹ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಹಾರ: ಆಕಸ್ಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆ, ಸಿಡಿಲು, ಅಥವಾ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ಕುರಿ/ಮೇಕೆ ಸತ್ತರೆ ‘ಅನುಗ್ರಹ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ 6 ತಿಂಗಳ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಕುರಿ/ಮೇಕೆಗೆ 5,000 ರೂ. ಹಾಗೂ 3 ರಿಂದ 6 ತಿಂಗಳ ಮರಿಗಳಿಗೆ 2,500 ರೂ. ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು

ಸರ್ಕಾರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ರೈತರು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು:

• ರೈತರು ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ (FRUITS ID) ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

• ಕುರಿ ಅಥವಾ ಮೇಕೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಶುಪಾಲನಾ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ‘ಕಿವಿ ಓಲೆ’ (Ear Tagging) ಹಾಕಿಸಿರಬೇಕು.

• ಕಿವಿ ಓಲೆ ಹಾಕಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಇನಾಫ್ (INAPH) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಬೇಕು.

• ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ, ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ (Post-mortem) ಮಾಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ರೈತರು ಕೇವಲ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾವಹಿಸಬೇಕು. ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲು ಬಾಯಿ ರೋಗ, ಜುಟುಕು ರೋಗ (Enterotoxemia), ಸಿಡುಬು (Sheep Pox) ಮತ್ತು ಪಿಪಿಆರ್ (PPR – Peste des Petits Ruminants) ರೋಗಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸುವುದು ಅತಿಮುಖ್ಯ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಹಸಿರು ಮೇವು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸಬಾರದು; ಎಳೆಯ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಜಂತುಹುಳುಗಳು ಕುರಿಗಳ ಪ್ರಾಣ ತೆಗೆಯುತ್ತವೆ.

ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಲಸಿಕಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ (Vaccination Schedule): ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಸಿಕಾ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕು: ೧. ಪಿ.ಪಿ.ಆರ್ (PPR) ಲಸಿಕೆ: ಈ ರೋಗವನ್ನು ‘ಮೇಕೆಗಳ ಪ್ಲೇಗ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತೀವ್ರ ಜ್ವರ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣು, ಭೇದಿಯಾಗಿ ಕುರಿ/ಮೇಕೆಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳಿಗೆ 3 ರಿಂದ 4 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಬೇಕು. ಒಮ್ಮೆ ಹಾಕಿಸಿದರೆ 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ೨. ಜುಟುಕು ರೋಗ (Enterotoxemia – ET): ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹುಲ್ಲು ತಿಂದಾಗ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾಗಿ ಕಾಳು-ಕಡಿ ತಿಂದಾಗ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಕುರಿಗಳು ಗಿರಗಿರನೆ ತಿರುಗಿ, ಒದ್ದಾಡಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ-ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇ.ಟಿ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಬೇಕು. ೩. ಸಿಡುಬು ರೋಗ (Sheep & Goat Pox): ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳಾಗಿ ಜ್ವರ ಬರುವ ಈ ರೋಗದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಬೇಕು. ೪. ಕಾಲು ಬಾಯಿ ರೋಗ (FMD): ಹಸುಗಳಿಗೆ ಹಾಕುವಂತೆಯೇ ಕುರಿಗಳಿಗೂ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಈ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ೫. ಜಂತುಹುಳು ನಿವಾರಣೆ (Deworming): ಕೇವಲ ಲಸಿಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ 3 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ) ಪಶುವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಜಂತುಹುಳು ನಿವಾರಕ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕುಡಿಸಲೇಬೇಕು.

ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧತೆ

ಕುರಿ ಸತ್ತಾಗ ‘ಅನುಗ್ರಹ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪರಿಹಾರ ಕ್ಲೇಮ್ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳು:

• ಪಶುವೈದ್ಯರಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿ (Post-mortem Certificate).

• ಸತ್ತ ಕುರಿಯ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಟ್ಯಾಗ್ (Ear Tag) ಮತ್ತು ಹಾನಿಯಾದ ಕುರಿಯ ಜೊತೆ ರೈತರಿರುವ ಫೋಟೋ.

• ರೈತರ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಪ್ರತಿ.

• ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ (PDO) ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಲೆಕ್ಕಿಗರಿಂದ ದೃಢೀಕರಣ ಪತ್ರ.

• ಈ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದ 15 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪಶು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

• ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸುವುದು: ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಮಂಜು ಬೀಳುವ ಮುಂಜಾನೆ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಮೇಯಲು ಬಿಡಬಾರದು. ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿರುವ ಜಂತುಹುಳುಗಳ ಲಾರ್ವಾಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕುರಿಯ ಹೊಟ್ಟೆ ಸೇರಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

• ಹೊಸ ಕುರಿಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ: ಸಂತೆ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಕುರಿಗಳನ್ನು ತಂದ ತಕ್ಷಣ ಹಳೆಯ ಮಂದೆಯ (Flock) ಜೊತೆ ಬೆರೆಸಬಾರದು. ಕನಿಷ್ಠ 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ (Quarantine) ಇಟ್ಟು, ರೋಗವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತವಾದ ಮೇಲೆ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

• ಕಿವಿ ಓಲೆ ತೆಗೆಯುವುದು: ಕೆಲವರು ಕಿವಿ ಓಲೆ ಹಾಕಿದರೆ ಕುರಿಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಕಿವಿಗೆ ಗಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟ್ಯಾಗ್ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಟ್ಯಾಗ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯ, ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಲಸಿಕೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪದೇಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

೧. ನನ್ನ ಕುರಿಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವರ್ ತಿನ್ನುತ್ತಿವೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ಇದು ಖನಿಜಾಂಶಗಳ (Minerals) ಕೊರತೆಯ ಲಕ್ಷಣ. ಇದನ್ನು ‘Pica’ (ಪಿಕಾ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಿನರಲ್ ಬ್ಲಾಕ್’ (Mineral Salt Block – ನೆಕ್ಕುವ ಉಪ್ಪಿನ ಕಲ್ಲು) ಅನ್ನು ನೇತುಹಾಕಿ. ಕುರಿಗಳು ಅದನ್ನು ನೆಕ್ಕುವುದರಿಂದ ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

೨. ನಾನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಟಾಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ (Stall Feeding) ಶುರು ಮಾಡಲಿದ್ದೇನೆ, ಯಾವ ತಳಿ ಉತ್ತಮ?

ಮಾಂಸದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಟಾಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಾದರೆ ‘ಬೋಯರ್’ (Boer) ಕ್ರಾಸ್ ತಳಿಯ ಮೇಕೆಗಳು ಅಥವಾ ‘ಬನ್ನೂರು’ ಕುರಿಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಇವು ಕೇವಲ 6 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 25-30 ಕೆ.ಜಿ ತೂಕ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.

೩. ಕುರಿಗಳ ತೂಕ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಯಾವ ಆಹಾರ ನೀಡಬೇಕು?

ಕೇವಲ ಒಣಹುಲ್ಲು ಹಾಕಿದರೆ ತೂಕ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಹಿಂಡಿ, ಗೋಧಿ ಹೊಟ್ಟು ಮತ್ತು ಲವಣ ಮಿಶ್ರಣವಿರುವ ‘ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಆಹಾರ’ವನ್ನು (Concentrate mixture) ಪ್ರತಿದಿನ ಕುರಿಯ ದೇಹದ ತೂಕದ ಶೇ. 1 ರಷ್ಟು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 30 ಕೆ.ಜಿ ಕುರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 300 ಗ್ರಾಂ) ನೀಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಹಸಿರು ಮೇವು (ಹೆಬ್ಬೇವು, ಸುಬಾಬುಲ್ ಸೊಪ್ಪು) ಅವಶ್ಯಕ.

ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?

• ಸ್ಥಳೀಯ ಪಶುಪಾಲನಾ ಇಲಾಖೆ (Veterinary Hospital).

• ಕರ್ನಾಟಕ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ (KSWDB) ಜಿಲ್ಲಾ ಕಚೇರಿ.

• ಸಹಾಯವಾಣಿ: ಪಶು ಸಂಜೀವಿನಿ ಟೋಲ್ ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆ 1962 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಎನ್ನುವುದು ಬಡವರ ಪಾಲಿನ ‘ಸಂಜೀವಿನಿ’. ಇಂದು ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ, ಬೆಲೆಯೂ ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವುದು ರೈತರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಕೇವಲ ಪುಕ್ಕಟೆ ಮೇವಿನ ಆಸೆಗೆ ಬಿದ್ದು ರೋಗಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುವ ಬದಲು, ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಲಸಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಂತುಹುಳು ನಿವಾರಕ ಔಷಧ ಕುಡಿಸಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೂಲಮಂತ್ರ.