ಬತ್ತಿದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಮರುಪೂರಣ: ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಯಲುಸೀಮೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೋಲಾರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ತುಮಕೂರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ದಾವಣಗೆರೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ (Groundwater level) ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. 1000 ರಿಂದ 1500 ಅಡಿ ಕೊರೆದರೂ ನೀರು ಸಿಗದೆ, ಒಂದೇ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಐದಾರು ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊರೆಸಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ರೈತರ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಮಳೆಯ ಅಭಾವ, ಅತಿಯಾದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಇಂಗಿಸದಿರುವುದೇ ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಈ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ‘ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಮರುಪೂರಣ’ (Borewell Recharge). ಬತ್ತಿಹೋದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕೈಚೆಲ್ಲಿ ಕೂರುವ ಬದಲು, ಬೀಳುವ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಶೋಧಿಸಿ ಅದೇ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗೆ ಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನೀರು ಉಕ್ಕುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ರಿಚಾರ್ಜ್ ಎಂದರೇನು, ಅದನ್ನು ಮಾಡಿಸುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯುಳ್ಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಷಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆ ನೀರು ಹರಿದು ಹಳ್ಳ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಫಿಲ್ಟರ್ (ಶೋಧಕ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಬತ್ತಿಹೋದ ಅಥವಾ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯ ಕೇಸಿಂಗ್ ಪೈಪ್ (Casing pipe) ಒಳಗೆ ಬಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ‘ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಮರುಪೂರಣ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಭೂಮಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಜಲನಾಡಿಗಳು (Water Veins / Aquifers) ಖಾಲಿಯಾದಾಗ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಬತ್ತುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಲೀಟರ್ ಶುದ್ಧ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಫಿಲ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಈ ಖಾಲಿಯಾದ ಜಲನಾಡಿಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟಾಗ, ಆ ನೀರು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರೈತರ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರಗತಿಪರ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರಾದ ಶ್ರೀ ದೇವರಾಜ ರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಯಾಬ್ (SIKAB) ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರೈತರಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ

• ಜೀವಂತವಾಗುವ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳು: ಸಂಪೂರ್ಣ ಬತ್ತಿಹೋದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 3 ಇಂಚು ನೀರು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.

• ಆರ್ಥಿಕ ಉಳಿತಾಯ: ಹೊಸದಾಗಿ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಮತ್ತೊಂದು ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಕೊರೆಸುವ ಬದಲು, ಕೇವಲ 25 ರಿಂದ 30 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಅನ್ನು ಮರುಜೀವಗೊಳಿಸಬಹುದು.

• ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ: ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ಲೋರೈಡ್ (Fluoride) ಮತ್ತು ಕಠಿಣತೆ (Hardness) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

• ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ: ಹೊಲದ ನೀರು ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಇಂಗುವುದರಿಂದ, ಮೇಲ್ಮಣ್ಣು ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುವುದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು

ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಷರತ್ತುಗಳಿಲ್ಲ. ರೈತರು ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಸಿಗುತ್ತದೆ:

• ‘ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆ’ (MGNREGA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಮೂಲಕ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಮರುಪೂರಣ ಘಟಕ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುದಾನ ಪಡೆಯಬಹುದು.

• ‘ಕೃಷಿ ಭಾಗ್ಯ’ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ‘ಜಲಶಕ್ತಿ ಅಭಿಯಾನ’ (Jal Shakti Abhiyan) ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡದ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ರೈತರು ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ (FRUITS ID) ಮತ್ತು ಪಹಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಬತ್ತಿಹೋಯಿತು ಎಂದು ತಕ್ಷಣವೇ ಅದಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು ಹಾಕಿ ಮುಚ್ಚಬಾರದು. ಬತ್ತಿದ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಆಸ್ತಿಯಿದ್ದಂತೆ, ಅದು ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಆಳಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ನೇರ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರೈತರು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಇಳಿಜಾರನ್ನು (Slope) ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇಳಿಜಾರು ಯಾವ ಕಡೆ ಇದೆಯೋ, ಆ ಕಡೆಯಿಂದ ನೀರು ಹರಿದು ಬರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮರುಪೂರಣ ಗುಂಡಿಯನ್ನು (Recharge Pit) ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಎತ್ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹೊಲದ ತಗ್ಗಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಗುಂಡಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಬಹುದು.

ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಮರುಪೂರಣ ಘಟಕ (Recharge Pit) ನಿರ್ಮಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ: ೧. ಗುಂಡಿ ತೋಡುವುದು: ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ನ ಕೇಸಿಂಗ್ ಪೈಪ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ 10 ಅಡಿ ಉದ್ದ, 10 ಅಡಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು 10 ಅಡಿ ಆಳದ ಚೌಕಾಕಾರದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು (JCB ಬಳಸಿ) ಅಗೆಯಿರಿ. ೨. ಕೇಸಿಂಗ್ ಪೈಪ್‌ಗೆ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆಯುವುದು: ಗುಂಡಿಯ ತಳಭಾಗದಿಂದ ಸುಮಾರು 2 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರ (Drilling/Cutting Machine) ಬಳಸಿ ಕೇಸಿಂಗ್ ಪೈಪ್ ಸುತ್ತಲೂ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು (Slits) ಮಾಡಿ. ೩. ನೈಲಾನ್ ಜಾಲರಿ ಅಳವಡಿಕೆ: ಕೊರೆದ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಕಸ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಒಳಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ಕೇಸಿಂಗ್ ಪೈಪ್‌ನ ರಂಧ್ರವಿರುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ದಪ್ಪನೆಯ ನೈಲಾನ್ ಮೆಶ್ (Nylon Mesh) ಅಥವಾ ಅಕ್ವಾ ಮೆಶ್ ಅನ್ನು 3-4 ಸುತ್ತು ಸುತ್ತಿ ದಾರದಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ. ೪. ಶೋಧಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (Filter Material) ತುಂಬುವುದು:

• ಮೊದಲ ಪದರ (ತಳಭಾಗ): ಗುಂಡಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ರಿಂದ 4 ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು (Boulders/ಬಂಡೆಗಲ್ಲು) ತುಂಬಿ.

• ಎರಡನೇ ಪದರ: ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ 2 ರಿಂದ 3 ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಜಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು (40mm Jelly) ತುಂಬಿ.

• ಮೂರನೇ ಪದರ: ಜಲ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ 1 ರಿಂದ 2 ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ದಪ್ಪ ಮರಳನ್ನು (Coarse Sand) ತುಂಬಿ. ೫. ಮುಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ: ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ನೆರಳು ಪರದೆ (Shade net) ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಜಾಲರಿ ಹಾಕಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಜಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹರಡಿ. ಇದು ಮಣ್ಣು ನೇರವಾಗಿ ಫಿಲ್ಟರ್ ಒಳಗೆ ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ೬. ನೀರು ಹರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆ ನೀರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದು ಈ ಗುಂಡಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಬದುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ (Catchment area). ನೀರು ಮರಳು, ಜಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಕೇಸಿಂಗ್ ಪೈಪ್‌ನ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಒಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧತೆ

ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯ ನರೇಗಾ (MGNREGA) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅನುದಾನ ಪಡೆಯಲು ಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳು:

• ನರೇಗಾ ಜಾಬ್ ಕಾರ್ಡ್ (Job Card).

• ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಮನವಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿ.

• ಜಮೀನಿನ ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ (RTC) ಮತ್ತು ರೈತನ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್.

• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಪ್ರತಿ.

• (ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ – Action Plan ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ).

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

• ಮಣ್ಣು ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರು ಒಳಬಿಡುವುದು: ಮರುಪೂರಣ ಗುಂಡಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕಸ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಸರು ನೀರು ಹೋಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಬೇಕು. ಕೆಸರು ನೀರು ನೇರವಾಗಿ ಬೋರ್ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ಜಲನಾಡಿಗಳು (Aquifers) ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿ (ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿ), ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಫಿಲ್ಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಡ್ಡಾಯ.

• ರಾಸಾಯನಿಕ ನೀರು ಸೇರ್ಪಡೆ: ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಯೂರಿಯಾ, ಕೀಟನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಮಳೆ ಬಂದರೆ, ಆ ವಿಷದ ನೀರು ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಸೇರದಂತೆ ಗುಂಡಿಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಕಲುಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

• ಕೇಸಿಂಗ್ ಪೈಪ್ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸುವುದು: ಕೆಲವರು ಕೇಸಿಂಗ್ ಪೈಪ್ ಅನ್ನು ಮೇಲೆಯೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ನೀರು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಇದು ತಪ್ಪು. ಕನಿಷ್ಠ 8-10 ಅಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ ತೆಗೆದು ಅಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಯೇ ನೀರು ಬಿಡಬೇಕು.

• ಫಿಲ್ಟರ್ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸದಿರುವುದು: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮರಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಮಣ್ಣು ಮಿಶ್ರಿತ ಮರಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಮರಳು ಹಾಕಿ ಫಿಲ್ಟರ್ ಅನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪದೇಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

೧. ನನ್ನ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಬತ್ತಿ 5 ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ಈಗಲೂ ಅದಕ್ಕೆ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಖಂಡಿತ ಮಾಡಬಹುದು. ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಎಷ್ಟೇ ವರ್ಷದ ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣು ಬಿದ್ದು ಪೂರ್ತಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಜಲನಾಡಿಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮಳೆ ನೀರು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಖಂಡಿತ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಅಂತರ್ಜಲ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

೨. ಮರುಪೂರಣ ಗುಂಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗಬಹುದು?

ನಿಮ್ಮದೇ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನೀವೇ ಸ್ವತಃ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಜೆಸಿಬಿ ಬಾಡಿಗೆ, ಮರಳು ಮತ್ತು ಜಾಲರಿ ಖರೀದಿಗೆ ಕೇವಲ 15,000 ದಿಂದ 20,000 ರೂ. ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊರಗಿನಿಂದ ತಂದರೆ ಗರಿಷ್ಠ 30,000 ರೂ. ಆಗಬಹುದು.

೩. ಒಂದು ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡಿದರೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಸಿಗಬಹುದು?

ಇದು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಜಲನಾಡಿಗಳ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾದರೆ ಒಂದೇ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬತ್ತಿದ ಬೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 1.5 ರಿಂದ 2 ಇಂಚು ನೀರು ಉಕ್ಕಿದ ನೂರಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿವೆ.

ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?

• ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಚೇರಿ (ನರೇಗಾ ಪಿಡಿಓ – PDO).

• ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಇಲಾಖೆ.

• ಅಂತರ್ಜಲ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (Groundwater Directorate), ಕರ್ನಾಟಕ.

• ಪ್ರಗತಿಪರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಲತಜ್ಞರಾದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಶ್ರೀ ದೇವರಾಜ ರೆಡ್ಡಿ (ಜಲ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಕೇಂದ್ರ) ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

“ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಕೊರೆಯುವುದು ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಎನ್ನುವುದಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ.” ನಾವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಹಣ ಡ್ರಾ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಹೇಗೆ ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತದೋ, ಅಂತರ್ಜಲವೂ ಅಷ್ಟೇ. ತೆಗೆದ ನೀರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಒಡಲಿಗೆ ಸೇರಿಸದಿದ್ದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಇರಲಿ, ಕುಡಿಯಲು ಸಹ ನೀರು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬತ್ತಿದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ. ಮಳೆಗಾಲ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು, ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿ ಮಳೆನೀರನ್ನೂ ಇಂಗಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ.