ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆ ಸಾಧ್ಯತೆ! ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಬೆಳೆ, ಒಣಗಿಸಿರುವ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಸತತ ಏರುಪೇರುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಇದೀಗ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡುಗು, ಸಿಡಿಲು ಸಹಿತ ಮಳೆಯಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಕೇಂದ್ರ (KSNDMC) ನೀಡಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದ ಈ ಸಮಯವು ರೈತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾಲವಾಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬೆಳೆಗಳು ಕಟಾವಿಗೆ (Harvesting) ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅಡಿಕೆ, ಕಾಫಿ ಹಾಗೂ ಮುಂಗಾರು ಧಾನ್ಯಗಳ ಒಣಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಾದರೆ, ರೈತರ ವರ್ಷದ ಶ್ರಮವೆಲ್ಲಾ ಅಕ್ಷರಶಃ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡು, ಮಲೆನಾಡು ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಕಟಾವಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಬೆಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಈಗಾಗಲೇ ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಕಣದಲ್ಲಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕಿರುವ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇರುವಾಗ ರೈತರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು, ಧಾನ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇದೆ?

ಇತ್ತೀಚಿನ ಹವಾಮಾನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಹಾಗೂ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಹಾಸನ, ತುಮಕೂರು, ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣದಿಂದ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಾಗುವ ಜೊತೆಗೆ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಗುಡುಗು-ಸಿಡಿಲಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಗುರ ಮಳೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಬೆಳೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಹೇಗೆ?

ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೂ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಅರಿತು ಕೆಲವು ಜಾಣ್ಮೆಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

1. ಕಟಾವು ಕಾರ್ಯ ಮುಂದೂಡಿ ಅಥವಾ ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಭತ್ತ, ರಾಗಿ, ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ (Maize) ಕಟಾವಿಗೆ (ಕೊಯ್ಲಿಗೆ) ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ. ಮಳೆ ಬರುವ ಖಚಿತತೆ ಇದ್ದರೆ ಕಟಾವು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎರಡು-ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದೂಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೆಳೆ ನೆನೆದು ಮೊಳಕೆ ಬರುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ (Harvester) ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಟಾವು ಮುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

2. ಬಸಿಗಾಲುವೆಗಳ (Drainage Channels) ನಿರ್ಮಾಣ: ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತರೆ ಬೇರು ಕೊಳೆತು ಗಿಡಗಳು ನೆಲಕ್ಕುರುಳುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳು, ಶುಂಠಿ, ಅರಿಶಿನ, ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗಲು ಬಸಿಗಾಲುವೆಗಳನ್ನು (ಚರಂಡಿ) ನಿರ್ಮಿಸಿ. ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿದರೆ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಶೇ. 70ರಷ್ಟು ತಡೆಯಬಹುದು.

3. ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಆಸರೆ: ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಬಾಳೆ, ಪಪ್ಪಾಯ, ಮತ್ತು ಟೊಮೇಟೊ ಬೆಳೆಗಳು ಮುರಿದು ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕೀಳಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿ. ಬಾಳೆ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಬಿದಿರು ಅಥವಾ ಮರದ ಕೋಲುಗಳ ಆಸರೆ (Propping) ಕೊಡಿ.

ಕಣದಲ್ಲಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕಿದ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ರಕ್ಷಣೆ

ರೈತರಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಎಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕಿರುವ ಫಸಲನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

1. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ (Tarpaulin) ಬಳಕೆ: ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಣದಲ್ಲಿರುವ ಧಾನ್ಯ (ಭತ್ತ, ರಾಗಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ) ಅಥವಾ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿರುವ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 200 GSM ದಪ್ಪವಿರುವ ವಾಟರ್‌ಪ್ರೂಫ್ ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಹರಿದಿರುವ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ನೀರು ಒಳಹೊಕ್ಕು ಧಾನ್ಯ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬೂಷ್ಟು (Fungus) ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

2. ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಿ: ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ರಾಶಿ ಹಾಕಬೇಡಿ. ಕಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರವಾದ ದಿಬ್ಬದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ರಾಶಿ ಹಾಕಿ ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್‌ನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ. ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ ಅಂಚುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮರಳಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಇಡಿ, ಇದರಿಂದ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ ಹಾರಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಳೆ ನೀರು ರಾಶಿಯ ಕೆಳಗೆ ನುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ.

3. ಗಾಳಿ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಿ: ಮಳೆ ನಿಂತ ತಕ್ಷಣ, ಬಿಸಿಲು ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದು ಧಾನ್ಯಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿ ಆಡಲು (Aeration) ಬಿಡಿ. ಸತತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟರೆ ಒಳಗಿನ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಧಾನ್ಯಗಳು ಬೆವರಿ, ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಳುಗಳು ಕೆಡುತ್ತವೆ. ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಡ್ರೈಯರ್‌ಗಳನ್ನು (Mechanical Dryers) ಹೊಂದುವುದು ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ರೈತರು ಕೇವಲ ಬೆಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನಹರಿಸದೆ, ತಾವು ತಂದು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಿರುವ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು.

• ರಸಗೊಬ್ಬರ ರಕ್ಷಣೆ: ಯೂರಿಯಾ, ಡಿಎಪಿ (DAP) ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೇರವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಡಿ. ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಮರದ ಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅದರ ಮೇಲೆ ಗೊಬ್ಬರದ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ. ನೀರು ತಾಗಿದರೆ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ: ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್, ಟಿಲ್ಲರ್, ಡೀಸೆಲ್ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್ ಅಥವಾ ಸಿಂಪರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡಿ. ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ಎಂಜಿನ್ ಒಳಗೆ ನೀರು ಸೇರಿ, ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ರಿಪೇರಿ ಖರ್ಚು ಬರಬಹುದು. ವಾಹನಗಳನ್ನು ಶೆಡ್‌ನೊಳಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅಥವಾ ವಾಟರ್‌ಪ್ರೂಫ್ ಕವರ್‌ನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ.

ಸಿಡಿಲು ಮತ್ತು ಗುಡುಗಿನಿಂದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ

ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಗುಡುಗು-ಸಿಡಿಲಿನ (Thunderstorms) ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದಾಗ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

• ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಗುಡುಗು ಇರುವಾಗ ರೈತರು ತೆರೆದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ, ಹೊಲದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬಾರದು.

• ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಬೇಡಿ. ಅವುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ (Cattle Shed) ಸೇರಿಸಿ.

• ಹೊಲದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್, ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ. ಮಳೆ ಬರುವಾಗ ಮೋಟರ್ ಆನ್ ಅಥವಾ ಆಫ್ ಮಾಡಲು ಹೋಗಬೇಡಿ.

ಉಪಸಂಹಾರ

‘ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಮನೆಗೆ ಬರುವವರೆಗೂ ರೈತನದ್ದಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಗಾದೆ ಮಾತಿದೆ. ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಲನ್ ಆಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಕೂರದೆ, ಪ್ರತಿದಿನದ ಹವಾಮಾನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಟಿವಿ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪದೆ ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮಾತ್ರ ರೈತರನ್ನು ಇಂತಹ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹವಾಮಾನ ಆಘಾತಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಬಲ್ಲವು. ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಕಾಳು, ಹೊಸದಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಒಂದು ಕಾಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.