ಹಿಂಗಾರು ಬಿತ್ತನೆಗೆ IMD ಮಹತ್ವದ ಸಲಹೆ! ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ವಲಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ರೈತರು, ಇದೀಗ ಹಿಂಗಾರು (ರಬಿ) ಹಂಗಾಮಿನ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಸುರಿಯಬೇಕಿದ್ದ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು (KVK) ರೈತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು (Agromet Advisory) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿವೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23ರ ಹೊಸ ಹವಾಮಾನ ವರದಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ, “ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ರೈತರು ಒಣ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು, ಜೊತೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಏಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಮುಖ್ಯ? ಒಣ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಅನಾಹುತಗಳೇನು? ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಬೆಳೆಗಳು ಯಾವುವು ಮತ್ತು ರೈತರು ಈಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ಕ್ರಮಗಳೇನು? ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಒಣ ಬಿತ್ತನೆ (Dry Sowing) ಅಥವಾ ಧೂಳು ಬಿತ್ತನೆ ಏಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ?

ಹಲವು ರೈತರು ಮಳೆ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ ಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತುರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಒಣ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ‘ಧೂಳು ಬಿತ್ತನೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ.

1. ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯುವಿಕೆಯ ವೈಫಲ್ಯ: ಯಾವುದೇ ಬೀಜ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 40 ರಿಂದ 50 ರಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಇರಲೇಬೇಕು. ಮಣ್ಣು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಣಗಿದ್ದರೆ, ಬೀಜವು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಬೀಜಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಕಮರಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

2. ಕ್ರಿಮಿಕೀಟ ಮತ್ತು ಇರುವೆಗಳ ಕಾಟ: ಒಣ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಲಾದ ಬೀಜಗಳು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದರೆ, ಅವು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಇರುವೆಗಳು, ಗೆದ್ದಲು ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಣ್ಣಿನ ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಸುಲಭದ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಕೀಟಗಳು ತಿಂದರೆ, ರೈತರು ಬೀಜಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

3. ರೋಗಾಣುಗಳ ದಾಳಿ: ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಇಲ್ಲದಾಗ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು (Fungi) ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಕೊಳೆ ರೋಗ ತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮಳೆ ತಡವಾಗಿ ಬಂದರೆ, ಬೀಜಗಳು ಕೊಳೆತು ಹೋಗುತ್ತವೆ ಹೊರತು ಮೊಳಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಐಎಂಡಿ (IMD) ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ “ಮಳೆ ಬಂದು ಮಣ್ಣು ಕನಿಷ್ಠ 15 ಸೆಂ.ಮೀ (ಅರ್ಧ ಅಡಿ) ಆಳದವರೆಗೆ ಹಸಿ (ತೇವಾಂಶ) ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ” ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.

ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ (Short Duration Crops) ಆದ್ಯತೆ ಏಕೆ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂಗಾರು ಬಿತ್ತನೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮೊದಲ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಿತ್ತನೆ ವಿಳಂಬವಾದಷ್ಟೂ ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರೆ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಬೆಳೆ ಕಾಳು ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳಕ್ಕೆ ಕಾಳುಗಳು ಜೊಳ್ಳಾಗುವ (Shriveled grains) ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (90 ರಿಂದ 100 ದಿನಗಳು) ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುವ ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂಗಾರು ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ತಳಿಗಳು:

• ಕಡಲೆ (Bengal Gram): ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾದ ಕಡಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಗೂ ಜಗ್ಗದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ಕೊಡುವ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಜೆಜಿ-11 (JG-11), ಜಾಕಿ 9218, ಮತ್ತು ಅಣ್ಣಿಗೇರಿ-1 ತಳಿಗಳು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಇವು 95 ರಿಂದ 105 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

• ಹಿಂಗಾರು ಜೋಳ (Rabi Sorghum): ಬಿಳಿ ಜೋಳವು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಎಂ-35-1 (M-35-1), ಬಿಜಾಪುರ-1 (B-1), ಮತ್ತು ಡಿಎಸ್ವಿ-4 (DSV-4) ತಳಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ತೇವಾಂಶದಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ನೀಡಬಲ್ಲವು.

• ಕುಸುಬೆ (Safflower) ಮತ್ತು ಅಗಸೆ: ಹೆಚ್ಚು ಒಣ ಹವಾಮಾನ ಇದ್ದರೆ ಕುಸುಬೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆ. ಇದು ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಣ್ಣಿನ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಎ-1 (Annigeri-1) ತಳಿಯ ಕುಸುಬೆ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ರೈತರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳು

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ:

1. ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment) ಮರೆಯದಿರಿ: ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶದ ಏರುಪೇರು ಇರುವಾಗ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣುಜನ್ಯ ರೋಗಗಳು ಬರುವುದು ಹೆಚ್ಚು. ಕಡಲೆ ಬಿತ್ತುವ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 4 ಗ್ರಾಂ ‘ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ವಿರಿಡೆ’ (Trichoderma viride – ಜೈವಿಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕ) ಅಥವಾ 2 ಗ್ರಾಂ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಬೆರೆಸಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಸೊರಗು ರೋಗದಿಂದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

2. ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ (Increase Seed Rate): ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿತ್ತುವ ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಶೇ. 10 ರಿಂದ 15 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ. ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಬೀಜಗಳು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯದಿದ್ದರೂ, ಉಳಿದ ಬೀಜಗಳು ಮೊಳಕೆ ಬಂದು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (Plant Population) ಸರಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

3. ಅಗಲವಾದ ಸಾಲು ಬಿತ್ತನೆ (Wider Spacing): ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುವಾಗ ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆ ಪೈಪೋಟಿ ತಪ್ಪಿಸಲು, ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಇದು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ತೇವಾಂಶವು ಎಲ್ಲಾ ಗಿಡಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಿಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

4. ಅಂತರ ಬೇಸಾಯ (Inter-cultivation) ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಬೆಳೆ 20-25 ದಿನದಾಗಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಎಡೆಕುಂಟೆ (Inter-cultivation) ಹೊಡೆಯಿರಿ. ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲ್ಪದರವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಬಿರುಕುಗಳು ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ತೇವಾಂಶವು ಆವಿಯಾಗಿ (Evaporation) ವಾತಾವರಣ ಸೇರುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಮಲ್ಚಿಂಗ್’ (Dust Mulching) ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

5. ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಿಂಪರಣೆ: ಬೆಳೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ, ಗಿಡಗಳು ಬಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶೇ. 2 ರಷ್ಟು ಯೂರಿಯಾ ದ್ರಾವಣ ಅಥವಾ 19:19:19 ಕರಗುವ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು (ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 5 ಗ್ರಾಂ) ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಗಿಡಗಳು ಬರಗಾಲವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ ಬಂತು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡೋಣ’ ಎಂದು ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ಕಾಲ ಇದಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ತಜ್ಞರು ನೀಡುವ ಹವಾಮಾನ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು (Agromet Advisories) ರೈತರು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲೇಬೇಕು. “ಮಣ್ಣು ಹದವಿಲ್ಲದೆ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವ ಬದಲು, ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದು ತೇವಾಂಶ ಬಂದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವುದು ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಲೇಸು” ಎಂಬುದು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ನುಡಿಯಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಬೀಜದ ಗುಣಮಟ್ಟವೇ ಹಿಂಗಾರು ಬೆಳೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟಾಗಿದೆ.