ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಫಾಲ್ ಆರ್ಮಿವರ್ಮ್: ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ (Maize / ಗೋವಿನಜೋಳ) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ದಾವಣಗೆರೆ, ಹಾವೇರಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ಕೊಡುವ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆಗಾರರನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೈರಾಣಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಶತ್ರು ಎಂದರೆ ‘ಫಾಲ್ ಆರ್ಮಿವರ್ಮ್’ (Fall Armyworm – FAW). ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ರೈತರು ಇದನ್ನು ‘ಲದ್ದಿ ಹುಳು’, ‘ಸೈನಿಕ ಹುಳು’ ಅಥವಾ ‘ಸುಳಿ ಹುಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಸಿಂಪರಣೆಯಿಂದ ಈ ಹುಳುವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ‘ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ’ (Integrated Pest Management – IPM) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಫಾಲ್ ಆರ್ಮಿವರ್ಮ್ ಹುಳುವಿನ ಜೀವನ ಚಕ್ರ, ಅದರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ರೈತರು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಫಾಲ್ ಆರ್ಮಿವರ್ಮ್ (ಲದ್ದಿ ಹುಳು) ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅದು ಅಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಏಕೆ?

ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ‘ಸ್ಪೋಡೋಪ್ಟೆರಾ ಫ್ರುಗಿಪರ್ಡಾ’ (Spodoptera frugiperda). ಮೂಲತಃ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ ಕೀಟವಾಗಿರುವ ಇದು, 2018 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ (ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಕೀಟವು ಅಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅದರ ವೇಗ. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಪತಂಗವು ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,000 ದಿಂದ 1,500 ತತ್ತಿಗಳನ್ನು (Eggs) ಇಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಪತಂಗಗಳು ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಗೆ ಸುಮಾರು 100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಹಾರಬಲ್ಲವು. ಇದು ಕೇವಲ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಗಿ, ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 80 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕಬಲ್ಲ ಬಹುಭಕ್ಷಕ (Polyphagous) ಕೀಟವಾಗಿದೆ.

ಕೀಟದ ಬಾಧೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? (ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು) ರೈತರು ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಬೆಳೆಯ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹುಳುವಿನ ಬಾಧೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.

1. ತತ್ತಿ ಹಂತ (Egg Stage): ಪತಂಗಗಳು ಎಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುಂಪಾಗಿ ತತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಈ ತತ್ತಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ತನ್ನದೇ ಆದ ರೇಷ್ಮೆಯಂತಹ ಎಳೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

2. ಲಾರ್ವಾ ಹಂತ (Larval Stage): ಇದು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಹಂತ. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುವ ಸಣ್ಣ ಹುಳುಗಳು ಮೊದಲು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೆರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕಲೆಗಳು (Papery windows) ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಹುಳು ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾದಂತೆ, ಎಲೆಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ತಿನ್ನಲು ಶುರುಮಾಡಿ, ಗಿಡದ ಸುಳಿಯ (Whorl) ಒಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

3. ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಲದ್ದಿ: ಗಿಡದ ಸುಳಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮರದ ಪುಡಿಯಂತಹ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಲದ್ದಿ (Excreta) ಗುಡ್ಡೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹುಳುವಿನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ‘Y’ ಆಕಾರದ ಬಿಳಿ ಗುರುತು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದು ಲದ್ದಿ ಹುಳುವಿನ ನಿಖರವಾದ ಗುರುತು.

4. ಹಾನಿಯ ತೀವ್ರತೆ: ಈ ಹುಳುವು ಸುಳಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ತಾಜಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಯು ತೆನೆ ಬಿಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ನೇರವಾಗಿ ತೆನೆಯನ್ನೇ ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 30 ರಿಂದ 70 ರಷ್ಟು ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಏಕೈಕ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ! ಹಲವು ರೈತರು ಕೀಟ ಬಾಧೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅಂಗಡಿಯವರು ಕೊಟ್ಟ ದುಬಾರಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ತಂದು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೆ ಹುಳು ಸಾಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಾರದೊಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಹುಳುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಸಿಂಪಡಿಸಿದ ಕೀಟನಾಶಕ ಸುಳಿಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಹುಳುವಿಗೆ ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಹುಳುಗಳು ಔಷಧಿಗೆ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು (Resistance) ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕ್ರಮಗಳು (Integrated Pest Management)

ಧಾರವಾಡದ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICAR) ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಲದ್ದಿ ಹುಳು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತ-ಹಂತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿವೆ.

1. ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆ ಹಂತದ ಕ್ರಮಗಳು:

• ಆಳವಾದ ಉಳುಮೆ: ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಉಳುಮೆ (Deep ploughing) ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹುಳುವಿನ ಕೋಶಗಳು (Pupae) ಹೊರಬಂದು ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

• ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment): ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಸೈಯಾಂಟ್ರಿನಿಲಿಪ್ರೋಲ್ 19.8% + ಥಯಾಮಿಥಾಕ್ಸಾಮ್ 19.8% ಎಫ್.ಎಸ್ (Cyantraniliprole + Thiamethoxam) ಎಂಬ ಔಷಧಿಯನ್ನು 1 ಕಿಲೋ ಬೀಜಕ್ಕೆ 4-6 ಮಿ.ಲೀ. ನಂತೆ ಬೆರೆಸಿ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮೊದಲ 15-20 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

• ಅಂತರ ಬೆಳೆ / ಬೆಳೆ ಪರಿವರ್ತನೆ: ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಏಕಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬದಲು, 4 ಸಾಲು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಮತ್ತು 1 ಸಾಲು ತೊಗರಿ, ಉದ್ದು ಅಥವಾ ಹೆಸರು ಬೆಳೆಯನ್ನು (Legumes) ಅಂತರ ಬೆಳೆಯಾಗಿ (Intercropping) ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಇದು ಪರ್ಯಾಯ ಆಶ್ರಯದಾತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗದ್ದೆಯ ಸುತ್ತಲೂ 3-4 ಸಾಲು ನೇಪಿಯರ್ ಹುಲ್ಲನ್ನು (Napier grass) ‘ಪುಶ್-ಪುಲ್’ (Push-pull strategy) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ಹುಳುವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ನಾಶ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನ.

2. ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ (20-30 ದಿನಗಳ ಹಂತ):

• ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ (Pheromone Traps): ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 1 ವಾರದ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 4 ರಿಂದ 5 ‘ಫಾಲ್ ಆರ್ಮಿವರ್ಮ್’ ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಗಂಡು ಪತಂಗಗಳು ಈ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಸಾಯುವುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪತಂಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೀಟದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಬಹುದು.

• ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಆಸರೆ (Bird Perches): ಎಕರೆಗೆ 10-15 ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ‘T’ ಆಕಾರದ ಮರದ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ನೆಡಬೇಕು. ಇದರ ಮೇಲೆ ಕಾಗೆ, ಗೀಜಗ, ಮೈನಾ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕುಳಿತು, ಗಿಡದಲ್ಲಿರುವ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.

• ಬೇೇವಿನ ಎಣ್ಣೆ ಸಿಂಪರಣೆ (Neem Oil): ಬೆಳೆಯು 15-20 ದಿನಗಳಿದ್ದಾಗ, ಅಂದರೆ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಸಣ್ಣ ಹುಳುಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ, 10,000 ppm ಅಥವಾ 1500 ppm ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಬೇೇವಿನ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 2 ರಿಂದ 5 ಮಿ.ಲೀ. ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಇದು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಒಡೆಯದಂತೆ ಮತ್ತು ಹುಳುಗಳು ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

3. ರಾಸಾಯನಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ (Chemical Control – ಕೊನೆಯ ಅಸ್ತ್ರ): ರೈತರು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ‘ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದ ಮಿತಿ’ (Economic Threshold Level – ETL) ಮೀರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅಂದರೆ, 100 ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ 10 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟದ ಬಾಧೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಂಪರಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಬೇಕು.

• ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು:

  1. ಎಮಾಮೆಕ್ಟಿನ್ ಬೆಂಜೋಯೇಟ್ 5 SG (Emamectin Benzoate 5% SG): 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 0.4 ಗ್ರಾಂ.

  2. ಸ್ಪೈನೋಟೋರಾಮ್ 11.7 SC (Spinetoram 11.7% SC): 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 0.5 ಮಿ.ಲೀ.

  3. ಕ್ಲೋರಾಂಟ್ರಿನಿಲಿಪ್ರೋಲ್ 18.5 SC (Chlorantraniliprole 18.5% SC): 1 ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 0.4 ಮಿ.ಲೀ.

• ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ: ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಗಿಡದ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಸ್ಪ್ರೇ ಮಾಡಬಾರದು. ನ್ಯಾಪ್‌ಸಾಕ್ ಸ್ಪ್ರೇಯರ್ (Knapsack sprayer) ನಲ್ಲಿ ಹೆಡ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ, ಔಷಧಿಯ ದ್ರಾವಣ ನೇರವಾಗಿ ಗಿಡದ ‘ಸುಳಿಯ ಒಳಗೆ’ (Whorl application) ಬೀಳುವಂತೆ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಹುಳು ಅಡಗಿರುವುದು ಸುಳಿಯಲ್ಲೇ. ಸಿಂಪರಣೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ವೇಳೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕು.

4. ವಿಷದ ಬೆರಕೆ ತಂತ್ರ (Poison Bait Method – ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ): ಗಿಡಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆದ ನಂತರ (ತೆನೆ ಬರುವ ಮುನ್ನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ) ಸ್ಪ್ರೇ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ‘ವಿಷದ ಬೆರಕೆ’ ಅಥವಾ ‘ವಿಷದ ಆಹಾರ’ ತಂತ್ರ ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

• ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ: 10 ಕೆ.ಜಿ. ಭತ್ತದ ತೌಡು (Rice Bran) ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ತರಿ, 2 ಕೆ.ಜಿ. ಬೆಲ್ಲ (Jaggery) ಮತ್ತು 2 ರಿಂದ 3 ಲೀಟರ್ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಸಿ, ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಹುದುಗಲು (Fermentation) ಬಿಡಬೇಕು. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಈ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ 100 ಗ್ರಾಂ ‘ಥಯೋಡಿಕಾರ್ಬ್’ 75% WP (Thiodicarb) ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಬೆರೆಸಬೇಕು.

• ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ: ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಹುಳುವಿನ ಬಾಧೆಯಿರುವ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಸುಳಿಯೊಳಗೆ ಚಿಟಿಕೆಯಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 2-3 ಗ್ರಾಂ) ಹಾಕಬೇಕು. ಹುದುಗಿದ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತೌಡಿನ ವಾಸನೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುವ ಹುಳುಗಳು, ಅದನ್ನು ತಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಹಿರಿಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರೈತರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವಾಗ ರೈತರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೈಗವಸು, ಮುಖಗವಸು (Mask) ಮತ್ತು ಪೂರ್ತಿ ದೇಹ ಮುಚ್ಚುವಂತಹ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಖಾಲಿಯಾದ ಕೀಟನಾಶಕದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಡದೆ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಹೂಳಬೇಕು.

ಉಪಸಂಹಾರ ಫಾಲ್ ಆರ್ಮಿವರ್ಮ್ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷ ಬಂದು ಹೋಗುವ ಕೀಟವಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರೈತ ತನ್ನ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಔಷಧ ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೆ ಈ ಕೀಟ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪಕ್ಕದ ಜಮೀನಿಗೆ ಹಾರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯ ರೈತರು ಒಗ್ಗೂಡಿ (Community Approach), ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೇೇವಿನ ಎಣ್ಣೆ ಸಿಂಪರಣೆಯಂತಹ ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಮಾರಿ ಹುಳುವಿನಿಂದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ರೈತರು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಔಷಧವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ (KVK) ಅಥವಾ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರದ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಫಾಲ್ ಆರ್ಮಿವರ್ಮ್: ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಟ್ಟಿ

• ಹುಳು ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
• ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
• ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಸಬೇಕಾದರೆ ಬೆಳೆಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಔಷಧ, ಲೇಬಲ್ ಸೂಚನೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ಕಾಯುವ ಅವಧಿ ಪಾಲಿಸಿ.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

• ಸಂಬಂಧಿತ ಕೃಷಿ ಮಾಹಿತಿ
• ರೈತರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ