ನಾರಾಯಣಪುರ ಕಾಲುವೆ ನೀರು: ನವೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗಿನ ಬೇಡಿಕೆ

ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೃಷ್ಣಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆಯ (UKP) ನಾರಾಯಣಪುರ (ಬಸವಸಾಗರ) ಜಲಾಶಯದ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ರೈತರ ಆಕ್ರೋಶ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದೆ. ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಬೆಳೆಗಳು ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ರೈತರ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದೆ. ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾರಾಯಣಪುರ ಜಲಾಶಯದ ಎಡದಂಡೆ ಮತ್ತು ಬಲದಂಡೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀರು ಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಣಸಗಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾಲುವೆಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ (ಟೇಲ್ ಎಂಡ್) ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನೀರು ತಲುಪದಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳು ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಒಣಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ರೈತ ಮುಖಂಡರು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೀರು ಬಿಡದಿದ್ದರೆ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಇದು ರೈತರ ತೀವ್ರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಂಜೂರಾದ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟೇ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಿದೆ. ಯಾದಗಿರಿ, ರಾಯಚೂರು ಹಾಗೂ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯತ್ತ ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನಾರಾಯಣಪುರ ಜಲಾಶಯದ ಎಡದಂಡೆ ಮತ್ತು ಬಲದಂಡೆ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮಹತ್ವ

ನಾರಾಯಣಪುರ ಜಲಾಶಯವು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಯಾದಗಿರಿ, ಕಲಬುರಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಯಚೂರು, ಮತ್ತು ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಏಕೈಕ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದೆ. ಬಸವಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಹೊರಡುವ ಎಡದಂಡೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆ (NLBC) ಮತ್ತು ಬಲದಂಡೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆ (NRBC) ಈ ಭಾಗದ ಕೃಷಿಯ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿವೆ. ಸುರಪುರ, ಶಹಾಪುರ, ಹುಣಸಗಿ, ಜೇವರ್ಗಿ, ಲಿಂಗಸೂಗೂರು, ದೇವದುರ್ಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ತಾಲೂಕುಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈ ಜಲಾಶಯದ ನೀರನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ಈ ವರ್ಷವೂ ರೈತರು ಮಳೆಯಾಧಾರಿತ ಹಾಗೂ ಕಾಲುವೆ ನೀರಾವರಿ ಆಧಾರಿತ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀರು ಹರಿಸದಿರುವುದು ರೈತರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿದ್ದರೂ, ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಹನಿ ನೀರು ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪವಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ಭಾಗ್ಯ ಜಲ ನಿಗಮ (KBJNL) ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೇ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅನ್ನದಾತರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ.

ಹುಣಸಗಿಯಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ: ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳೇನು?

ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಣಸಗಿ ತಾಲೂಕು ನಾರಾಯಣಪುರ ಕಾಲುವೆ ಜಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಮಾಯಿಸಿದ ನೂರಾರು ರೈತರು, ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಧಿಕ್ಕಾರ ಕೂಗಿ ತಮ್ಮ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ರಸ್ತೆ ತಡೆ ನಡೆಸಿ, ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

೧. ನವೆಂಬರ್ ೩೦ರವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ನೀರು: ಬೆಳೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಡಿತವಿಲ್ಲದೆ, ವಾರಾಬಂದಿ ಮಾಡದೆ ನವೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ಎರಡೂ ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ನೀರು ಹರಿಸಬೇಕು. ೨. ಕೊನೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ (ಟೇಲ್ ಎಂಡ್) ನ್ಯಾಯ: ಮೇಲ್ಭಾಗದ ರೈತರು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್ ಮೂಲಕ ನೀರು ಎಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ಕಾಲುವೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಳ್ಳಿಯ ರೈತರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೀರು ತಲುಪುವಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ೩. ವಾರಾಬಂದಿ ಪದ್ಧತಿ ರದ್ದತಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಾರಾಬಂದಿ (ಕೆಲವು ದಿನ ನೀರು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಕೆಲವು ದಿನ ಬಿಡುವ ಪದ್ಧತಿ) ಜಾರಿಗೆ ತಂದರೆ ಬೆಳೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವ ಭೀತಿ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕು.

ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಈಡೇರಿಸದಿದ್ದರೆ ನೀರಾವರಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಬೀಗ ಜಡಿಯುವ ಹಾಗೂ ಹೆದ್ದಾರಿ ತಡೆ ನಡೆಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮುಖಂಡರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ರೈತರ ಕಣ್ಣೀರು: ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಒಣಗುತ್ತಿರುವ ಅನ್ನದಾತನ ಬದುಕು

ಕಾಲುವೆ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ (Tail-end) ರೈತರು. ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ನೀರು ಕಾಲುವೆಯ ಕೊನೆಯ ಬಿಂದುವಿನವರೆಗೆ ತಲುಪಬೇಕು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ರಮ ನೀರು ಬಳಕೆ, ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವ ಹೂಳು, ಮುರಿದ ಗೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕೊನೆಯ ಹಳ್ಳಿಯ ರೈತರಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಣ ಕಾಲುವೆ ಮಾತ್ರ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈಗಾಗಾಲೇ ಎಕರೆಗೆ 30 ರಿಂದ 40 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಬೆಳೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ರೈತರಿಗೆ, ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳಕ್ಕೆ ಎಲೆಗಳು ಮುದುಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದಿಕ್ಕು ತೋಚದಂತಾಗಿದೆ. “ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸೊಸೈಟಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಲೇವಾದೇವಿಗಾರರ ಬಳಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ ತಂದು ಹಾಕಿದ್ದೇವೆ. ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಎನ್ನದೆ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಸಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ಕೈಗೆ ಬಂದ ತುತ್ತು ಬಾಯಿಗೆ ಬಾರದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆ ಒಣಗಿದರೆ ನಾವು ಸಾಲ ತೀರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬೀದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಕಷ್ಟ ಕೇಳುವವರು ಯಾರು?” ಎಂದು ಹುಣಸಗಿ ಮತ್ತು ಸುರಪುರ ಭಾಗದ ರೈತರು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನಾರಾಯಣಪುರ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ

ನಾರಾಯಣಪುರ ಕಾಲುವೆ ನೀರನ್ನೇ ನಂಬಿ ಯಾದಗಿರಿ, ರಾಯಚೂರು, ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿ ಭಾಗದ ರೈತರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ದಿಢೀರನೆ ನೀರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಆಗುವ ನಷ್ಟದ ಅಂದಾಜು ಅಗಾಧವಾಗಿದೆ.

ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ (Paddy)

ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾದ ಭತ್ತ ಈಗ ಕಾಳು ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ (Milking and Dough stage). ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಇರಲೇಬೇಕು. ಒಂದು ವಾರ ನೀರು ನಿಂತರೂ ಭತ್ತದ ತೆನೆಗಳು ಜೊಳ್ಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಸಿತವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಭತ್ತದ ಕಣಜ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ಒಣಗಿದರೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಅಕ್ಕಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.

ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆ (Cotton)

ಹತ್ತಿ ಗಿಡಗಳು ಹೂವು ಬಿಡುವ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಹೂವು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಾಯಿಗಳು ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಗಿಡಗಳು ಬಳಲಿದಾಗ ರಸ ಹೀರುವ ಕೀಟಗಳ ಹಾವಳಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆಯನ್ನೂ ತರುತ್ತದೆ.

ತೊಗರಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ (Red Gram and Chilli)

ಕಲಬುರಗಿ ಮತ್ತು ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತೊಗರಿ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯು ಸಹ ಹೂವಾಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ತೇವಾಂಶವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೂವುಗಳು ಬಾಡಿ ಉದುರುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಗಿಡಗಳು ಒಣಗಿ, ಹೂವು ಉದುರುವ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅದು ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ನೀರಾವರಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ (ICC) ನಿರ್ಧಾರದತ್ತ ರೈತರ ಚಿತ್ತ: ಸರ್ಕಾರ ಒಪ್ಪಿದೆಯೇ?

ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ನೀರಾವರಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ (Irrigation Consultative Committee – ICC)’ ಈ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಭಾಗದ ಶಾಸಕರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು, ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.

ರೈತರ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕರು ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ನವೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ನೀರು ಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕ್ಷಣದವರೆಗೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ. ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ (Dead storage ಮತ್ತು Live storage), ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೀಸಲಾತಿ, ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿ ಸಮಿತಿಯು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ರೈತರ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತುರ್ತು ಸಭೆ ಕರೆದು ರೈತರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವ ದಟ್ಟ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.

ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ

ರೈತರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಮುಂದಿಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲುವೆಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ನೀರಿನ ಅಪವ್ಯಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಉಪ ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಹೂಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೂಳು ತೆಗೆಯಲು ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಅನುದಾನ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ರೈತರ ಆರೋಪ.

ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ದೊಡ್ಡ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು (10HP ಯಿಂದ 20HP ವರೆಗೆ) ಅಳವಡಿಸಿ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೀರೆತ್ತುವುದರಿಂದ, ಕೆಳಭಾಗದ ರೈತರಿಗೆ ನೀರು ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಅಕ್ರಮ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪೊಲೀಸರ ಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೆಬಿಜೆಎನ್‌ಎಲ್ (KBJNL) ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.

ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ ತಡವಾದರೆ ರೈತರು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ತುರ್ತು ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಗಳು

ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ನೀರು ನಿಲುಗಡೆಯಾದರೆ, ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ (KVK) ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕೆಲವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ:

೧. ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (Moisture Conservation): ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ತೇವಾಂಶವು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಆವಿಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಬೆಳೆಯ ಸಾಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಳೆ, ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ (Mulching) ಬಳಸಬಹುದು. ೨. ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಿಂಪಡಣೆ: ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಗಿಡಗಳು ಬಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕರಗುವ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 19:19:19, 13:0:45 ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್) ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೂವು ಉದುರುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ೩. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯತೆ: ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ರೈತರು ತುರ್ತಾಗಿ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಅಥವಾ ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ (ಸ್ಪ್ರಿಂಕ್ಲರ್) ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡದ (Krushi Honda) ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳು ಇಂತಹ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ರೈತರ ಕೈಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ೪. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟೇ ನೀರು ಬಳಕೆ: ಕಾಲುವೆಗೆ ನೀರು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ, ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸದಾಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಹರಿಸದೆ, ಬೆಳೆಯ ಬೇರಿಗೆ ತೇವ ತಲುಪುವಷ್ಟೇ (Alternate Wetting and Drying) ನೀರನ್ನು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ನೀರು ಪೋಲಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಮೀನಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಕೇವಲ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ತಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾರಾಯಣಪುರ, ಆಲಮಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ‘ಒಂದು ಹನಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ’ (Per Drop More Crop) ಎಂಬ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆಯ (PMKSY) ತತ್ವವನ್ನು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಗೂ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ನಾರಾಯಣಪುರ ಜಲಾಶಯದ ಎಡದಂಡೆ ಮತ್ತು ಬಲದಂಡೆ ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ನೀರು ಹರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹುಣಸಗಿ ಭಾಗದ ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ. ಬೆಳೆ ಕೈಗೆ ಬರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆ. ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಂತಹ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನವೇ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

ಭವಿಷ್ಯದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಜೊತೆಗೇ ಕೃಷಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳಿಗೂ ಕೃಷ್ಣೆಯ ನೀರು ತಲುಪಿ, ಅನ್ನದಾತನ ಮೊಗದಲ್ಲಿ ಮಂದಹಾಸ ಮೂಡಲಿ ಎಂಬುದೇ ಸಮಸ್ತ ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.