ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ರಾಜ ರಾಗಿ ಬೇಸಾಯ: ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ‘ಗುಳಿ ವಿಧಾನ’ದ ಮೂಲಕ ಎಕರೆಗೆ 20 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು ರೈತರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತ ಬಾಂಧವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರ ಜೀವನಾಡಿ ಹಾಗೂ ‘ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ರಾಜ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಳೆ ಎಂದರೆ ಅದು ರಾಗಿ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ರಾಗಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ದೊರಕುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರು ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ 8 ರಿಂದ 10 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಿರುವ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ‘ಗುಳಿ ವಿಧಾನ’ (Guli Vidhana ಅಥವಾ SRI Method) ದಂತಹ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರೈತರು ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 18 ರಿಂದ 20 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ವರೆಗೆ ದಾಖಲೆಯ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಗಿ ಬೇಸಾಯದ ಸಮಗ್ರ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾಗಿ ಗುಳಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಲ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ: ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬರಗಾಲವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ 500 ರಿಂದ 1000 ಮಿ.ಮೀ. ಮಳೆಯಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ರಾಗಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದರೂ, ಉತ್ತಮ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಕೆಂಪು ಗೋಡು ಮಣ್ಣು, ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಈ ಬೆಳೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ. ಮಣ್ಣಿನ ರಸಸಾರ (pH) 5.5 ರಿಂದ 8.0 ರವರೆಗೆ ಇರಬೇಕು.

ಸುಧಾರಿತ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ: ರೈತರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಳುವರಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

1. ದೀರ್ಘಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (115 ರಿಂದ 120 ದಿನಗಳು): ಎಂ.ಆರ್-1, ಎಂ.ಆರ್-6, ಎಲ್-5. ಈ ತಳಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗುವ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ.

2. ಮಧ್ಯಮಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (105 ರಿಂದ 110 ದಿನಗಳು): ಜಿ.ಪಿ.ಯು-28 (GPU-28), ಕೆ.ಎಂ.ಆರ್-301, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ತಳಿ ಎಂ.ಎಲ್-365. ಇವು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.

3. ಅಲ್ಪಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (95 ರಿಂದ 100 ದಿನಗಳು): ಜಿ.ಪಿ.ಯು-48, ಜಿ.ಪಿ.ಯು-67, ಮತ್ತು ಇಂಡಾಫ್-9. ತಡವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಹಿಂಗಾರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಇವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿವೆ.

ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment) – ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ: ರಾಗಿ ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುನ್ನ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಡುವ ಬೆಂಕಿ ರೋಗ (Blast Disease) ಮತ್ತು ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 2 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬೆಂಡೈಜಿಮ್ (Bavistin) ಅಥವಾ 4 ಗ್ರಾಂ ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ವಿರಿಡಿ ಪುಡಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಉಪಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 10 ಗ್ರಾಂ ಅಜೋಸ್ಪಿರಿಲ್ಲಮ್ (Azospirillum) ಮತ್ತು 10 ಗ್ರಾಂ ರಂಜಕ ಕರಗಿಸುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ (PSB) ಕಲ್ಚರ್ ಅನ್ನು ಅಂಟು ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಬಳಸಬೇಕು.

ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ‘ಗುಳಿ ವಿಧಾನ’ದ (Guli Vidhana) ಮಹತ್ವ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ರೈತರು ರಾಗಿಯನ್ನು ಚೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ (Broadcasting) ಅಥವಾ ಕೂರಿಗೆಯಿಂದ ಸಾಲು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಗುಳಿ ವಿಧಾನ’ ಅಥವಾ ಶ್ರೀ ಪದ್ಧತಿ (SRI Method of Ragi Cultivation) ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗುಳಿ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?

1. ಮೊದಲು ನರ್ಸರಿಯಲ್ಲಿ (ಸಸಿಮಡಿ) ರಾಗಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

2. ಸಸಿಗಳಿಗೆ 20 ರಿಂದ 25 ದಿನಗಳ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ, ಮುಖ್ಯ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು.

3. ಜಮೀನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ, ಹದಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ 1.5 x 1.5 ಅಡಿ ಅಥವಾ 2 x 2 ಅಡಿ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸಾಲುಗಳು ಸಂಧಿಸುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗುಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

4. ಪ್ರತಿ ಗುಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 2-3 ಬಲಿತ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು.

5. ಹೀಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಂತರ ನೀಡುವುದರಿಂದ, ರಾಗಿ ಗಿಡವು ಹೆಚ್ಚು ಕವಲೊಡೆದು (Tillers), ಒಂದು ಗಿಡದಲ್ಲಿ 20 ರಿಂದ 30 ತೆನೆಗಳು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ತೆನೆಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿ, ಕಾಳುಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಇಳುವರಿ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ 2 ಕೆ.ಜಿ. ಸಾಕು.

ಪೋಷಕಾಂಶ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ: ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮತೋಲಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

• ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ: ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಅಥವಾ ನಾಟಿಗೆ 15 ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 3 ರಿಂದ 4 ಟನ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

• ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ: ನೀರಾವರಿ ರಾಗಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 40 ಕೆ.ಜಿ ಸಾರಜನಕ, 20 ಕೆ.ಜಿ ರಂಜಕ ಮತ್ತು 20 ಕೆ.ಜಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಒದಗಿಸುವ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಗಾದರೆ 20:15:15 ಕೆ.ಜಿ (NPK) ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು. ಸಂಪೂರ್ಣ ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಅನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ನೀಡಬೇಕು. ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತಿದ 30 ದಿನಗಳ ನಂತರ (ಕಳೆ ಕೀಳುವಾಗ) ಉಳಿದರ್ಧವನ್ನು ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

• ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸತುವಿನ (Zinc) ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಎಕರೆಗೆ 4 ಕೆ.ಜಿ ಜಿಂಕ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಕಾಳುಗಳ ತೂಕ ಮತ್ತು ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ: ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದ 30 ದಿನಗಳು ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ 20 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಎಡೆಕುಂಟೆ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಕಳೆ ನಾಶವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಬೇರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ, ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ ಅಥವಾ ಬಿತ್ತಿದ 3 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಎಕರೆಗೆ 1 ಲೀಟರ್ ಪೆಂಡಿಮಿಥಾಲಿನ್ (Pendimethalin 30% EC) ಕಳೆನಾಶಕವನ್ನು 200 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬಹುದು. ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಗಿಗೆ 3 ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಗಳಿವೆ: ಕವಲೊಡೆಯುವ ಹಂತ (20-30 ದಿನಗಳು), ಹೂ ಬಿಡುವ ಅಥವಾ ತೆನೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತ (50-60 ದಿನಗಳು) ಮತ್ತು ಕಾಳು ಕಟ್ಟುವ ಹಂತ (70-80 ದಿನಗಳು). ಈ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕು.

ಬೆಳೆ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟ ಬಾಧೆ ನಿಯಂತ್ರಣ: ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಡುವುದು ‘ಬೆಂಕಿ ರೋಗ’ (Blast Disease). ಈ ರೋಗವು ಎಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ತೆನೆಗಳಿಗೆ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 2 ಗ್ರಾಂ ಮ್ಯಾಂಕೋಜೆಬ್ ಅಥವಾ 1 ಮಿ.ಲೀ. ಹೆಕ್ಸಾಕೊನಜೋಲ್ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಂಡ ಕೊರಕ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಹುಳು (Army worm) ಭಾದೆ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಇದರ ಹತೋಟಿಗೆ ಕ್ಲೋರೊಪೈರಿಫಾಸ್ (Chlorpyrifos) ಅಥವಾ ಪ್ರೊಫೆನೊಫಾಸ್ ಅನ್ನು ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬಳಸಬೇಕು.

ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಇಳುವರಿ: ರಾಗಿ ತೆನೆಗಳು ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ, ಕಾಳುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾದಾಗ ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ತೆನೆಗಳನ್ನು 3-4 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿ, ನಂತರ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅಥವಾ ಮಷಿನ್ ಮೂಲಕ ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಗುಳಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತದಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 12-15 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಯಲ್ಲಿ 18-20 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ವರೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಎಕರೆಗೆ 3-4 ಟನ್ ಒಣ ಮೇವು ಸಹ ಸಿಗಲಿದ್ದು, ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಮೇವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುತ್ತದೆ. ರೈತರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿ (ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ) ಗೋಣಿ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ರಹಿತ ಉಗ್ರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡಬೇಕು.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬೆಳೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.