ರಾಗಿ ಬೇಸಾಯ: ಬಿತ್ತನೆಯಿಂದ ಕಟಾವಿನವರೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ

ರಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ತಳಿ, ಬಿತ್ತನೆ ಕಾಲ, ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಹಂತವಾರು ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡು ಮತ್ತು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ರೈತರ ಜೀವನಾಡಿ ಎಂದರೆ ಅದು ರಾಗಿ (Finger Millet). ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಂಡು, ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ನೀಡಬಲ್ಲ ಏಕೈಕ ಸಿರಿಧಾನ್ಯವಿದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ರಾಗಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ರೈತರು ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ 8 ರಿಂದ 10 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇದೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 15 ರಿಂದ 20 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ವರೆಗೂ ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜದ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೆಂಕಿ ರೋಗದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಕಟಾವಿನವರೆಗೆ ರೈತರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: ರಾಗಿ ಕೃಷಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಬೇಡಿಕೆ

ರಾಗಿಯು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶ ಮತ್ತು ನಾರಿನಾಂಶದ ಅದ್ಭುತ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಮಧುಮೇಹ (Diabetes) ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ರಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಹಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಗಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬೇಡಿಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತುಮಕೂರು, ಹಾಸನ, ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು, ಕೋಲಾರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಗಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಗಿ ಹುಲ್ಲು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಒಣ ಮೇವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಗಿ ಬೇಸಾಯವು ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಎರಡೂ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲಾಭದಾಯಕ.

1. ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ

ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಮಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಕೆಂಪು ಗೋಡು ಮಣ್ಣು, ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ರಾಗಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ. ಮಣ್ಣಿನ ರಸಸಾರ (pH) 5.5 ರಿಂದ 8.0 ರವರೆಗೆ ಇದ್ದರೆ ಉತ್ತಮ. ರಾಗಿಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, 25 ರಿಂದ 30 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಚಳಿಯನ್ನು ರಾಗಿ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

2. ಸುಧಾರಿತ ರಾಗಿ ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ.

• ದೀರ್ಘಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (115-120 ದಿನಗಳು): ಎಂ.ಆರ್-1 (MR-1), ಎಂ.ಆರ್-6 (MR-6). ಇವು ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ.

• ಮಧ್ಯಮಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (105-110 ದಿನಗಳು): ಜಿ.ಪಿ.ಯು-28 (GPU-28). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯುವ ಜನಪ್ರಿಯ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. ಬೆಂಕಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇದಕ್ಕಿದೆ.

• ಅಲ್ಪಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (95-100 ದಿನಗಳು): ಇಂದಾಫ್-8, ಜಿ.ಪಿ.ಯು-48, ಎಂ.ಎಲ್-365. ತಡವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯಾದಾಗ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲು ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.

3. ಭೂಮಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment)

ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹದವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ 2-3 ಬಾರಿ ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೀಟಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಳೆಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

• ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ: ನೇರ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಎಕರೆಗೆ 4-5 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಟಿ ಮಾಡುವುದಾದರೆ 2 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಸಾಕು.

• ಬೀಜೋಪಚಾರ: ರಾಗಿ ಬೆಳೆಗೆ ಕಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಬೆಂಕಿ ರೋಗ (Blast disease). ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 2 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬೆಂಡೈಜಿಮ್ (Carbendazim) ಅಥವಾ 4 ಗ್ರಾಂ ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ (Trichoderma) ಪುಡಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳಾದ ಅಜೋಸ್ಪಿರಿಲ್ಲಮ್ (Azospirillum) ಮತ್ತು ರಂಜಕ ಕರಗಿಸುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ (PSB) ಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರೆ ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಖರ್ಚು ಶೇ.25 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

4. ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನಗಳು

ರಾಗಿಯನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು:

1. ಚೆಲ್ಲುವ ವಿಧಾನ (Broadcasting): ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮರಳಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಳೆ ಕೀಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

2. ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ (Line Sowing): ಕೂರಿಗೆಯ (Seed drill) ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 10 ಇಂಚು ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 4 ಇಂಚು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನ. ಇದರಿಂದ ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ ಬೇಸಾಯ ಸುಲಭ.

3. ನಾಟಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ (Transplanting): ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ. ಮೊದಲು ಸಸಿಮಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಗಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, 21-25 ದಿನಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಬರುತ್ತದೆ.

5. ಸಮಗ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಗೊಬ್ಬರ)

ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

• ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ: ಬಿತ್ತನೆಗೆ 15 ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ಎಕರೆಗೆ 3-4 ಟನ್ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಬೇಕು.

• ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ: ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಶಿಫಾರಸಿನಂತೆ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಗೆ ಎಕರೆಗೆ 20 ಕೆ.ಜಿ ಸಾರಜನಕ, 15 ಕೆ.ಜಿ ರಂಜಕ ಮತ್ತು 15 ಕೆ.ಜಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಸಾರಜನಕ, ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಉಳಿದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಸಾರಜನಕವನ್ನು (ಯೂರಿಯಾ) ಬಿತ್ತಿದ 30 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಇರುವಾಗ ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ (Top dressing) ನೀಡಬೇಕು.

6. ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ ಬೇಸಾಯ

ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಗಳ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚು. ಬಿತ್ತಿದ 15 ರಿಂದ 20 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತುತ್ತವೆ. ಬಿತ್ತಿದ 20 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮತ್ತು 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಕುಂಟೆ ಹೊಡೆಯಬೇಕು (Inter-cultivation). ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆಗಳು ವಿಪರೀತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ 2-3 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ (ಮೊಳಕೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ) ಐಸೋಪ್ರೊಟ್ಯೂರಾನ್ (Isoproturon) ಎಂಬ ಕಳೆನಾಶಕವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೈಯಾರೆ ಕಳೆ ಕೀಳುವುದು ಬೆಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ.

7. ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ

ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೀಟಗಳ ಬಾಧೆ ಕಡಿಮೆ, ಆದರೆ ರೋಗಗಳ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚು.

• ಬೆಂಕಿ ರೋಗ (Blast Disease): ಇದು ರಾಗಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು. ಈ ರೋಗವು ಎಲೆ, ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ತೆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರೋಗ ತೀವ್ರವಾದಾಗ ತೆನೆಗಳು ಜೊಳ್ಳಾಗುತ್ತವೆ.ನಿಯಂತ್ರಣ: ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ತಳಿಗಳಾದ GPU-28 ಬೆಳೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ. ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ ಕಂಡುಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ 1 ಗ್ರಾಂ ಕಾರ್ಬೆಂಡೈಜಿಮ್ ಅಥವಾ 2 ಮಿ.ಲೀ ಹೆಕ್ಸಾಕೊನಜೋಲ್ (Hexaconazole) ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

• ಕಾಂಡ ಕೊರಕ ಹುಳು (Stem Borer): ಈ ಹುಳುಗಳು ಎಳೆಯ ಸಸಿಗಳ ಕಾಂಡವನ್ನು ಕೊರೆದು ಒಳಹೋಗುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ಸಸಿಯ ಸುಳಿ ಒಣಗುತ್ತದೆ (Dead heart).ನಿಯಂತ್ರಣ: ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬೇಸಿಗೆ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕೀಟದ ಕೋಶಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೀಟದ ಬಾಧೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಕ್ವಿನಾಲ್ ಫಾಸ್ (Quinalphos 2ml/L) ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

8. ನೀರಾವರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ ರಕ್ಷಿತ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ರಾಗಿ ಬೆಳೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 4 ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಅತ್ಯಗತ್ಯ:

1. ಗಿಡ ಮರಿ ಹೊಡೆಯುವ ಹಂತ (Tillering stage – 25-30 ದಿನಗಳು).

2. ಹೂ ಬರುವ ಹಂತ (Flowering stage – 50-60 ದಿನಗಳು).

3. ತೆನೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತ.

4. ಕಾಳು ಕಟ್ಟುವ/ಹಾಲು ತುಂಬುವ ಹಂತ (Grain filling stage – 70-80 ದಿನಗಳು). ಈ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕು.

9. ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕಣೆ (Harvesting)

ರಾಗಿ ತೆನೆಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಕಾಳುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾದಾಗ ಕಟಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಬೆಳೆಯು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಕ್ವವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ಪಕ್ವವಾದ ತೆನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಟಾವು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಮಾಡಿ 3-4 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು. ಒಣಗಿದ ತೆನೆಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅಥವಾ ರಾಗಿ ಒಕ್ಕಣೆ ಯಂತ್ರದ (Thresher) ಸಹಾಯದಿಂದ ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಇರುವವರೆಗೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಕಾಳುಗಳು ಬೂಸಲು (Fungus) ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ.

ತೀರ್ಮಾನ: ರಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕೇವಲ ಬೆಳೆಯಲ್ಲ, ರೈತನ ಭದ್ರತೆ

ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ, ಉತ್ತಮ ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಕ ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಆದರೆ ರಾಗಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಎಂದಿಗೂ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರಾಗಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಗಿ ಹುಲ್ಲಿಗೆ (ಮೇವು) ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದೊಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿಯೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ಮತ್ತು ರೈತನ ಕೈಹಿಡಿಯುವ ಏಕೈಕ ಬೆಳೆ ಎಂದರೆ ಅದು ರಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಸುಧಾರಿತ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮೃದ್ಧ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.

ರಾಗಿ ಬೇಸಾಯ: ರೈತರ ಪರಿಶೀಲನೆ

• ತಳಿ ಆಯ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯವನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಳೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ.
• ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿ.
• ಯಾವುದೇ ತಳಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಹೊಲಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಇಳುವರಿ ಖಚಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಧಿಕೃತ ಅಥವಾ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ: ICAR ಕೃಷಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿ.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನ: ರಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಕುರಿತ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ.

ರಾಗಿ ಕೃಷಿ: ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು

• ರಾಗಿ ಬಿತ್ತನೆ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ತಳಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಳೆ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ.
• ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪೋಷಕಾಂಶ ಬಳಸಿ; ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇಳುವರಿ ಅಥವಾ ಲಾಭವನ್ನು ಖಚಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಡಿ.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

• ಬಿತ್ತನೆಯಿಂದ ಕಟಾವಿನವರೆಗೆ ರಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ
• ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ರಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ಸಲಹೆ