ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿ: ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ರಸಮೇವು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮೇವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಸಮೇವು (ಸೈಲೇಜ್) ಉಪಯುಕ್ತ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಿಧಾನವಾಗಬಹುದು. ಸರಿಯಾದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಹಸಿರು ಮೇವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ತೇವಾಂಶದಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಯಾಡದಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಹುದುಗಿಸುವುದು ಇದರ ಮೂಲ ಕ್ರಮ. ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಮತೋಲನ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ರೈತರಿಗೂ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಲಾಭ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಆಧಾರವಿಲ್ಲ; ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಪಶು ಆರೋಗ್ಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: ರಸಮೇವು (ಸೈಲೇಜ್) ಎಂದರೇನು?

ಸೈಲೇಜ್ ಎಂದರೆ ಹಸಿರು ಮೇವನ್ನು ಗಾಳಿಯಾಡದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ (Anaerobic condition) ಹುದುಗುವಿಕೆಗೆ (Fermentation) ಒಳಪಡಿಸಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾದಿರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾವು ಊಟದ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸುವ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯನ್ನು (Pickle) ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯೇ ಈ ಸೈಲೇಜ್. ಗಾಳಿಯಾಡದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವು (Lactic acid) ಮೇವು ಕೊಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಆಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭಗಳು

1. ವರ್ಷವಿಡೀ ಹಸಿರು ಮೇವು ಲಭ್ಯ: ಬೇಸಿಗೆಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲ ಬಂದರೂ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಕೊರತೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

2. ಪಶು ಆಹಾರದ ಖರ್ಚು ಕಡಿತ: ಸೈಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ದುಬಾರಿ ಹಿಂಡಿ ಅಥವಾ ಕಾಳು-ಕಡಿ (Concentrate feed) ನೀಡುವುದನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

3. ಹಾಲಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಳ: ರಸಮೇವು ತಿಂದ ಹಸುಗಳ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶ (Fat) ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎನ್‌ಎಫ್ (SNF) ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹಾಲಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

4. ಸುಲಭ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ: ಸೈಲೇಜ್ ಮೃದುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹುಳಿ-ಸಿಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇದು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿ.

5. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ: ಪ್ರತಿದಿನ ಜಮೀನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೇವು ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ತಯಾರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

1. ರಸಮೇವು ತಯಾರಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಬೆಳೆಗಳು (Suitable Crops)

ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿಸಲು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ (Carbohydrates) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತೇವಾಂಶ ಇರುವ ಬೆಳೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.

• ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೆಳೆಗಳು: ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ (Maize) ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಜೋಳ (Sorghum). ಇವು ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಬೆಳೆಗಳು.

• ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳು: ಹೈಬ್ರಿಡ್ ನೇಪಿಯರ್ (ಸೂಪರ್ ನೇಪಿಯರ್ / CO-4, CO-5), ಬಾಜ್ರಾ (ಸಜ್ಜೆ), ಮತ್ತು ಗಿನಿ ಹುಲ್ಲು. ರೈತರು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಹುಲ್ಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಶೇ. 10-15 ರಷ್ಟು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ ಹುಲ್ಲುಗಳಾದ ಕುದುರೆ ಮೆಂತ್ಯ (Lucerne) ಅಥವಾ ಅಲಸಂದೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಸೈಲೇಜ್‌ನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.

2. ಮೇವು ಕಟಾವಿನ ಹಂತ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ (Harvesting Stage & Moisture)

ಸೈಲೇಜ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದು ನಾವು ಮೇವನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡುವ ಹಂತದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.

• ಕಟಾವಿನ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ: ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಅಥವಾ ಜೋಳದ ತೆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಳುಗಳು ಹಾಲಿನ ಹಂತದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ (Milk to dough stage) ಬಂದಾಗ (ಅಂದರೆ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ 65-75 ದಿನಗಳಿಗೆ) ಕಟಾವು ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಂಡ, ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ ಇರುತ್ತದೆ.

• ತೇವಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣ (Moisture Content): ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಮೇವಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 65 ರಿಂದ 70 ರಷ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಇರಬೇಕು. ಮೇವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಡಿದರೆ ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕಬಾರದು, ಆದರೆ ಕೈ ಒದ್ದೆಯಾಗಬೇಕು. ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಮೇವನ್ನ ಹೊಲದಲ್ಲಿ 4-5 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಲು ಬಿಡಬೇಕು.

3. ಮೇವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ವಿಧಾನ (Chaffing)

ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಮೇವನ್ನು ಯಂತ್ರದ (Chaff cutter) ಸಹಾಯದಿಂದ 1 ರಿಂದ 2 ಇಂಚು (2.5 – 5 ಸೆಂ.ಮೀ) ಉದ್ದದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಮೇವನ್ನು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬುವಾಗ ಗಾಳಿಯು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದುದ್ದ ಹುಲ್ಲು ಹಾಕಿದರೆ ಒಳಗೆ ಗಾಳಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮೇವು ಕೊಳೆತು ಬೂಸಲು (Fungus) ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

4. ಸೈಲೊ (ಗುಂಡಿ ಅಥವಾ ಚೀಲ) ನಿರ್ಮಾಣ (Silo Preparation)

ಮೇವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುವ ಜಾಗ ಅಥವಾ ಉಪಕರಣವನ್ನು ‘ಸೈಲೊ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.

• ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸೈಲೊ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳು (Silo Bags): ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ (2-5 ಹಸುಗಳಿರುವವರಿಗೆ) ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 100 ಕೆ.ಜಿ.ಯಿಂದ 1000 ಕೆ.ಜಿ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದಪ್ಪವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಇಡಬಹುದು.

• ಬಂಕರ್ ಸೈಲೊ (Bunker Silo): ದೊಡ್ಡ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವವರು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ U-ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಂಕರ್ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.

• ಗುಂಡಿ ಸೈಲೊ (Pit Silo): ಎತ್ತರವಾದ, ನೀರು ನಿಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 10 ಅಡಿ ಉದ್ದ, 10 ಅಡಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು 5 ಅಡಿ ಆಳದ ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ, ಅದರೊಳಗೆ ದಪ್ಪವಾದ ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ ಅಥವಾ ಸಿಲ್ಪಾಲಿನ್ ಶೀಟ್ (Silpaulin sheet) ಹಾಸಿ ಮೇವು ತುಂಬಬಹುದು.

5. ಸೈಲೊ ತುಂಬುವುದು ಮತ್ತು ಒತ್ತಿ ತುಳಿಯುವುದು (Filling and Compacting)

ಇದು ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಹಂತ.

• ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮೇವನ್ನು ಗುಂಡಿ ಅಥವಾ ಚೀಲದೊಳಗೆ 6-8 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪದ ಪದರವಾಗಿ (Layer by layer) ಹಾಕಬೇಕು.

• ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದರ ಹಾಕಿದಾಗಲೂ, ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿ ತುಳಿಯಬೇಕು. ಚೀಲಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಯಿಂದ ತುಳಿಯಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಬಂಕರ್ ಅಥವಾ ಗುಂಡಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಹರಿಸಿ ಮೇವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅದುಮಬೇಕು (Compacting).

• ಮಧ್ಯೆ ಗಾಳಿ ಉಳಿದರೆ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಿ ಮೇವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಳೆತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಳಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

6. ಸೇರ್ಪಡೆಗಳ ಬಳಕೆ (Additives)

ಹುದುಗುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಪ್ರತಿ ಪದರ ಹಾಕುವಾಗಲೂ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

• 100 ಕೆ.ಜಿ ಮೇವಿಗೆ ಸುಮಾರು 1 ಕೆ.ಜಿ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು (Jaggery) 2-3 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ, ಆ ಬೆಲ್ಲದ ನೀರನ್ನು ಮೇವಿನ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

• ರುಚಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 500 ಗ್ರಾಂ ಅಡುಗೆ ಉಪ್ಪನ್ನು (Salt) ಸೇರಿಸಬಹುದು.

• ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೈಲೇಜ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಇನಾಕ್ಯುಲೆಂಟ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಕೆಲವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಸೈಲೇಜ್ ಕೆಡುವ ಅಪಾಯ ಶೇ.99ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಖಚಿತ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

7. ಗಾಳಿಯಾಡದಂತೆ ಮುಚ್ಚುವುದು (Sealing)

ಮೇವನ್ನು ಗುಂಡಿಯ ಅಂಚಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ತುಂಬಿ, ಗುಮ್ಮಟದ ಆಕಾರ (Dome shape) ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅದರ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಶೀಟ್ ಹಾಕಿ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಮಳೆ ನೀರು ಒಳಹೋಗದಂತೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಬೇಕು. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಶೀಟ್ ಹಾರದಂತೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣಿನ ಪದರ, ಮರಳು ಚೀಲಗಳು (Sandbags) ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಟೈರ್‌ಗಳನ್ನು ಭಾರವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.

8. ಹುದುಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೈಲೇಜ್ ಬಳಕೆ (Opening and Feeding)

ಸರಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಸೈಲೊವನ್ನು 45 ರಿಂದ 60 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ತೆರೆಯಬಾರದು.

• 45 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿ ತೆರೆದಾಗ ಅದರಿಂದ ಹಿತವಾದ, ಸಿಹಿ-ಹುಳಿ ವಾಸನೆ (Sweet and sour pleasant smell) ಬರಬೇಕು ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಬಣ್ಣ ತಿಳಿ ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರಬೇಕು.

• ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ: ಸೈಲೊವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ತೆರೆದು, ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮೇವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತೆ ಗಾಳಿಯಾಡದಂತೆ ಮುಚ್ಚಬೇಕು. ಒಂದು ಬದಿಯಿಂದ ಲಂಬವಾಗಿ (Vertically) ಕೆರೆಯುತ್ತಾ ಬರಬೇಕು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೀಳಬಾರದು.

• ವಯಸ್ಕ ಹಸು ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ 15 ರಿಂದ 20 ಕೆ.ಜಿ ಸೈಲೇಜ್ ಜೊತೆಗೆ 5 ಕೆ.ಜಿ ಒಣ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ನೀಡಬಹುದು. (ಗಮನಿಸಿ: 3-4 ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಕರುಗಳಿಗೆ ಸೈಲೇಜ್ ನೀಡಬಾರದು).

ತೀರ್ಮಾನ: ರೈತನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ

ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 70 ರಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಕೇವಲ ಮೇವು ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಈ ಖರ್ಚನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರೇ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೇವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಳುಮಾಡುವ ಬದಲು, ಸೈಲೇಜ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಎಫ್.ಡಿ (Fixed Deposit) ಯಂತೆ ಕಾದಿರಿಸಬೇಕು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೈಲೇಜ್ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಾಫ್ ಕಟ್ಟರ್ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಂಡವಾಳ ಬೇಕಾದರೂ, ಪಶು ಆಹಾರದ ಬಿಲ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವ ರೈತನು ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಸೈಲೇಜ್ ತಯಾರಿ: ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಶೀಲನೆ

• ಮೇವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ತೇವಾಂಶದಲ್ಲಿ ಚೂರು ಮಾಡಿ, ಗಾಳಿಯಾಡದಂತೆ ಒತ್ತಿ ಮುಚ್ಚಿ.
• ಶಿಲೀಂಧ್ರ, ಕೊಳೆ ಅಥವಾ ದುರ್ವಾಸನೆ ಇರುವ ಸೈಲೇಜ್‌ನ್ನು ಜಾನುವಾರಿಗೆ ನೀಡಬೇಡಿ.
• ಸೈಲೇಜ್ ಬಳಸಿದರೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಖರ್ಚು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಲಾಭ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಖಚಿತವಲ್ಲ.

ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ: NDDB ಪಶು ಪೋಷಣೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನ: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೇವು ಮಾಹಿತಿ.

ಸೈಲೇಜ್: ಪಶುಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೊದಲು

• ಸೈಲೇಜ್ ಸರಿಯಾದ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಾಡದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೊಳೆತ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ವಾಸನೆ ಇರುವ ಮೇವನ್ನು ಪಶುಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಡಿ.
• ರಸಮೇವಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫಾರ್ಮಿನಲ್ಲೂ ಖರ್ಚು ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಲಾಭ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಕೊಡಬಾರದು.

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

• ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೇವು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ
• ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್ ಮೇವು ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ