ಅರಿಶಿನ ಬೇಸಾಯ: ನಾಟಿ, ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಟಾವು

ಭಾರತದ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ (Turmeric) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಅಡುಗೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಔಷಧೀಯ, ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅಪಾರ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಮೈಸೂರು, ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಅರಿಶಿನವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನದ ಬೆಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಈ ಬೆಳೆಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಅರಿಶಿನದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ‘ಕರ್ಕ್ಯುಮಿನ್’ (Curcumin) ಅಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಉತ್ತಮ ಕರ್ಕ್ಯುಮಿನ್ ಅಂಶವಿರುವ ಅರಿಶಿನಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾರಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿಭಾಗದ ಈ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ ಬೇಸಾಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅರಿಶಿನ ಬೆಳೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು

ಅರಿಶಿನವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1500 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. 20 ರಿಂದ 30 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಾಪಮಾನ ಅರಿಶಿನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.

ಮಣ್ಣಿನ ಆಯ್ಕೆ: ಅರಿಶಿನದ ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಒಳಗೆ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ, ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಬಸಿದು ಹೋಗುವಂತಿರಬೇಕು. ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಈ ಬೆಳೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀರು ನಿಂತರೆ ಗೆಡ್ಡೆ ಕೊಳೆಯುವ ರೋಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಗೋಡು ಮಣ್ಣು (Loamy soil) ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಮಣ್ಣಿನ ರಸಸಾರ (pH) 4.5 ರಿಂದ 7.5 ರ ನಡುವೆ ಇರಬೇಕು.

ಉತ್ತಮ ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ

ಲಾಭದಾಯಕ ಅರಿಶಿನ ಕೃಷಿಗೆ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:

ಸೇಲಂ (Salem): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯುವ ತಳಿ. ಇದು ದಪ್ಪ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 4-5 ರಷ್ಟು ಕರ್ಕ್ಯುಮಿನ್ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಭಾ (Prathiba): ಇದು ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 6.2 ರಷ್ಟು ಕರ್ಕ್ಯುಮಿನ್ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
ಸುಗುಣ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ: ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಈ ತಳಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (7-8 ತಿಂಗಳು) ಕಟಾವಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ರಾಜೇಂದ್ರ ಸೋನಿಯಾ (Rajendra Sonia): ಶೇ. 8ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕರ್ಕ್ಯುಮಿನ್ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.

ಜಮೀನು ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನಾಟಿ ವಿಧಾನ

ಅರಿಶಿನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ವಾರದಿಂದ ಜೂನ್ ಮೊದಲ ವಾರದೊಳಗೆ (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ) ನಾಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಏರು ಮಡಿ ಪದ್ಧತಿ (Raised Bed Method): ಅರಿಶಿನ ಬೆಳೆಗೆ ನೀರು ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಮೀನನ್ನು 3-4 ಬಾರಿ ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ, ಕಳೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು. ತದನಂತರ 1 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ, 15-20 ಸೆಂ.ಮೀ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುವ ‘ಏರು ಮಡಿ’ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಎರಡು ಮಡಿಗಳ ನಡುವೆ 30-40 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಂತರದ ಬಸಿಗಾಲುವೆ (Trench) ಬಿಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಭಾರಿ ಮಳೆಯಾದರೂ ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment): ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಸುಮಾರು 800 ರಿಂದ 1000 ಕೆ.ಜಿ ಬಿತ್ತನೆ ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ತೆಗೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಕ್ವಿನಾಲ್ ಫಾಸ್ (Quinalphos) 2 ಮಿ.ಲೀ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಕೋಜೆಬ್ (Mancozeb) 3 ಗ್ರಾಂ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ, ಆ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು 30 ನಿಮಿಷ ನೆನೆಸಿ, ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ನಂತರ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ರೈತರು ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ವಿರಿಡಿ (Trichoderma viride) ಮತ್ತು ಸ್ಯೂಡೋಮೋನಾಸ್ ಫ್ಲೋರೆಸೆನ್ಸ್ ಬಳಸಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಬಹುದು.

ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಅರಿಶಿನವು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ನಾಟಿ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 10 ರಿಂದ 15 ಟನ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಎಕರೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 60 ಕೆ.ಜಿ ಸಾರಜನಕ, 25 ಕೆ.ಜಿ ರಂಜಕ ಮತ್ತು 25 ಕೆ.ಜಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.
ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 30, 60, 90 ಮತ್ತು 120 ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಗೆಡ್ಡೆಗಳ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಗೊಬ್ಬರ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ನೀರಾವರಿ: ಹನಿ ನೀರಾವರಿ (Drip Irrigation) ಅರಿಶಿನ ಬೆಳೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ವಿಧಾನ. ಮಳೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು 5-7 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಹರಿಸಬೇಕು. ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಬಾಧೆ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಅರಿಶಿನ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರು ಬೆಳೆ ರೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ನಿಗಾ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಗೆಡ್ಡೆ ಕೊಳೆ ರೋಗ (Rhizome Rot): ಇದು ಅರಿಶಿನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತಾಗ ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಹಳದಿಯಾಗಿ ಗಿಡ ಒಣಗಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕಾಪರ್ ಆಕ್ಸಿಕ್ಲೋರೈಡ್ (Copper Oxychloride) 3 ಗ್ರಾಂ/ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಗಿಡದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಸುರಿಯಬೇಕು (Drenching).
ಎಲೆ ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗ (Leaf Spot): ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ರೋಗ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಮ್ಯಾಂಕೋಜೆಬ್ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಕಾಂಡ ಕೊರಕ ಕೀಟ (Shoot Borer): ಕೀಟವು ಕಾಂಡವನ್ನು ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ, ಗಿಡದ ಸುಳಿ ಒಣಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಡೈಮಿಥೋಯೇಟ್ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲೋತ್ತರ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಸಂಸ್ಕರಣೆ)

ತಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅರಿಶಿನವು ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ 7 ರಿಂದ 9 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಒಣಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಕಟಾವು ಮಾಡಬೇಕು. ಭೂಮಿಗೆ ಹಗುರವಾಗಿ ನೀರು ಹಾಯಿಸಿ, ಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಬೇಕು.

ಬೇಯಿಸುವಿಕೆ (Boiling) ಮತ್ತು ಒಣಗಿಸುವಿಕೆ: ಹಸಿ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮಾರಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಾಯಿ ಗೆಡ್ಡೆ (Mother rhizome) ಮತ್ತು ಮರಿ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು (Fingers) ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ಮೃದುವಾಗಿ, ಅದರಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸುವಾಸನೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಬೇಯಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ 10-15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಲ್ಲುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಣದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು.

ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡುವುದು (Polishing): ಒಣಗಿದ ಅರಿಶಿನವು ಒರಟಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರಗಳ (Polishing drum) ಮೂಲಕ ಉಜ್ಜಿ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅರಿಶಿನವನ್ನು ತೇವಾಂಶವಿಲ್ಲದ ಗೋಣಿ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಬಂದಾಗ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.

ತೀರ್ಮಾನ

ಅರಿಶಿನವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬೆಳೆಯಾದರೂ, ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ರೈತರಿಗೆ ಬಂಪರ್ ಆದಾಯ ತಂದುಕೊಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೀಜ, ಏರು ಮಡಿ ಪದ್ಧತಿ, ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 20-25 ಟನ್ ಹಸಿ ಗೆಡ್ಡೆ (ಸುಮಾರು 4-5 ಟನ್ ಒಣ ಅರಿಶಿನ) ಇಳುವರಿಯನ್ನು ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.