ಬಿಳಿ ಬಂಗಾರ ‘ಹತ್ತಿ’ ಬೇಸಾಯ: ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು ಸುಧಾರಿತ ಬಿಟಿ ಹತ್ತಿ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಪೈಕಿ ಹತ್ತಿ (Cotton) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಧಾರವಾಡ, ಗದಗ, ಹಾವೇರಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ‘ಬಿಳಿ ಬಂಗಾರ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಹತ್ತಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಉತ್ತಮ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ‘ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ’ (Pink Bollworm) ಕೀಟದ ಭಾರಿ ಹಾವಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಹತ್ತಿ ಇಳುವರಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ರೈತರು ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹತ್ತಿ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು (Advanced Agronomy of Bt Cotton) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಎಕರೆಗೆ 12 ರಿಂದ 15 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಬೆಳೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿಭಾಗದ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬೇಸಾಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು

ಹತ್ತಿಯು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಹೂ ಬಿಡುವ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಕಾಯಿ ಒಡೆಯುವ (Boll opening) ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಣ ಹವಾಮಾನವಿರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾದರೆ ಹತ್ತಿಯ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪಾಗಿ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಆಯ್ಕೆ: ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗೆ ‘ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣು’ (Black Cotton Soil / Regur) ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಣ್ಣಾಗಿದೆ. ಈ ಮಣ್ಣು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಳವಾದ ಕೆಂಪು ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಚೌಗು ಅಥವಾ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಮಣ್ಣು ಹತ್ತಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಆಗಿಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಬಿಟಿ (Bt Cotton) ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 95ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ‘ಬಿಟಿ ಹತ್ತಿ’ (Bolgard II) ತಳಿಗಳನ್ನೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಟಿ ಹತ್ತಿಯು ಹತ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೀಟಗಳಾದ ಕಾಯಿಕೊರಕ (American Bollworm) ವಿರುದ್ಧ ತಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೈತರು ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಕೊಡುವ ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ (UAS Dharwad ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ) ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಸಿದ್ಧತೆ:

• ಮೇ ಅಥವಾ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಜಮೀನನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ, ಹೆಂಟೆಗಳನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡಬೇಕು.

• ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 5 ರಿಂದ 8 ಟನ್ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

• ಅಂತರ: ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 4 ಅಡಿ ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 2 ಅಡಿ (4 x 2 ft) ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ 3 x 3 ಅಡಿ ಅಂತರ ಸೂಕ್ತ.

• ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ‘ಇಮಿಡಾಕ್ಲೋಪ್ರಿಡ್’ (Imidacloprid) ಕೀಟನಾಶಕದಿಂದ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರಸಹೀರುವ ಕೀಟಗಳಿಂದ ಗಿಡವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ (Fertilizer Management)

ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಧಿಕ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

• ಬಿಟಿ ಹತ್ತಿಗೆ ಎಕರೆಗೆ 48 ಕೆ.ಜಿ ಸಾರಜನಕ (Nitrogen), 24 ಕೆ.ಜಿ ರಂಜಕ (Phosphorus) ಮತ್ತು 24 ಕೆ.ಜಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ (Potassium) ಗೊಬ್ಬರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

• ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

• ಉಳಿದ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 30ನೇ ದಿನ ಮತ್ತು 60ನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

• ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶ: ಹತ್ತಿ ಹೂವು ಉದುರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳು ದಪ್ಪಗಾಗಲು ‘ಮ್ಯಾಗ್ನಿಷಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್’ 10 ಕೆ.ಜಿ ಯನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ. ಹೂವು ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವಾಗ, ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿರುವ 1% ‘ಹತ್ತಿ ಪ್ಲಸ್’ (Cotton Plus) ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೆ ಇಳುವರಿ ಶೇಕಡಾ 15-20 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ (Pink Bollworm) ಕೀಟದ ಭೀಕರತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ

ಬಿಟಿ ಹತ್ತಿಯು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಯಿಕೊರಕವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ‘ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ’ ಕೀಟವು ಬಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ನರಕಯಾತನೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಕೀಟದ ತಾಯಿ ಪತಂಗವು ಹತ್ತಿಯ ಮೊಗ್ಗು, ಹೂವು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಬರುವ ಮರಿಹುಳುವು ನೇರವಾಗಿ ಕಾಯಿಯ ಒಳಗೆ ಸೇರಿ, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೀಜವನ್ನು ತಿಂದು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಯ ಒಳಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ರೈತರು ಎಷ್ಟೇ ದುಬಾರಿ ಕೀಟನಾಶಕ ಹೊಡೆದರೂ ಹುಳು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಮಗ್ರ ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು:

1. ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳು (Pheromone Traps): ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 45 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 4 ರಿಂದ 5 ಮೋಹಕ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಗಿಡದ ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಅಡಿ ಮೇಲಿರುವಂತೆ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ 8 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಡು ಪತಂಗಗಳು ಬಿದ್ದರೆ, ಕೀಟದ ಹಾವಳಿ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ.

2. ಸಂತಾನಹರಣ ತಂತ್ರ (Mating Disruption): ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ‘ಪಿಬಿರೋಪ್’ (PBKnot / PBRope) ಎಂಬ ಫಿರೋಮೋನ್ ದಾರಗಳನ್ನು, ಬೆಳೆ 40-45 ದಿನಗಳಿದ್ದಾಗ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 160-200 ರಷ್ಟು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಇದು ಹೆಣ್ಣು ಪತಂಗದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹರಡಿ, ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಪತಂಗಗಳು ಸೇರದಂತೆ (ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಆಗದಂತೆ) ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

3. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಂಪಡಣೆ: ಕೀಟದ ಹಾವಳಿ ಮೀರಿಹೋದಾಗ, ಎಮೆಮೆಕ್ಟಿನ್ ಬೆಂಜೋಯೇಟ್ (Emamectin Benzoate) 5 SG ಅನ್ನು 1 ಗ್ರಾಂ/ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೊಫೆನೋಫಾಸ್ (Profenofos) 2 ಮಿ.ಲೀ/ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.

4. ರಸಹೀರುವ ಕೀಟಗಳು: ಹತ್ತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿನೊಣ, ಜಿಗಿಹುಳು ಮತ್ತು ಥ್ರಿಪ್ಸ್ ಹಾವಳಿ ಇದ್ದರೆ, ಬೇವು ಆಧಾರಿತ ಕೀಟನಾಶಕ ಅಥವಾ ಫ್ಲೋನಿಕಾಮಿಡ್ (Flonicamid) ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಹಳದಿ ಅಂಟು ಬಲೆಗಳನ್ನು (Yellow Sticky Traps) ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಹತ್ತಿ ಬಿಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು (Harvesting)

ಹತ್ತಿ ಕಾಯಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಡೆದು (Boll opening) ಹತ್ತಿ ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಟಾವು ಅಥವಾ ಹತ್ತಿ ಬಿಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.

• ಹತ್ತಿ ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಬಿಡಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಬ್ಬನಿಯಿಂದಾಗಿ ಹತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳು ಬರುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.

• ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಮತ್ತು ಕೀಟಬಾಧೆಗೆ ತುತ್ತಾದ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಬೇಕು. ಒಳ್ಳೆಯ ಬಿಳಿ ಹತ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಬಾರದು.

• ಬಿಡಿಸಿದ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧವಾದ ಟಾರ್ಪಲಿನ್ ಅಥವಾ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಣದ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ, ನಂತರ ಹತ್ತಿ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಎಪಿಎಂಸಿ (APMC) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರಬೇಕು. ತೇವಾಂಶವಿದ್ದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಕಡಿತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮ: ಬೆಳೆ ಮುಕ್ತ ಅವಧಿ (Crop Holiday)

ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕದ ಜೀವನ ಚಕ್ರವನ್ನು ತುಂಡರಿಸಲು, ಹತ್ತಿ ಕಟಾವು ಮುಗಿದ ನಂತರ (ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್) ರೈತರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹತ್ತಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಬೇಕು ಅಥವಾ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಹತ್ತಿ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕುರಿ-ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಮೇಯಲು ಬಿಡಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದ ಹತ್ತಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 2-3 ತಿಂಗಳು ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯದೆ ‘ಬೆಳೆ ಮುಕ್ತ ಅವಧಿ’ (Crop holiday) ಆಚರಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಕೀಟದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ಸೂಕ್ತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ರೈತನ ಕೈಗೆ ‘ಬಿಳಿ ಬಂಗಾರ’ವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನ: ಹತ್ತಿ ಗುಲಾಬಿ ಕಾಯಿಕೊರಕ ನಿರ್ವಹಣೆ.