ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ: ಗಿರಿರಾಜ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣಧಾರ ತಳಿಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಪಕಸುಬು ಎಂದರೆ ‘ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ’ (Backyard Poultry Farming). ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ (Broiler) ಕೋಳಿಗಳಿಗಿಂತ ನಾಟಿ ಕೋಳಿಯ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಪೇಟೆ, ಪಟ್ಟಣಗಳ ಗ್ರಾಹಕರು ನಾಟಿ ಕೋಳಿಯ ನೈಜ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಬೆಲೆ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಪ್ಪಟ ನಾಟಿ ಕೋಳಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 50-60 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ನಿಧಾನ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (KVAFSU), ಬೀದರ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಳ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸುಧಾರಿತ ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ತಳಿಗಳಾದ ‘ಸ್ವರ್ಣಧಾರ’ (Swarnadhara) ಮತ್ತು ‘ಗಿರಿರಾಜ’ (Giriraja) ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ವಿಭಾಗದ ಈ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುಧಾರಿತ ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ತಳಿಗಳ ವಿಶೇಷತೆಗಳು

ರೈತರು ಕೇವಲ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಾಕುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

1. ಸ್ವರ್ಣಧಾರ (Swarnadhara): ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಟ ನಾಟಿ ಕೋಳಿಯಂತೆಯೇ (ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳು) ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ: ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 180 ರಿಂದ 190 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ತೂಕ: ಗಂಡು ಕೋಳಿಯು 2.5 ರಿಂದ 3 ಕೆ.ಜಿ ತೂಗಿದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ಕೋಳಿಯು 2 ಕ.ಜಿ ವರೆಗೆ ತೂಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಬಣ್ಣವೂ ಕಂದು (Brown) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾಟಿ ಮೊಟ್ಟೆಯೆಂದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ.

2. ಗಿರಿರಾಜ (Giriraja): ಇದು ಮಾಂಸದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ತಳಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷತೆ: ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ ಕೋಳಿಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ, ಆದರೆ ನಾಟಿ ಕೋಳಿಗಿಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು. ಕೇವಲ 8 ರಿಂದ 10 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ 1.5 ರಿಂದ 2 ಕೆ.ಜಿ ತೂಕ ಬರುತ್ತದೆ.
ಮೊಟ್ಟೆ: ವರ್ಷಕ್ಕೆ 130 ರಿಂದ 150 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಬೇಗ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಡಿ.ಪಿ ಕ್ರಾಸ್ (DP Cross), ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಪ್ರಿಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸಹ ರೈತರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಕಬಹುದು.

ಕೋಳಿ ಮನೆ (Shed) ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ಆಯ್ಕೆ

ಸುಧಾರಿತ ನಾಟಿ ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯಲು ಬಿಡುವ ಪದ್ಧತಿ (Free-range) ಮತ್ತು ಅರೆ-ಬಯಲು ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ (Semi-intensive) ಸಾಕಬಹುದು.

ರೈತರು ತಮ್ಮ ತೋಟದ ನಡುವೆ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನ ಶೆಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೋಳಿ ಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸಿಗುವ ಬಿದಿರು, ತಡಿಕೆ, ಅಡಿಕೆ ದಬ್ಬೆ, ಅಥವಾ ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ನಾಯಿ ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಶೆಡ್‌ನ ಸುತ್ತಲೂ ಭದ್ರವಾದ ತಂತಿ ಬಲೆ (Wire mesh) ಅಳವಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ನೆಲದ ಮೇಲೆ 2-3 ಇಂಚು ದಪ್ಪದ ಮರದ ಹೊಟ್ಟು, ಭತ್ತದ ಜೊಳ್ಳು ಅಥವಾ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಸಿಪ್ಪೆಯ ಹಾಸನ್ನು (Litter) ಹಾಕಬೇಕು. ಇದು ಕೋಳಿಗಳ ಹಿಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದುರ್ವಾಸನೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಲೀಟರ್ ಹಾಸನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕೆದಕುತ್ತಿರಬೇಕು.

ಆಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ (Feeding Management)

ಸ್ವರ್ಣಧಾರ ಮತ್ತು ಗಿರಿರಾಜ ಕೋಳಿಗಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭವೆಂದರೆ ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ವೆಚ್ಚ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ. ಇವು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳು, ಹುಲ್ಲು, ಎರೆಹುಳು ಮತ್ತು ಕಸ-ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ (Scavenging).

ಆದರೂ, ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮೊಟ್ಟೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು (Supplementary feed) ನೀಡಬೇಕು.
ರೈತರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಅನ್ನ, ತರಕಾರಿ ಸಿಪ್ಪೆ, ಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ರಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯ ತೌಡನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.
ಸಣ್ಣ ಮರಿಗಳಿಗೆ (0 ದಿಂದ 4 ವಾರ) ‘ಚಿಕ್ ಮ್ಯಾಶ್’ (Chick mash) ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆ ಬಿಡಬಹುದು.
ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ, ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪಿನ ಪುಡಿ ಅಥವಾ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸದಾ ಲಭ್ಯವಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಲಸಿಕಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ (Vaccination Schedule)

ನಾಟಿ ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ವೈರಸ್ ನಿಂದ ಬರುವ ಮಾರಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿಸಲೇಬೇಕು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಡುವ ರೋಗಗಳೆಂದರೆ ‘ರಾಣಿಖೇತ್’ (Ranikhet / New Castle Disease) ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಸಿಡುಬು (Fowl Pox).

ಲಸಿಕಾ ಕ್ರಮ:

1ನೇ ವಾರ (7ನೇ ದಿನ): ಮರಿಗಳಿಗೆ ಎಫ್-1 (F-1) ಅಥವಾ ಲಸೋಟ (Lasota) ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೂಗಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಹನಿ ಹಾಕಬೇಕು. (ಇದು ರಾಣಿಖೇತ್ ರೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ).
3ನೇ ವಾರ (21ನೇ ದಿನ): ಐ.ಬಿ.ಡಿ (IBD / Gumboro) ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಕುಡಿಸಬೇಕು.
4ನೇ ವಾರ (28ನೇ ದಿನ): ಲಸೋಟ (Lasota) ಬೂಸ್ಟರ್ ಡೋಸ್ ಅನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ನೀಡಬೇಕು.
6 ರಿಂದ 8ನೇ ವಾರ: ಕೋಳಿ ಸಿಡುಬು ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಫೌಲ್ ಪಾಕ್ಸ್ (Fowl Pox) ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಕೋಳಿಯ ರೆಕ್ಕೆಯ ಬಲೆಗೆ (Wing web) ಚುಚ್ಚಬೇಕು.
8ನೇ ವಾರದ ನಂತರ: ಆರ್.ಡಿ.ವಿ.ಕೆ (R2B / RDVK) ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಿಗೆ (ಎದೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ) ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ರಾಣಿಖೇತ್ ರೋಗಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೋಳಿಗಳ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಜಂತುಹುಳುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು, ಪ್ರತಿ 2-3 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪಶುವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಜಂತುನಾಶಕ ಔಷಧಿ (De-worming) ಕುಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ

ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಭವು ರೈತನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ದಳ್ಳಾಳಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುವ ಬದಲು, ರೈತರು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬಹುದು. ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 10 ರಿಂದ 15 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೀವಂತ ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ 350 ದಿಂದ 450 ರೂಪಾಯಿಗಳ ವರೆಗೆ ಧಾರಣೆ ಇದೆ. 50 ಸ್ವರ್ಣಧಾರ ಹೆಣ್ಣು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಿದರೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ 30-35 ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ 8,000 ದಿಂದ 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರು, ಯುವಕರು ಗಳಿಸಬಹುದು.

ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು

ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಇಲಾಖೆಯು ‘ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ ಉಚಿತವಾಗಿ) 1 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.

ತೀರ್ಮಾನ

ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ಕುಳಿತರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ಯಾವುದೇ ಹವಾಮಾನದ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿದ್ದರೂ ರೈತನ ಕೈಹಿಡಿಯುವುದು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಂತಹ ಉಪಕಸುಬುಗಳು. ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳ, ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮನೆಮಂದಿಯೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಈ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮರಿಗಳಿಗಾಗಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಸಮೀಪದ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ (KVK) ಅಥವಾ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.