ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕ ‘ಭಗವಾ’ ದಾಳಿಂಬೆ ಬೇಸಾಯ: ನಾಟಿಯಿಂದ ಕಟಾವಿನವರೆಗೆ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಸಮಗ್ರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕ್ರಮಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಕೆಂಪು ಚಿನ್ನ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಳೆ ಎಂದರೆ ಅದು ದಾಳಿಂಬೆ (Pomegranate). ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ವಿಜಯಪುರ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಮತ್ತು ಒಣ ಹವೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿಂಬೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ದಾಳಿಂಬೆ ಬೇಸಾಯವು ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ಹೌದು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಕಾರಿಯೂ ಹೌದು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ರೋಗಗಳ ಬಾಧೆಯಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ರೈತರು ಕೈಸುಟ್ಟುಕೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ದಾಳಿಂಬೆ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಮುನ್ನ ಹವಾಮಾನ, ಮಣ್ಣಿನ ಆಯ್ಕೆ, ತಳಿ, ನಾಟಿ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಂಬೆ ಬೇಸಾಯದ ಎ ಟು ಝಡ್ (A to Z) ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳ ನಿರಂತರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬೆಳೆ ಮಾಹಿತಿ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಓದುತ್ತಿರಿ.

ಸೂಕ್ತ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಆಯ್ಕೆ

ದಾಳಿಂಬೆಯು ಶುಷ್ಕ (Dry) ಮತ್ತು ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಬೆಳೆ. ಹಣ್ಣು ಮಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಒಣ ಹವೆ ಇದ್ದರೆ ಹಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ ಕೆಂಪಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತೇವಾಂಶವಿರುವ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ದಾಳಿಂಬೆ ಕೃಷಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.

ಮಣ್ಣಿನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು (Red Sandy Loam Soil), ಗೋಡು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಂತಹ ಅತಿ ಆಳವಾದ ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ದಾಳಿಂಬೆ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನ ರಸಸಾರ (pH) 6.5 ರಿಂದ 7.5 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಗಿಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ: ‘ಭಗವಾ’ ತಳಿಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಶೇ. 90 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಳಿ ಎಂದರೆ ‘ಭಗವಾ’ (Bhagwa), ಇದನ್ನು ‘ಕೇಸರ್’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

• ಭಗವಾ ತಳಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳು ಗಾಢವಾದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

• ಬೀಜಗಳು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ರಸಭರಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.

• ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆ ದಪ್ಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕಟಾವಿನ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ (Shelf-life) ಕೆಡದಂತೆ ಇಡಬಹುದು, ಇದು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು (Export) ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ರೂಬಿ (Ruby), ಮೃದುಲಾ (Mridula), ಮತ್ತು ಅರಕ್ತಾ (Arakta) ತಳಿಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಭಗವಾ ತಳಿಯೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಾಯಕ.

ನಾಟಿ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರ

ದಾಳಿಂಬೆ ಸಸಿಯನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಬೇಕು.

• ನಾಟಿ ಅಂತರ: ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 15 ಅಡಿ ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 10 ಅಡಿ (15×10 ft) ಅಂತರ ನೀಡುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ. ಈ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಸುಮಾರು 290 ಸಸಿಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಔಷಧ ಸಿಂಪಡಣೆ ಮಾಡಲು (Tractor mounted sprayers) ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸಾಲಿನ ಅಂತರವನ್ನು 14 ಅಥವಾ 15 ಅಡಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• ಗುಂಡಿ ಸಿದ್ಧತೆ: 2x2x2 ಅಡಿ ಉದ್ದ, ಅಗಲ ಮತ್ತು ಆಳದ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ತೋಡಬೇಕು. ಗುಂಡಿಯನ್ನು 15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಬಿಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಗುಂಡಿಗೆ 15 ಕೆ.ಜಿ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ, 1 ಕೆ.ಜಿ ಬೇವಿನ ಹಿಂಡಿ, 50 ಗ್ರಾಂ ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮಣ್ಣನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಗುಂಡಿ ತುಂಬಬೇಕು. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ (ಜೂನ್-ಜುಲೈ) ಅಥವಾ ಮಳೆಗಾಲದ ನಂತರ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್) ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ, ರೋಗರಹಿತ ಸಸಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನರ್ಸರಿಗಳಿಂದ ತಂದು ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ (Fertigation)

ದಾಳಿಂಬೆಗೆ ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಗಿಂತ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ (Drip Irrigation) ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ. ಇದರಿಂದ ಕಳೆಗಳ ಹಾವಳಿ ತಪ್ಪುವುದಲ್ಲದೆ, ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯೂ ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ದಾಳಿಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಗಿಡದ ಬುಡಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುವ ಬದಲು, ಹನಿ ನೀರಾವರಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಕರಗುವ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು (Water Soluble Fertilizers) ನೀಡುವುದು (ಫರ್ಟಿಗೇಷನ್) ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಪದ್ಧತಿ. ಗಿಡದ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ (ಚಾಟಣಿ, ಹೂ ಬಿಡುವಿಕೆ, ಕಾಯಿ ಕಚ್ಚುವಿಕೆ, ಹಣ್ಣು ಮಾಗುವಿಕೆ) ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 19:19:19, 12:61:00, 0:52:34 ಮತ್ತು 0:0:50 ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಬೋರಾನ್ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಒಡೆಯುವ (Fruit Cracking) ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

‘ಬಹಾರ್’ (Bahar) ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಚಾಟಣಿ (Pruning)

ದಾಳಿಂಬೆಯು ವರ್ಷವಿಡೀ ಹೂ ಬಿಡುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿರುವ ಗಿಡವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಹಣ್ಣು ಪಡೆಯಲು ಹೋದರೆ ಗಿಡದ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿ, ಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೂ ಬಿಡಿಸಿ, ಹಣ್ಣು ಪಡೆಯುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ‘ಬಹಾರ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಬಹಾರ್‌ಗಳಿವೆ:

1. ಅಂಬೆ ಬಹಾರ್ (ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ): ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡಿಸಿ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಪಡೆಯುವುದು. ಹಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಕಾಡಬಹುದು.

2. ಮೃಗ್ ಬಹಾರ್ (ಜೂನ್-ಜುಲೈ): ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡಿಸಿ, ನವೆಂಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು. ನೀರಾವರಿ ಇಲ್ಲದ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತ.

3. ಹಸ್ತ ಬಹಾರ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್): ಹಿಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡಿಸಿ, ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು.

ಬಹಾರ್ ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 30-45 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೀರು ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಗಿಡವನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ‘ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ’ (Water Stress) ಸಿಲುಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಉದುರಿದ ನಂತರ ಗಿಡದ ಅನಗತ್ಯ, ಒಣಗಿದ ಮತ್ತು ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಚಾಟಣಿ). ನಂತರ ಲಘುವಾಗಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರ ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಗಿಡವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿಗುರಿ, ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಕೀಟ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ – ದಾಳಿಂಬೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು

ದಾಳಿಂಬೆ ಬೆಳೆಗಾರರ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರುವೆಂದರೆ ರೋಗಗಳು. ಇವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಯಾಮಾರಿದರೂ ಇಡೀ ತೋಟವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

1. ದುಂಡಾಣು ಅಂಗಮಾರಿ ರೋಗ (Bacterial Blight): ‘ಕ್ಸಾಂಥೋಮೊನಾಸ್’ ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಬರುವ ಈ ರೋಗವನ್ನು ರೈತರು ‘ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗ’ ಅಥವಾ ‘ತೇಲಿ ರೋಗ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಗಳು, ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಎಣ್ಣೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಕಲೆಗಳು ‘L’ ಅಥವಾ ‘Y’ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ. ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕಾಪರ್ ಆಕ್ಸಿಕ್ಲೋರೈಡ್, ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೊಸೈಕ್ಲಿನ್, ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮೋಪಾಲ್ (Bromopol) ಔಷಧಗಳ ಸಿಂಪಡಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ.

2. ಸೊರಗು ರೋಗ (Wilt): ಸಿರಾಟೋಸಿಸ್ಟಿಸ್ (Ceratocystis) ಎಂಬ ಶಿಲೀಂಧ್ರದಿಂದ ಬರುವ ಈ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಗಿಡವು ಹಸಿರಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಒಣಗಿ ಸಾಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಟಿ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಗುಂಡಿಗೆ ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ಹಾಕಬೇಕು. ರೋಗ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಗಿಡದ ಬುಡಕ್ಕೆ ‘ಪ್ರೊಪಿಕೋನಜೋಲ್’ (Propiconazole) ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು (Drenching).

3. ಹಣ್ಣು ಕೊರಕ (Fruit Borer): ಚಿಟ್ಟೆಯ ಮರಿ ಹುಳುಗಳು ಕಾಯಿಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಫಿರೋಮೋನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ‘ಸ್ಪಿನೋಸ್ಯಾಡ್’ ಸಿಂಪಡಣೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಹಣ್ಣು ನಿಂಬೆಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕಾಗದ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯ ಚೀಲಗಳಿಂದ ಕವರ್ ಮಾಡುವುದು (Fruit Bagging) ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನ.

ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಆದಾಯ

ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ದಿನದಿಂದ ಕಟಾವಿಗೆ ಬರಲು ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 6 ತಿಂಗಳು (150-180 ದಿನಗಳು) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ತಲುಪಿ, ಸಿಪ್ಪೆಯ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ, ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಮೆಲ್ಲಗೆ ತಟ್ಟಿದಾಗ ಲೋಹದ ಶಬ್ದ (Metallic sound) ಬಂದರೆ ಹಣ್ಣು ಕಟಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ.

ಒಂದು ಎಕರೆ ಭಗವಾ ದಾಳಿಂಬೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ 3ನೇ ವರ್ಷದಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಇಳುವರಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯವು ಹವಾಮಾನ, ತೋಟದ ವಯಸ್ಸು, ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ಥಿತಿ, ರೋಗಬಾಧೆ, ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಯದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ದಾಳಿಂಬೆ ಕೃಷಿಯು ನಿರಂತರ ಶ್ರಮ, ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿನ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೇಡುವ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಮ್ಮೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ರೈತನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಇನ್ನಷ್ಟು ಓದಿ: ಸಂಬಂಧಿತ ಕೃಷಿ ಮಾಹಿತಿ.