ಕುಶಾಲನಗರ ಜೋಳ ಬೆಳೆ: ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಗೆ ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟ

ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಜೂಜಾಟ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ರೈತರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಕಷ್ಟವೇ ತಾಜಾ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ, ಹಗಲಿರುಳು ಕಾವಲು ಕಾಯ್ದು ಬೆಳೆದ ಜೋಳದ ಬೆಳೆ ಇನ್ನೇನು ಕೈಸೇರಬೇಕು ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ರೈತರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮೋಡ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಐದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಸುಮಾರು 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಳ ಬೆಳೆದ ರೈತರು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಹೊಲದಲ್ಲೇ ರಾಶಿ ಹಾಕಿರುವ ಜೋಳದ ತೆನೆಗಳು ವಿಪರೀತ ತೇವಾಂಶದಿಂದಾಗಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ರೈತರು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಕೈಗೆ ಬಂದ ತುತ್ತು ಬಾಯಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ, ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಟಾವಿನ ನಂತರ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳು, ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿರುವ ಬೆಳೆ, ಮತ್ತು ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ತೋಚದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೈತರ ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಇಂತಹ ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ತುರ್ತು ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕುಶಾಲನಗರ ಭಾಗದ ರೈತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸವಾಲುಗಳು

ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಳವು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆ ಕೂಡ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಟಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಅಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಸತತ ಮಳೆಯು ಇಡೀ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸಿದೆ.

ಹೊಲದಲ್ಲೇ ಉಳಿದ ಕಟಾವಾದ ಬೆಳೆ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೋಳವನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಒಣಗಲು ಬಿಡುವುದು ಅಥವಾ ತಕ್ಷಣವೇ ವಾಹನಗಳ ಮೂಲಕ ಕಣಕ್ಕೆ (ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳ) ಸಾಗಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಆದರೆ, ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಮರುದಿನವೇ ಶುರುವಾದ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರಿಂದ, ಕಟಾವಾದ ಬೆಳೆಯು ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೇ ಮಳೆಗೆ ನೆನೆಯುವಂತಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ ಹೊದಿಸಿದರೂ, ಕೆಳಗಿನಿಂದ ನೀರು ನುಗ್ಗಿ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒದ್ದೆಯಾಗಿದೆ.

ಕೆಸರುಮಯವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗಾಟದ ಅಡಚಣೆ

ರೈತರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳ ದುರವಸ್ಥೆ. ಹೊಲದಿಂದ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಣ್ಣಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಸತತ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆಸರುಮಯವಾಗಿವೆ. ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅಥವಾ ಲಾರಿಗಳಿರಲಿ, ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳು ಕೂಡ ಹೊಲದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಬಾಡಿಗೆ ವಾಹನಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ರೈತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ. ಸಾರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೆಳೆಯು ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕೊಳೆಯುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಜೋಳದ ತೆನೆಗಳು

ಮಳೆಯ ನೀರು ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ವಿಪರೀತ ತೇವಾಂಶದಿಂದಾಗಿ, ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಜೋಳದ ತೆನೆಗಳು ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಜೋಳದ ಕಾಳುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ತೇವಾಂಶ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕಾಳುಗಳು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದರೆ, ಅದರೊಳಗಿನ ಪಿಷ್ಟದ (Starch) ಅಂಶವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಿನ ತೂಕ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಿಂದ ಜೋಳದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ರೈತರಿಗೆ ಕೇವಲ ಇಳುವರಿ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಿಂದ ನೆನೆದ ಜೋಳದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ:

ಶಿಲೀಂಧ್ರ (Fungus) ಮತ್ತು ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿನ್ (Aflatoxin) ಉತ್ಪತ್ತಿ: ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತೇವಾಂಶವಿರುವ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಕಾಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ‘ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿನ್’ ಎಂಬ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಜೋಳವನ್ನು ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಮೇವಾಗಿ (Poultry feed) ಅಥವಾ ಪಶು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೋಳಿ ಉದ್ಯಮದವರು ಇಂತಹ ಜೋಳವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕಲೆಗಳು: ಹೊಂಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯಬೇಕಾದ ಜೋಳದ ಕಾಳುಗಳು ಮಳೆಗೆ ನೆನೆದು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ನೋಡಲು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಜೆ (Grading) ಮಾಡುವಾಗ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೂಕದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ನಾಶ: ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಕಾಳುಗಳು ತಮ್ಮ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಣಗಿದಾಗ ಅವು ಜೊಳ್ಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಾಗ ಒಟ್ಟು ತೂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಕಟಾವಿನ ನಂತರ ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ರೈತರು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳು

ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿರುವ ರೈತರು, ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದಷ್ಟು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು:

ಸರಿಯಾದ ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ ಬಳಕೆ: ಕಟಾವಾದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಗುಡ್ಡೆ ಹಾಕುವಾಗ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮಳೆಯ ನೀರು ಹರಿದು ಹೋಗಲು ಗುಡ್ಡೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸಣ್ಣ ಕಾಲುವೆ (Trench) ತೋಡಿ. ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ ಹೊದಿಸುವಾಗ, ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಗಾಳಿಯಾಡಲು ಬಿಡಬೇಕು. ಸತತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟರೆ ಒಳಗಿನ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಕಾಳುಗಳು ಬೇಗನೆ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳಿಗಿಂತ ಗೋಣಿ ಚೀಲಗಳ ಬಳಕೆ ಉತ್ತಮ: ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸೆಣಬಿನ ಗೋಣಿ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಾಡದೆ ತೇವಾಂಶ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದು ಕಾಳುಗಳು ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಕೃತಕ ಒಣಗಿಸುವಿಕೆ (Artificial Drying): ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ (APMC) ಅಥವಾ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಡ್ರೈಯರ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ. ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಶೇಕಡಾ 14ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಶೇಖರಿಸಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಉತ್ತಮ ಗಾಳಿಯಾಡುವಿಕೆ (Ventilation): ಬೆಳೆಯ ರಾಶಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಕಡೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಹಾಕುವ ಬದಲು, ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ರಾಶಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ. ಇದರಿಂದ ಗಾಳಿಯಾಡುವಿಕೆ ಸುಗಮವಾಗಿ, ಕಾಳುಗಳು ಬೇಗನೆ ಒಣಗಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾರಾಟದ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ

ಬೆಳೆ ನೆನೆದಾಗ ರೈತರು ಎದುರಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೆಂದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರ. ಕುಶಾಲನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಂದಾಗ, ತೇವಾಂಶ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬೆಲೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಮೀಟರ್ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 13% ರಿಂದ 14% ತೇವಾಂಶವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮಳೆಗೆ ನೆನೆದ ಜೋಳದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ 20% ರಿಂದ 25% ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ನೂರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪಾದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರೈತರು ಹಾಕಿದ ಬಂಡವಾಳವೂ ವಾಪಸ್ ಬಾರದೆ ಸಾಲದ ಶೂಲಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ರೈತರು ಒಕ್ಕೂಟಗಳಾಗಿ ಸೇರಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರದ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಕೇವಲ ರೈತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾಲದು. ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಕಾಲಿಕ ಸ್ಪಂದನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಬೆಳೆ ವಿಮೆ (Crop Insurance): ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMFBY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕೊಯ್ಲೋತ್ತರ ನಷ್ಟ’ (Post-Harvest Losses) ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕಿದ ಬೆಳೆಯು ಚಂಡಮಾರುತ ಅಥವಾ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಿಂದ ಹಾಳಾದರೆ, ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿದ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಳೆಯಾದ 72 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ರೈತರು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ವರದಿ: ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಮಳೆಯಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ (Joint Survey) ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ರೈತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.
ರೈತರಿಗೆ ಜಾಗೃತಿ: ಮಳೆಯಿಂದ ನೆನೆದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ (KVK) ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ರೈತರಿಗೆ ತುರ್ತು ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ: ಕುಶಾಲನಗರ ಭಾಗದ ಜೋಳ ಬೆಳೆಗಾರರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯ ಸಂಕಷ್ಟವು ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗದ ರೈತರಿಗೂ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಕೃಷಿಕರು ಕಟಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಕುಶಾಲನಗರದ ರೈತರ ನೆರವಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಧಾವಿಸಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ರೈತರು ಕೂಡ ಧೃತಿಗೆಡದೆ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಬೇಕು.