ಯಾವುದೇ ಕೃಷಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಅಡಗಿರುವುದು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯ ಮೇಲೆ. “ಮಣ್ಣು ಜೀವಂತವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಜೀವಂತ” ಎಂಬುದು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯುವ ಆಸೆಯಿಂದ ವಿಪರೀತ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಸಹಜ ಗುಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಮೇಲಿನ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಇಳುವರಿ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಅನುಸಂಧಾನ ಪರಿಷತ್ (ICAR), ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರೈತರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು, ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿಯ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಮಣ್ಣುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗಬೇಕಾದರೆ ಐಸಿಎಆರ್ (ICAR) ಸೂಚಿಸಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನ ಭೌತಿಕ (ಮಣ್ಣಿನ ರಚನೆ), ರಾಸಾಯನಿಕ (ರಂಜಕ, ಸಾರಜನಕ, ರಸಸಾರ ಅಥವಾ pH) ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ (ಎರೆಹುಳುಗಳು, ಉಪಯುಕ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳು) ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಮತೋಲನವೇ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ. ಒಂದು ಹಿಡಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ, ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಟ್ಟರೆ, ನೀವು ಎಷ್ಟೇ ದುಬಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿದರೂ ಅದು ಬೆಳೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ನೀರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳು ಬೇಗನೆ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ.
ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ: ಸಮತೋಲಿತ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ
ಯಾವ ಬೆಳೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಗೊಬ್ಬರ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪೋಷಕಾಂಶ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದಾಗ ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವಂತೆ, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಮುನ್ನ ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಐಸಿಎಆರ್ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್’ (Soil Health Card) ಯೋಜನೆಯಡಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ (KVK) ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಬಹುದು.
ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿ ತೆಗೆಯುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ
ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಬರಬೇಕಾದರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಹೊಲದ ಬದುವಿನ ಹತ್ತಿರ, ಮರದ ಕೆಳಗೆ, ಅಥವಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರದ ಗುಂಡಿಯ ಹತ್ತಿರ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಬಾರದು. ಹೊಲದಲ್ಲಿ ‘V’ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ ತೆಗೆದು, ಸುಮಾರು 15 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ (ಅರ್ಧ ಅಡಿ) ಆಳದಿಂದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕೆರೆದು ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಹೊಲದ 8 ರಿಂದ 10 ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಣ್ಣು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಿ, ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಕೆ.ಜಿ. ಮಣ್ಣನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು. ಈ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಮುಂದಿನ ಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸಮತೋಲಿತ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅದು ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ?
ಸಮತೋಲಿತ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಎಂದರೆ, ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. ರೈತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯೂರಿಯಾ (ಸಾರಜನಕ) ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯೂರಿಯಾ ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಹಸಿರಾಗಿ ಸೊಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ, ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಬಾಧೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಯ ಬೇರು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು, ಹೂವು-ಕಾಯಿ ಕಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು
ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯ ಸಮೃದ್ಧ ಇಳುವರಿಗಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು 17 ಬಗೆಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಐಸಿಎಆರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು (N-P-K)
-
ಸಾರಜನಕ (Nitrogen): ಸಸ್ಯಗಳ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ, ಎಲೆಗಳು ದಟ್ಟ ಹಸಿರಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣಾ ಕ್ರಿಯೆ ಚುರುಕಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಇದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ಯೂರಿಯಾ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ.
-
ರಂಜಕ (Phosphorus): ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ರಂಜಕ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದು ಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಎಪಿ (DAP) ಅಥವಾ ಸೂಪರ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಪೊಟ್ಯಾಷ್ (Potassium): ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸಲು, ಬರಗಾಲವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳಿಗೆ ಹೊಳಪು ಹಾಗೂ ತೂಕ ತುಂಬಲು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಬೇಕೇ ಬೇಕು.
ದ್ವಿತೀಯ ಮತ್ತು ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು (Secondary & Micro Nutrients)
ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಗಂಧಕ (ಸಲ್ಫರ್) ದ್ವಿತೀಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಎಣ್ಣೆಕಾಳು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಶೇಂಗಾ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ) ಗಂಧಕ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗುವ ಆದರೆ ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಸತು (Zinc), ಕಬ್ಬಿಣ (Iron), ಬೋರಾನ್ (Boron), ತಾಮ್ರ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೂ ಇದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸತು ಮತ್ತು ಬೋರಾನ್ ಕೊರತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿ, ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೆ ಮೈಕ್ರೋ-ನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಅತಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲಾಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು
ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ತ್ವರಿತ ಇಳುವರಿ ನೀಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ರಚನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಐಸಿಎಆರ್ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅತಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯತೆ (Acidity) ಮತ್ತು ಚೌಳು (Alkalinity) ಗುಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಮಣ್ಣು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ಉಳುಮೆಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಹಜ ಎರೆಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ರೈತಮಿತ್ರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮಳೆಯ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಸಗೊಬ್ಬರವು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ಕೆರೆ-ನದಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿ ಜಲಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಐಸಿಎಆರ್ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಸಮಗ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ (Integrated Nutrient Management – INM)
ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯ ಎರಡನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಲು ಐಸಿಎಆರ್ ‘ಸಮಗ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ’ (INM) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಕೇವಲ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗದೆ, ಸಾವಯವ, ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಬಳಸುವುದು.
ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎಕರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 3 ಟನ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ, ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಲೇಬೇಕು. ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಸೆಣಬು, ಡಯಾಂಚ (Daincha) ಅಥವಾ ಅಲಸಂದೆಯಂತಹ ಹಸಿರೆಲೆ ಗೊಬ್ಬರದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದು, ಹೂವು ಬಿಡುವ ಮುನ್ನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಯಥೇಚ್ಛವಾದ ಸೇಂದ್ರಿಯ ವಸ್ತು (Organic Carbon) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ (Bio-fertilizers) ಬಳಕೆ
ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಖರ್ಚನ್ನು ಶೇಕಡಾ 20 ರಿಂದ 25 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿವೆ. ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಿಗೆ (ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು, ಕಡಲೆ) ರೈಜೋಬಿಯಂ (Rhizobium), ಏಕದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಿಗೆ (ರಾಗಿ, ಭತ್ತ, ಜೋಳ) ಅಜೋಸ್ಪಿರಿಲಮ್ (Azospirillum) ಅಥವಾ ಅಜೋಟೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್ (Azotobacter) ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬೀಜೋಪಚಾರದ ಮೂಲಕ ಬಳಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದೆ ಉಳಿದಿರುವ ರಂಜಕವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಬೆಳೆಗೆ ಒದಗಿಸಲು ‘ರಂಜಕ ಕರಗಿಸುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ’ (PSB – Phosphorus Solubilizing Bacteria) ವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಇವು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ.
ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಐಸಿಎಆರ್ ತಿಳಿಸುವ ‘4R’ ಸೂತ್ರ
ರೈತರು ಹಾಕುವ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ‘4R’ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು:
-
Right Source (ಸರಿಯಾದ ಮೂಲ): ಬೆಳೆಗೆ ಯಾವ ಪೋಷಕಾಂಶದ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೋ ಅದೇ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು.
-
Right Rate (ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣ): ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವುದು.
-
Right Time (ಸರಿಯಾದ ಸಮಯ): ಬೆಳೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ (ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತ, ಹೂವು ಬಿಡುವ ಹಂತ) ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರ ನೀಡುವುದು. ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಒಮ್ಮೆಯೇ ಹಾಕದೆ, ಎರಡು ಮೂರು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ (Split doses) ಕೊಡಬೇಕು.
-
Right Place (ಸರಿಯಾದ ಜಾಗ): ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬರೀ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎರಚದೆ, ಸಸ್ಯದ ಬೇರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಿಗುವಂತೆ (ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ) ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಗೊಬ್ಬರ ಗಾಳಿಗೆ ಆವಿಯಾಗುವುದು ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಿರುವ ‘ಬೇವು ಲೇಪಿತ ಯೂರಿಯಾ’ (Neem Coated Urea) ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಸಾರಜನಕ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಕ ಕರಗುವ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು (Fertigation – ಫರ್ಟಿಗೇಶನ್) ಕೊಡುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಉಳಿತಾಯದ ಜೊತೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 30 ರಷ್ಟು ರಸಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು.
ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಕಾಪಾಡಲು ರೈತರು ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಬೆಳೆ ಕಟಾವಾದ ನಂತರ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಕೂಳೆ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಬಾರದು. ಅವುಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕರಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಂದೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಬೆಳೆಯನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭತ್ತದ ನಂತರ ಭತ್ತ) ಬೆಳೆಯದೆ, ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಪರಿವರ್ತನೆ (Crop Rotation) ಮಾಡಬೇಕು. ಒಂದು ಬಾರಿ ಏಕದಳ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆದರೆ, ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು (ಕಾಳು ವರ್ಗದ ಬೆಳೆಗಳು) ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಾರಜನಕ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಗೊಂಡು ಫಲವತ್ತತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೊದಿಕೆ (Mulching) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಲಾಭದಾಯಕ.
ತೀರ್ಮಾನ: ಐಸಿಎಆರ್ (ICAR) ನ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು ಎಂದರೆ, ಕೃಷಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ರೈತರು ಬಿಡಬೇಕು. ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ರೈತರ ಆದಾಯವೂ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಈ ವರದಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ದರ, ಹವಾಮಾನ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶ ಬದಲಾಗಬಹುದು; ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿ.
ಪದೇಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)
ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ಯಾವಾಗ ಮಾಡಿಸಬೇಕು?
ಬೆಳೆ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಗೊಬ್ಬರ ಯೋಜನೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಉಪಯುಕ್ತ. ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
ಎಲ್ಲಾ ಹೊಲಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ಗೊಬ್ಬರ ಪ್ರಮಾಣ ಸರಿಯೇ?
ಇಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನ ಫಲಿತಾಂಶ, ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಪ್ರಮಾಣ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
ಏನ್ರೀ... ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಹೊರಟ್ರಾ?
🌾 ಇನ್ನೂ ಮಸ್ತ್ ಸುದ್ದಿಗಳಿವೆ, ಓದಿ ಹೋಗಿ!
👇 ನಿಮಗಾಗಿ ಆಯ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಗಳು
ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಈರುಳ್ಳಿ ಕೃಷಿ: ಗಡ್ಡೆ ದೊಡ್ಡದಾದರೆ ಸಾಕೇ? ನಾಟಿಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯವರೆಗೆ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳುಸುದ್ದಿ ಓದಿ 
ತಾಜಾ ಸುದ್ದಿಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರು ಬಿತ್ತನೆ ಕೇವಲ ಶೇ.7.69: ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಡಲೆ, ಜೋಳ ಬಿತ್ತಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಈಗ ಏನು ಸಂಕಷ್ಟ?ಸುದ್ದಿ ಓದಿ 
ತಾಜಾ ಸುದ್ದಿದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭತ್ತ ಕಟಾವಿಗೆ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಅಡ್ಡಿ: ಕೈಗೆ ಬಂದ ಫಸಲು ಹಾಳಾಗುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು!ಸುದ್ದಿ ಓದಿ 
