ಯೂರಿಯಾ ಗೊಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆ: ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳಿರಲಿ, ರೈತರು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ರಸಗೊಬ್ಬರ ನೀಡುವಾಗ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದು ‘ಯೂರಿಯಾ’ (Urea) ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು. ಬೆಳೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಳದಿಯಾದರೂ ಸಾಕು, ಒಂದು ಚೀಲ ಯೂರಿಯಾ ತಂದು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಎರಚುವುದು ಬಹುತೇಕ ರೈತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸ. ಆದರೆ, ಬೆಳೆ ಹಸಿರಾಗಿ ಕಾಣಲಿ ಎಂಬ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಿತಿಮೀರಿ ಯೂರಿಯಾ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ, ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಜೇಬಿನ ಮೇಲೆ ಎಂತಹ ಭಾರಿ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿಚಾರವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.

ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ (Financial Express) ಪತ್ರಿಕೆಯು ‘ಐಸಿಆರ್‌ಐಇಆರ್’ (ICRIER) ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ತಜ್ಞರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಅಸಮತೋಲಿತ ಬಳಕೆಯ (Imbalanced Fertilizer Use) ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಕೇವಲ ಸಾರಜನಕ (Nitrogen – ಯೂರಿಯಾ) ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬದಲು, ರಂಜಕ (Phosphorus) ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ (Potash) ಅನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ನೀಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯ ಆದರ್ಶ ಅನುಪಾತವೆಷ್ಟು? ರೈತರು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ತಪ್ಪೇನು? ಯೂರಿಯಾ ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ನಷ್ಟಗಳೇನು? ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯೂರಿಯಾ (ಸಾರಜನಕ) ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ವ್ಯಾಮೋಹ ಏಕೆ?

ರೈತರಿಗೆ ಯೂರಿಯಾ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯಾಮೋಹ ಬರಲು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಿವೆ:

ತಕ್ಷಣದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ: ಯೂರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಶೇ. 46 ರಷ್ಟು ಸಾರಜನಕ (Nitrogen) ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾರಜನಕವು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಹರಿತ್ತು (Chlorophyll) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯೂರಿಯಾ ಹಾಕಿದ 2-3 ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಬೆಳೆ ಕಡು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಹಸಿರಾಗಿ ನಳನಳಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡುವ ರೈತರು, “ನನ್ನ ಬೆಳೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸಿ ಪದೇ ಪದೇ ಯೂರಿಯಾ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ (ಸಬ್ಸಿಡಿ): ಇತರ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಗೊಬ್ಬರಗಳಾದ ಡಿಎಪಿ (DAP) ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ (MOP) ಬೆಲೆ 1,300 ರಿಂದ 1,700 ರೂ. ಇದ್ದರೆ, ಯೂರಿಯಾ ಕೇವಲ 266 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಯೂರಿಯಾ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ರೈತರು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರೀದಿಸಿ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅಸಮತೋಲಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ: ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ?

ಯಾವುದೇ ಬೆಳೆಗೆ ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿ ಪೋಷಕಾಂಶ ಒದಗಿಸಲು ಸಾರಜನಕ (N), ರಂಜಕ (P) ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ (K) ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು.

ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದರ್ಶ ಎನ್‌ಪಿಕೆ (NPK Ideal Ratio) ಅನುಪಾತವು 4:2:1 ಆಗಿರಬೇಕು (ಅಂದರೆ 4 ಭಾಗ ಸಾರಜನಕ, 2 ಭಾಗ ರಂಜಕ, 1 ಭಾಗ ಪೊಟ್ಯಾಷ್).
ಆದರೆ, ICRIER ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಎನ್‌ಪಿಕೆ ಅನುಪಾತವು ಬರೋಬ್ಬರಿ 10.5:4.1:1 ತಲುಪಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಆದರ್ಶ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಎರಡೂವರೆ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ರೈತರು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶವಲ್ಲ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುಪಾಲು ರೈತರು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಕೇವಲ ಯೂರಿಯಾವನ್ನೇ ನಂಬಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಕಟು ಸತ್ಯ.

ಯೂರಿಯಾ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಾಗುವ ನಷ್ಟಗಳೇನು?

ಬೆಳೆ ಹಸಿರಾಗಿದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಮಿತಿಮೀರಿದ ಯೂರಿಯಾ ಬಳಕೆಯಿಂದ ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ 5 ಪ್ರಮುಖ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ:

1. ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟಬಾಧೆ ಹೆಚ್ಚಳ (Increased Pests and Diseases): ಯೂರಿಯಾ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಕಿದಾಗ ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಡಗಳು ವಿಪರೀತ ಮೃದುವಾಗುತ್ತವೆ (Succulent tissues) ಹಾಗೂ ಗಿಡದ ರಸವು ಸಿಹಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೀಟಗಳಿಗೆ (ರಸಹೀರುವ ನುಸಿ, ಜಿಗಿಹುಳು, ಕಾಂಡ ಕೊರಕ) ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಹಾಸಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಎಲೆಗಳು ಮೃದುವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಶೀಲೀಂಧ್ರ ರೋಗಗಳು (ಶಿಲೀಂಧ್ರ/Fungus) ಸುಲಭವಾಗಿ ಗಿಡವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಗೆ ರೈತರು ಈ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದುಬಾರಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ತಂದು ಹೊಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

2. ಹೂವು-ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ (Vegetative vs Reproductive Growth): ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಸಾರಜನಕವು ಕೇವಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಹೂ ಬಿಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುವಾಗ (Reproductive stage) ಯೂರಿಯಾ ಹಾಕಿದರೆ, ಗಿಡವು ಕಾಯಿ ಬಿಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೇವಲ ಎಲೆ-ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ (Vegetative growth) ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಗೋಧಿಯಂತಹ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ವಿಪರೀತ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಾಳಿ ಬಂದರೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳುತ್ತದೆ (Lodging). ಕಾಳುಗಳು ಜೊಳ್ಳಾಗುತ್ತವೆ.

3. ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆ ನಾಶ (Soil Health Degradation): ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇವಲ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯತೆ (Soil Acidity) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಪಯುಕ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳು (Beneficial Microbes) ಮತ್ತು ಎರೆಹುಳುಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ವರ್ಷ ಕಳೆದಂತೆ ಮಣ್ಣು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ತನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

4. ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ (Financial Loss): ರೈತರು ಕೇವಲ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಮಿತಿಮೀರಿ ಯೂರಿಯಾ ಹಾಕುವುದರಿಂದ, ಗಿಡವು ತನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ಯೂರಿಯಾ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಆವಿಯಾಗಿ (Volatilization) ಅಥವಾ ನೀರು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಕರಗಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಸೇರುತ್ತದೆ (Leaching). ಇದರಿಂದ ರೈತರು ಯೂರಿಯಾ ಖರೀದಿಸಲು ಸುರಿದ ಹಣವೆಲ್ಲಾ ಅಕ್ಷರಶಃ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

5. ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ (Environmental Pollution): ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದ ಯೂರಿಯಾ (ನೈಟ್ರೇಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಸೇರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Nitrous Oxide – ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ) ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗೂ (Global Warming) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ರಂಜಕ (P) ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ (K) ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಕೇವಲ ಯೂರಿಯಾದಿಂದ (N) ಬೆಳೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ:

ರಂಜಕ (Phosphorus – DAP/SSP): ಇದು ಗಿಡದ ಬೇರುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಬೇರುಗಳು ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಗಿಡವು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನೀರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇದು ಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಬೇಗನೆ ಮಾಗಲು (Maturity) ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪೊಟ್ಯಾಷ್ (Potassium – MOP): ಇದು ಗಿಡದ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು (Immunity) ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಇಲ್ಲದಾಗ ಬರವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾಳುಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಲು, ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ರುಚಿ ಬರಲು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ರೈತರು ಯೂರಿಯಾ ಹಾಕಿದಷ್ಟು, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ (Soil Testing): ಸಮತೋಲಿತ ಕೃಷಿಯ ಮೂಲಮಂತ್ರ

ರೈತರು “ಪಕ್ಕದ ಹೊಲದವನು ಎರಡು ಚೀಲ ಹಾಕಿದ, ನಾನು ಮೂರು ಚೀಲ ಹಾಕುತ್ತೇನೆ” ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಲ್ಲ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಅಂಗಡಿಯವನೂ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಹೊಲದ ‘ಮಣ್ಣು’.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರೂ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ (Soil Test) ಮಾಡಿಸಲೇಬೇಕು.
ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವು ನೀಡುವ ‘ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್’ (Soil Health Card) ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ಎಷ್ಟಿದೆ, ರಂಜಕ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾರಜನಕ ಇದ್ದರೆ, ನೀವು ಮತ್ತೆ ಯೂರಿಯಾ ತಂದು ಸುರಿಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಹಣ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಷ್ಟೇ (Soil Test Based Application) ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ನಿಖರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬರ ನೀಡಬೇಕು.

ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಗೆ ರೈತರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳು

ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಮಗ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣಾ (INM) ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು:

ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ ಕಡ್ಡಾಯ: ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 4 ರಿಂದ 5 ಟನ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಳಿತ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ, ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು (Vermicompost) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರದ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಹಸಿರೆಲೆ ಗೊಬ್ಬರ (Green Manure): ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಮುನ್ನ ಡಯಾಂಚ (Daincha) ಅಥವಾ ಸೆಣಬನ್ನು (Sunhemp) ಬೆಳೆದು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಾರಜನಕವು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಯೂರಿಯಾ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಶೇ. 30-40 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆ (Biofertilizers): ಅಜೋಸ್ಪೈರಿಲಂ (Azospirillum), ರೈಜೋಬಿಯಂ (Rhizobium) ಮತ್ತು ರಂಜಕ ಕರಗಿಸುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು (PSB) ಬೀಜೋಪಚಾರ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂಲಕ ನೀಡಿದರೆ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದೆ ಉಳಿದಿರುವ ರಂಜಕ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನೀರಿನ ಜೊತೆ ಗೊಬ್ಬರ (Fertigation): ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಲಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಎರಚುವ ಬದಲು, ಹನಿ ನೀರಾವರಿಯ (Drip Irrigation) ಮೂಲಕ ಗಿಡದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಿದರೆ ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಸದ್ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಡಿಎಪಿ (DAP) ಅಥವಾ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಗೊಬ್ಬರಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೇ?

ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯೂರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಾರಜನಕವಿರುತ್ತದೆ (ಶೇ.46%). ಡಿಎಪಿಯಲ್ಲಿ ರಂಜಕ (ಶೇ.46%) ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕ (ಶೇ.18%) ಇರುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಎಂದಿಗೂ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಬೇವು ಲೇಪಿತ ಯೂರಿಯಾ (Neem Coated Urea) ಎಂದರೇನು? ಇದರ ಲಾಭವೇನು?

ಸರ್ಕಾರವು ಯೂರಿಯಾಕ್ಕೆ ಬೇವಿನ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಬೇವಿನ ಲೇಪನದಿಂದಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಯೂರಿಯಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತದೆ (Slow release). ಇದರಿಂದ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯೂರಿಯಾ ನೀರಿಗೆ ಕರಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದು (Leaching loss) ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು (Soil Testing) ಎಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸಬಹುದು?

ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ (KVK), ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಥವಾ ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಬಹುದು.

ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹೂವು ಬಿಡುವಾಗ ಯೂರಿಯಾ ಹಾಕಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ. ಟೊಮೆಟೊ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯಂತಹ ತರಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೂವು ಬಿಡುವಾಗ ಯೂರಿಯಾ ಹಾಕಿದರೆ ಗಿಡ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಲು ಶುರುವಾಗಿ, ಹೂವು ಉದುರುವ ಸಮಸ್ಯೆ (Flower drop) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಮತ್ತು ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಿಂಪಡಣೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ತೀರ್ಮಾನ

“ಅತಿ ಆದರೆ ಅಮೃತವೂ ವಿಷ” ಎಂಬ ಮಾತು ಕೃಷಿಗೂ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ರೈತರು ಯೂರಿಯಾವನ್ನೇ ಕೃಷಿಯ ಸಂಜೀವಿನಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಬಳಸುವುದು ಇಂದೇ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ICRIER ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ನಮಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಳೆಯು ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾರಜನಕ, ರಂಜಕ, ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಮತೋಲಿತ ಊಟ ಬೇಕೇ ವಿನಃ ಕೇವಲ ಯೂರಿಯಾದ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಡೋಸ್ ಅಲ್ಲ. ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೃಷಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ವಿಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ರೈತರು ಅನಗತ್ಯ ಖರ್ಚು ಉಳಿಸಿ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.