ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ: ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರದೇಶ. ಸಹಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಹಸಿರು, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ನೀರಾವರಿಯಿಂದಾಗಿ ಭತ್ತ, ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದಂತಹ ಬೆಳೆಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತರನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಕಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೈತೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 43,737 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಳೆರಾಯನ ಮುನಿಸಿನಿಂದ ಕೇವಲ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿದಿರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಕೃಷಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿದ್ದ ರೈತರು ಇದೀಗ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಹಳೆಯ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗದೆ, ಮುಂದಿನ ಹಿಂಗಾರು ಬೆಳೆಗಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೊಂದಿಸಲಾಗದೆ ಅನ್ನದಾತರು ದಿಕ್ಕುತೋಚದಂತಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ (The New Indian Express) ವರದಿಯಂತೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ರೈತರ ಕಣ್ಣೆಲ್ಲಾ ಈಗ ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರದ ಕಡೆ ನೆಟ್ಟಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣ, ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ರೈತರು ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ತತ್ತರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು: ಭತ್ತ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮೂರೂ ಬೆಳೆಗಳು ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷ ತೀವ್ರ ಹೊಡೆತ ತಿಂದಿವೆ.

1. ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಒಣಗಿದ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು: ಶಿವಮೊಗ್ಗವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ‘ಭತ್ತದ ಕಣಜ’ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೊರಬ, ಶಿಕಾರಿಪುರ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭತ್ತದ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ನೀರು ಅಥವಾ ಮಳೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ನಾಟಿ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (Transplanting stage) ಸರಿಯಾದ ಮಳೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಂಬಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ ರೈತರಿಗೂ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದು ನೀರು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಕಾಳು ಕಟ್ಟುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ (Panicle initiation) ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಭತ್ತದ ಜೊಳ್ಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಇಳುವರಿ ಶೇಕಡಾ 60-70ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ.

2. ಕಮರಿದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ (Maize) ತೆನೆಗಳು: ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ಬೆಳೆಯಾದರೂ, ಹೂ ಬಿಡುವ ಮತ್ತು ತೆನೆ ಕಟ್ಟುವ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ (Tasseling and Silking stage) ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಾದರೆ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕಾರಿಪುರ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾವತಿ ಭಾಗದ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಗಿಡಗಳು ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ತೆನೆಗಳು ಕಾಳು ಕಟ್ಟದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಮರಿಹೋಗಿವೆ.

3. ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೂ ತಪ್ಪದ ಸಂಕಷ್ಟ: ಮಲೆನಾಡಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾದ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಿಗೂ ಈ ಬಾರಿ ಬಿಸಿಲ ಝಳ ತಟ್ಟಿದೆ. ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಹೊಸನಗರ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಅಭಾವದಿಂದ ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳಿಗೆ ತೇವಾಂಶದ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗಿ ಎಳೆ ಅಡಿಕೆಗಳು (Tender nuts) ಉದುರುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಎಲೆ ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗ (Leaf Spot Disease) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಎಲೆ ರೋಗದ ಬಾಧೆಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು ದ್ವಿಗುಣ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ರೈತರು

ಕೃಷಿ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬಂಡವಾಳದ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಭತ್ತ ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆಯಲು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಉಳುಮೆ, ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ, ಡಿಎಪಿ (DAP) ರಸಗೊಬ್ಬರ, ಕಳೆನಾಶಕ, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವೆಚ್ಚ ಸೇರಿ ಕನಿಷ್ಠ 20 ರಿಂದ 25 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ರೈತರು ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ (PACS), ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಸಾಲ (Crop Loan) ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಲೇವಾದೇವಿದಾರರ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಕೈಸಾಲ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.
ಇದೀಗ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಬಂಡವಾಳ ಮಣ್ಣುಪಾಲಾಗಿದೆ. ಕಟಾವು ಮಾಡಿದರೆ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಖರ್ಚೂ ಹುಟ್ಟದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ (NPA) ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹಿಂಗಾರು (Rabi) ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ಹೊಸ ಸಾಲವೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ರೈತರು ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಆತಂಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?

ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜಂಟಿ ತಂಡಗಳನ್ನು (Joint Survey Teams) ರಚಿಸಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಜಿಪಿಎಸ್ ಆಧಾರಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರೈತರ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಆಧಾರಿತ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ‘ಬೆಳೆ ದರ್ಶಕ್’ (Bele Darshak) ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾನಿಯ ಮಾನದಂಡ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ನಿಧಿ (NDRF) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ನಿಧಿ (SDRF) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇಕಡಾ 33ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಜಮೀನನ್ನು ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಗೆ (ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ) ಸಲ್ಲಿಸಲಿದ್ದು, ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ.

ರೈತರ ಮುಂದಿರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ 43,737 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ದುರಂತವಾಗಿದೆ. ರೈತರು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತುರ್ತಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನೆರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ:

ತ್ವರಿತ ಪರಿಹಾರ ಬಿಡುಗಡೆ: ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯಿಸದೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪರಿಹಾರದ ಹಣವನ್ನು ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಮಾಡಬೇಕು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ NDRF ಪರಿಹಾರ ದರಗಳು ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 25,000 ರೂ. ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಬೊಕ್ಕಸದಿಂದ (SDRF) ಸೇರಿಸಿ ನೀಡಬೇಕು.
ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮುಂದೂಡಿಕೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬಾರದು. ಬೆಳೆ ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿ, ಅಸಲನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ರೈತ ಮುಖಂಡರು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ರೈತರು ತಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸಗಳು

ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಹಾರ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಆ ಹಣ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಬರಬೇಕಾದರೆ, ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ:

ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ (FRUITS ID) ಅಪ್‌ಡೇಟ್: ನೀವು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಯ ಮಾಹಿತಿಯು ‘ಫ್ರೂಟ್ಸ್’ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪಹಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರಬೇಕು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಇ-ಕೆವೈಸಿ (e-KYC): ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ (NPCI) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬೇಕು.
ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಭೇಟಿ: ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಒಣಗಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯ ಗ್ರಾಮ ಲೆಕ್ಕಿಗರನ್ನು (Village Accountant) ಅಥವಾ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರದ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ.
ಬೆಳೆ ವಿಮೆ (PMFBY): ನೀವು ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಕಂತನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದರೆ, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹಾನಿಯಾದ 72 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ವಿಮಾ ಕ್ಲೇಮ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.

ಮುಂದಿನ ಹಂಗಾಮಿಗೆ ರೈತರಿಗಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳೇನು?

ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಹಂಗಾಮು ವಿಫಲವಾದಾಗ ರೈತರು ಎದೆಗುಂದುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ತಜ್ಞರು ಕೆಲವು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ:

ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಾದ ಹೆಸರು, ಉದ್ದು ಅಥವಾ ಹುರುಳಿಯನ್ನು (Horse gram) ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಡುವ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸಬಹುದು.
ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ (ಅಡಿಕೆ) ತೇವಾಂಶ ಕಾಪಾಡಲು ತೆಂಗಿನ ಗರಿಗಳು, ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮಲ್ಚಿಂಗ್ (Mulching) ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಪರಿಹಾರ ಯಾವಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬಹುದು?

ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಜಂಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದ ನಂತರ, ನವೆಂಬರ್ ಅಥವಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ವೇಳೆಗೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ಡಿಬಿಟಿ ಮೂಲಕ ಹಣ ಜಮಾ ಆಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ರೈತರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೇ?

ಇಲ್ಲ, ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ‘ಬೆಳೆ ದರ್ಶಕ್’ (Crop Survey) ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಸರ್ಕಾರವು ನೇರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆದ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬಹುದು?

ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಯಾಗಿ (Rainfed crop) ಬೆಳೆದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ (ಅಂದಾಜು 2.47 ಎಕರೆ) 8,500 ರೂ. ಗಳಿಂದ 10,000 ರೂ. ವರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ (ಸರ್ಕಾರ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು).

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಪರಿಹಾರದ ಹಣ ಜಮೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಯಾರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು?

ಸರ್ಕಾರ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೂ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿ, ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ನಾಡಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಆಧಾರ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ತೀರ್ಮಾನ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 43,737 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯು ಒಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಸಾಲದ ಹೊರೆ, ಬತ್ತಿದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಣಗಿದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅನ್ನದಾತ ಹತಾಶನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ರೈತರು ಕೂಡ ಧೃತಿಗೆಡದೆ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸದ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ರೈತ ಬದುಕಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಾಡು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯ.