ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು, ಹಾಸನ, ತುಮಕೂರು, ಕೋಲಾರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ರಾಗಿ’ (Finger Millet) ರೈತರ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬಡವರ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದ ರಾಗಿ, ಇಂದು ತನ್ನ ಅಪಾರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ‘ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ರಾಜ’ (King of Millets) ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಮಧುಮೇಹ (Diabetes) ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ರಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಹಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಹುತೇಕ ರೈತರು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ 8-10 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ‘ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ’ (Value Addition) ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರಾಗಿ ಬೆಳೆಗಾರರು ಎಕರೆಗೆ 15 ರಿಂದ 20 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಪಡೆದು ಅಧಿಕ ಲಾಭ ಗಳಿಸಬಹುದು. ರಾಗಿ ಬೆಳೆಯ ಸಮಗ್ರ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಷಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ರಾಗಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಫಲವತ್ತತೆಯಿರುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಬೆಳೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಬೆಳೆಯಾಗಿ ನಾಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಗಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ಕುಸಿಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಸರಿಯಾದ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ‘ಬೆಂಕಿ ರೋಗ’ (Blast Disease) ದ ನಿರ್ವಹಣೆ ತಿಳಿಯದಿರುವುದು.

ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ರಾಗಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿವೆ. ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ, ಮಧ್ಯಮಾವಧಿ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ರೈತರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೇವಲ ರಾಗಿಯನ್ನು ಕಾಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುವ ಬದಲು, ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಹಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಮಾಲ್ಟ್ (Malt) ಮಾಡಿ ಮಾರಿದರೆ ಲಾಭ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರೈತರಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ

ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP): ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಾಗಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 4,000 ರೂ. ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದೆ). ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಒಣ ಮೇವಿನ ಲಭ್ಯತೆ: ರಾಗಿ ಕೇವಲ ಕಾಳನ್ನಷ್ಟೇ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವ ರೈತರಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹಸುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಒಣ ಹುಲ್ಲನ್ನು (Ragi Straw) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ: ಭತ್ತ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ನೀರು, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಖರ್ಚು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ.

ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು (ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಗೆ)

ಸರ್ಕಾರದ ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಎಪಿಎಂಸಿ) ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಡಿ ರಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು:

ರೈತರು ಬೆಳೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ (Crop Survey) ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಾವು ರಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದನ್ನು ನಮೂದಿಸಿರಬೇಕು.
ಫ್ರೂಟ್ಸ್ ಐಡಿ (FRUITS ID) ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದಿನಾಂಕದಂದು ‘ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಪೋರ್ಟಲ್’ನಲ್ಲಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ (ಟೋಕನ್ ಪಡೆಯುವುದು).

ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? (ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ)

ರೈತರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತಮ್ಮದೇ ಹೊಲದ ಹಳೆಯ ಬೀಜವನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ (Certified seeds) ಸುಧಾರಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ತರಬೇಕು.

ದೀರ್ಘಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (120 ದಿನ): ಎಂ.ಆರ್-1, ಎಂ.ಆರ್-6, ಮತ್ತು ಎಲ್-5. (ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ).
ಮಧ್ಯಮಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (105-110 ದಿನ): ಜಿ.ಪಿ.ಯು-28 (GPU-28 – ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ), ಕೆ.ಎಂ.ಆರ್-204, ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಲ್-365.
ಅಲ್ಪಾವಧಿ ತಳಿಗಳು (95-100 ದಿನ): ಇಂದಾಫ್-8, ಜಿ.ಪಿ.ಯು-48. (ತಡವಾಗಿ ಮಳೆಯಾದಾಗ ಬಿತ್ತಲು ಸೂಕ್ತ).

ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ

೧. ಬೀಜೋಪಚಾರ (Seed Treatment): ರಾಗಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಕಡ್ಡಾಯ. ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ ರಾಗಿ ಬೀಜಕ್ಕೆ 2 ಗ್ರಾಂ ‘ಕಾರ್ಬೆಂಡೈಜಿಮ್’ (Carbendazim) ಅಥವಾ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಾದರೆ 4 ಗ್ರಾಂ ‘ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ವಿರಿಡೆ’ (Trichoderma viride) ಪುಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಲೇಪಿಸಿ, ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ನಂತರ ಬಿತ್ತಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಡುವ ಕೊಳೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

೨. ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ನಾಟಿ ವಿಧಾನ: ರಾಗಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೂರಿಗೆಯಿಂದ ಬಿತ್ತುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಸಸಿಮಡಿ (Nursery) ಮಾಡಿ ನಾಟಿ ಮಾಡುವುದು (Transplanting) ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.

ಸಸಿಮಡಿಯಲ್ಲಿ 21 ರಿಂದ 25 ದಿನಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ 1 ಅಡಿ (30 ಸೆಂ.ಮೀ) ಮತ್ತು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಅಡಿ (15 ಸೆಂ.ಮೀ) ಅಂತರವಿರಬೇಕು. ಈ ಅಂತರವಿದ್ದರೆ ಗಿಡಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮರಿ (Tillers) ಒಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತೆನೆಗಳು ದಪ್ಪವಾಗುತ್ತವೆ.

೩. ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ:

ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಬೆಳೆಯಾದರೆ ಎಕರೆಗೆ 20 ಕೆ.ಜಿ ಸಾರಜನಕ, 15 ಕೆ.ಜಿ ರಂಜಕ ಮತ್ತು 10 ಕೆ.ಜಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಒದಗಿಸುವ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು.
ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಗೊಬ್ಬರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು (ಎಕರೆಗೆ 40:20:20 ಕೆ.ಜಿ). ಬಿತ್ತನೆಯಾದ 30 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಮೇಲುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ (Top dressing) ನೀಡಿದರೆ ತೆನೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.

೪. ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ: ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ 20 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಬಾರಿ ಎಡೆಕುಂಟೆ ಹೊಡೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಕೈಯಿಂದ ಕಳೆ ಕೀಳಬೇಕು. ಕಳೆನಾಶಕ ಬಳಸುವುದಾದರೆ ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ 2-3 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ (ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವಿದ್ದಾಗ) ಪೆಂಡಿಮೆಥಾಲಿನ್ (Pendimethalin) ಅನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಬಹುದು.

ರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ

ಬೆಂಕಿ ರೋಗ (Blast disease): ರಾಗಿಗೆ ಬರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು ಇದೇ. ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಜ್ರಾಕಾರದ (ಚುಕ್ಕೆ) ಕಂದು ಕಲೆಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ತೆನೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮುರಿದು ಇಡೀ ತೆನೆ ಒಣಗುತ್ತದೆ (Neck blast).ಪರಿಹಾರ: ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ‘ಕಾರ್ಬೆಂಡೈಜಿಮ್’ (1 ಗ್ರಾಂ/ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ) ಅಥವಾ ‘ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಾಜೋಲ್’ (Tricyclazole – 0.6 ಗ್ರಾಂ/ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ) ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು.
ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (Value Addition): ಕಟಾವಾದ ನಂತರ ರಾಗಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿ, ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ (ಕಲ್ಲು, ಮರಳು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ), 1 ಕೆ.ಜಿ, 5 ಕೆ.ಜಿ ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ 1,000 ರೂ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಾಭ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮೊಳಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ರಾಗಿಯ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ (Sprouted Ragi flour / Malt) ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 1 ಕೆ.ಜಿಗೆ 150 ರಿಂದ 200 ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಯಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ (SHG) ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

ಬೀಜದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವುದು: ಕೆಲವು ರೈತರು ಎಕರೆಗೆ 10-15 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಗಿಡಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ತೆನೆಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಎಕರೆಗೆ ಕೇವಲ 2 ರಿಂದ 4 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಮಾತ್ರ ಸಾಕು (ನಾಟಿ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ).
ತಡವಾಗಿ ನಾಟಿ ಮಾಡುವುದು: ಸಸಿಮಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಸಿಗಳ ವಯಸ್ಸು 30 ದಿನ ಮೀರಿದರೆ, ಮುಖ್ಯ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಗಿಡಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಮರಿ (Tillers) ಒಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. 21 ರಿಂದ 25 ದಿನದೊಳಗೇ ನಾಟಿ ಕಡ್ಡಾಯ.

ಪದೇಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

೧. ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತಾಲೂಕು ಕಚೇರಿಯಿಂದ ತರುವುದರ ಲಾಭವೇನು?

ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ‘ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ’ಗಳಲ್ಲಿ (RSK) ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಹಾಯಧನದಲ್ಲಿ (Subsidy) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಬ್ಯಾಚ್ ವಿವರ ಮತ್ತು ಬಳಸಬೇಕಾದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

೨. ರಾಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಳು ಕಪ್ಪಾಗುವಿಕೆಗೆ (Grain Smut) ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಇದು ಹೂ ಬಿಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಾದರೆ ಬರುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ರೋಗ. ತೆನೆಗಳು ಹೊರಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ತಳಿಗಳಾದ GPU-28 ಅನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ.

ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಮನ್ವಯ ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ (AICRP on Small Millets), ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UAS), ಜಿಕೆವಿಕೆ, ಬೆಂಗಳೂರು.
ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಕಚೇರಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

“ರಾಗಿ ತಿಂದವನಿಗೆ ರೋಗವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಗಾದೆ ಮಾತಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರಾಗಿಗೆ ಸುವರ್ಣಯುಗ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ರೈತರು ಕೇವಲ ಮಳೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸರಿಯಾದ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ, ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದರೆ, ರಾಗಿಯು ಭತ್ತ-ಕಬ್ಬಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ರೈತನ ಕೈಹಿಡಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.