ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚ ಇಳಿಸಲು ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ (Vermicompost) ಉತ್ಪಾದನೆ: ರೈತರು ಸ್ವಂತ ಘಟಕ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಧನ ಪಡೆಯಲು ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ

ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ತರುವ ದುಬಾರಿ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಇಳಿಸುವುದು. ಯೂರಿಯಾ, ಡಿಎಪಿ (DAP) ಮತ್ತು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ನಿರಂತರ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಜಮೀನಿನ ಮಣ್ಣು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ತನ್ನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲು ಮತ್ತು ರೈತರ ಜೇಬಿನ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಸರಳ ಹಾಗೂ ಲಾಭದಾಯಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ‘ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ’ (Vermicompost) ಉತ್ಪಾದನೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ನೇಗಿಲಯೋಗಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎರೆಹುಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ನಮ್ಮ ಹೊಲದ ಕಸ-ಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಸಗಣಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಪ್ಪು ಚಿನ್ನವಾಗಿ (Black Gold) ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು, ಇದಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚವೆಷ್ಟು, ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಗುವ ಸಹಾಯಧನವೇನು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗುವ ಲಾಭಗಳೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯುಳ್ಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಷಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ವರ್ಮಿಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ (Vermicompost) ಎಂದರೆ, ಎರೆಹುಳುಗಳು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳು, ತರಕಾರಿ ಸಿಪ್ಪೆ ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಸಗಣಿಯನ್ನು ತಿಂದು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ‘ಹಿಕ್ಕೆ’ಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಿಂತ (FYM) 5 ರಿಂದ 8 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಸಾರಜನಕ (Nitrogen), ರಂಜಕ (Phosphorus), ಪೊಟ್ಯಾಷ್ (Potassium) ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಾದ ಸತು, ತಾಮ್ರ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಹಾಗೂ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ರೈತರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ (Commercial purpose) ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕವೂ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬಹುದು. ಇಂದು ನರ್ಸರಿಗಳು, ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಾರರು ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೈತೋಟದವರು (Terrace Gardening) ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ 10 ರಿಂದ 15 ರೂಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರೈತರಿಗೆ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಣಭೂಮಿ ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಆಶ್ರಿತ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:

• ನೀರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲದ (Organic Carbon) ಅಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಅಭಾವದ ತೀವ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

• ರಸಗೊಬ್ಬರದ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ: ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.

• ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಇಳುವರಿ: ಮಣ್ಣು ಮೃದುವಾಗುವುದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳ ಬೇರುಗಳು ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟ (ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ರುಚಿ) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

• ರೋಗ ನಿರೋಧಕತೆ: ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಪಯುಕ್ತ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ, ಬೇರು ಕೊಳೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ನೆಮಟೋಡ್ (Nematodes/ಜಂತುಹುಳು) ಬಾಧೆಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಅರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು

ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ಘಟಕ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆ (Horticulture Department) ಗಳಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ (RKVY) ಅಥವಾ ಎನ್.ಹೆಚ್.ಎಂ (NHM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಧನ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

• ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ರೈತರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಜಮೀನಿನ ಪಹಣಿ (RTC) ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

• ಫ್ರೂಟ್ಸ್ (FRUITS) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈತರ ಐಡಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿರಬೇಕು.

• ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಳತೆಯ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 30x8x2.5 ಅಡಿ) ಪರ್ಮನೆಂಟ್ (ಶಾಶ್ವತ) ಘಟಕ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು (ಗರಿಷ್ಠ 50,000 ರೂ. ವರೆಗೆ) ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇಲಾಖೆಯ ಅನುದಾನದ ಲಭ್ಯತೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ).

• ಹೆಚ್.ಡಿ.ಪಿ.ಇ (HDPE – ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ವರ್ಮಿಬೆಡ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲೂ ಸಹ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ರಿಯಾಯಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ರೈತರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ರೈತರು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಇರುವ ಮತ್ತು ನೀರು ನಿಲ್ಲದ ಎತ್ತರವಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತೆಂಗು ಅಥವಾ ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಘಟಕ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಸ್ವಂತ ಘಟಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ತೊಟ್ಟಿಗಳೇ ಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ಸಿಲ್ಫಾಲಿನ್ ಟಾರ್ಪಾಲಿನ್ (Silpaulin) ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ‘ವರ್ಮಿಬೆಡ್’ (Vermibed) ಬಳಸಿ ಕೇವಲ 3,000 ರಿಂದ 5,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ (KVK) ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ‘ಐಸಿನಿಯಾ ಫೆಟಿಡಾ’ (Eisenia fetida) ಅಥವಾ ‘ಯುಡ್ರಿಲಸ್ ಯುಜಿನಿಯೆ’ (Eudrilus eugeniae) ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ತಳಿಯ ಎರೆಹುಳುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಟಿ ಹುಳುಗಳು (ಮಣ್ಣು ತಿನ್ನುವ ಹುಳು) ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಮೈ ಕಸ ತಿನ್ನುವ ಕೆಂಪು ಎರೆಹುಳುಗಳೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.

ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ

ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತಗಳು: ೧. ತೊಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಬೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ: ಜಮೀನಿನ ನೆರಳಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 10 ಅಡಿ ಉದ್ದ, 3 ಅಡಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು 2 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ತೊಟ್ಟಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಥವಾ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಎಚ್.ಡಿ.ಪಿ.ಇ ವರ್ಮಿಬೆಡ್ ಅಳವಡಿಸಿ. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು (ವರ್ಮಿವಾಶ್ – Vermiwash) ಹೊರಬರಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಪೈಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ. ೨. ತಳಪಾಯ (Bedding) ಹಾಕುವುದು: ತೊಟ್ಟಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ 2-3 ಇಂಚು ದಪ್ಪಕ್ಕೆ ತೆಂಗಿನ ನಾರು, ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿನ ರವದಿಯನ್ನು ಹರಡಿ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಸಿಂಪಡಿಸಿ ತೇವಾಂಶ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿ. ೩. ತ್ಯಾಜ್ಯ ತುಂಬುವಿಕೆ: ಹಸುವಿನ ಹಳೆಯ ಸಗಣಿ (ಕನಿಷ್ಠ 15-20 ದಿನ ಹಳೆಯದು, ಬಿಸಿ ಇರಬಾರದು) ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಒಣ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು (ಸೊಪ್ಪು, ತರಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಬಾಳೆ ದಿಂಡು) ಪದರ-ಪದರವಾಗಿ (Layer by layer) ತುಂಬಿ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಪದರ ಸಗಣಿ, ಒಂದು ಪದರ ಸೊಪ್ಪು, ಹೀಗೆ ತೊಟ್ಟಿ ತುಂಬುವವರೆಗೆ ಹಾಕಿ. ೪. ನೀರು ಸಿಂಪಡಣೆ ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ: ಈ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿದಿನ ನೀರು ಸಿಂಪಡಿಸಿ. ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಸಿ (Heat) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೋಗಿ, ತಂಪಾಗುವವರೆಗೆ (ಸುಮಾರು 10-15 ದಿನಗಳು) ಕಾದು, ನಂತರ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ೫. ಎರೆಹುಳು ಬಿಡುವುದು: ತೊಟ್ಟಿ ತಂಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾದ ಮೇಲೆ (ಕೈ ಹಾಕಿ ನೋಡಿದರೆ ಬಿಸಿ ಇರಬಾರದು), ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟನ್‌ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1 ರಿಂದ 2 ಕೆ.ಜಿ. ಎರೆಹುಳುಗಳನ್ನು (ಸಾವಿರಾರು ಹುಳುಗಳು) ಸಮವಾಗಿ ಬಿಡಿ. ಹುಳುಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ೬. ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ: ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಕತ್ತಲು ಇಷ್ಟ, ಆದ್ದರಿಂದ ತೊಟ್ಟಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಗೋಣಿಚೀಲದಿಂದ (Gunny bags) ಅಥವಾ ತೆಂಗಿನ ಗರಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಗೋಣಿಚೀಲದ ಮೇಲೆ ನೀರು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾ ತೇವಾಂಶ (ಶೇ. 40-50%) ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ. ೭. ಗೊಬ್ಬರ ಸಂಗ್ರಹ: ಸುಮಾರು 45 ರಿಂದ 60 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಪುಡಿಯ (Tea powder) ರೀತಿಯ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಮೆಲ್ಲನೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಗೆದು ಜರಡಿ ಹಿಡಿಯಿರಿ. ಹುಳುಗಳು ತಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು.

ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧತೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಸಹಾಯಧನ ಪಡೆಯಲು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳು:

• ನಿಗದಿತ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ (ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು).

• ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಳತೆಯ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್.

• ಜಮೀನಿನ ಪಹಣಿ (RTC/MR).

• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರತಿ (ಖಾತೆ ಆಧಾರ್‌ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರಬೇಕು).

• ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ / ಪಂಗಡದ ರೈತರಿಗೆ ಶೇ. 90 ರವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ).

• ಘಟಕ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿ (Quotation – ಅನುಮೋದಿತ ವಿತರಕರಿಂದ).

ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ

• ಹಸಿ ಸಗಣಿಯ ಬಳಕೆ: ಅನೇಕ ರೈತರು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಹಸಿ ಸಗಣಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿ ಸಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಉಷ್ಣತೆ (Heat) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಹುಳುಗಳು ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸಗಣಿಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 15 ದಿನ ಹೊರಗೆ ಆರಿಸಿ, ತಂಪಾದ ಮೇಲೆಯೇ ಬಳಸಬೇಕು.

• ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ: ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಜೊತೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಗಾಜು, ಕಲ್ಲು, ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಖಾರ ಅಥವಾ ಹುಳಿ ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಉದಾ: ನಿಂಬೆ ಸಿಪ್ಪೆ, ಈರುಳ್ಳಿ ಸಿಪ್ಪೆ) ಹಾಕಬಾರದು. ಇವು ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಮಾರಕ.

• ಇರುವೆ ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳ ಕಾಟ: ಕೆಂಪು ಇರುವೆಗಳು, ಕಪ್ಪೆ, ಇಲಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಎರೆಹುಳುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ತೊಟ್ಟಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಇರುವೆ ಪುಡಿ ಹಾಕಬೇಕು.

• ಅತಿಯಾದ ನೀರು ಅಥವಾ ಒಣಗಿಸುವುದು: ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತು ಕೆಸರಾದರೆ ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಉಸಿರಾಡಲು ಆಗದೆ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತೇವಾಂಶವಿಲ್ಲದೆ ಒಣಗಿದರೂ ಹುಳುಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹದವಾದ ತೇವಾಂಶ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಲೆ.

ಪದೇಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

೧. ಎರೆಹುಳುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು?

ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ (KVK), ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಗತಿಪರ ರೈತರಿಂದ ಖರೀದಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ ಹುಳುಗಳಿಗೆ (ಸಗಣಿ ಮಿಶ್ರಿತ) ಸುಮಾರು 250 ರಿಂದ 350 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಬೆಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.

೨. ಎರೆಹುಳುಗಳಿಂದ ಬರುವ ದ್ರವವನ್ನು (ವರ್ಮಿವಾಶ್) ಕೃಷಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು?

ವರ್ಮಿವಾಶ್ (Vermiwash) ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದ್ರವ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿವಾರಕ ಟಾನಿಕ್. ತೊಟ್ಟಿಯ ತಳದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ 1 ಲೀಟರ್ ವರ್ಮಿವಾಶ್‌ಗೆ 10 ಲೀಟರ್ ನೀರು ಬೆರೆಸಿ ಬೆಳೆಗಳ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಗಿಡಗಳು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೂವು-ಪಿಂಚು ಉದುರುವುದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

೩. ಕೋಳಿ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಕುರಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಎರೆಹುಳುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಬಹುದೇ?

ಕೋಳಿ ಹಿಕ್ಕೆ (Poultry manure) ಯಲ್ಲಿ ಯೂರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಹುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೋಳಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಾಕಬಾರದು. ಕುರಿ ಹಿಕ್ಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸಗಣಿಯ ಜೊತೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು?

• ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ಹಿರಿಯ ಸಹಾಯಕ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕಚೇರಿ.

• ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ‘ರೈತಮಿತ್ರ’ (Raita Mitra) ಪೋರ್ಟಲ್.

• ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು (KVK) – ಇಲ್ಲಿ ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಉಚಿತ ತರಬೇತಿ ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

“ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯೇ ಭವಿಷ್ಯದ ಕೃಷಿ.” ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬೆಲೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏರುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ಆದರೆ ರೈತರು ಬೆಳೆದ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು. ಎರೆಹುಳು ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲ, ಅದು ರೈತರನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಭೂತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮಹಾನ್ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ 3-4 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿ ಒಂದು ಘಟಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ, ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಉಚಿತ ಗೊಬ್ಬರ ನಿಮ್ಮದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿ உற்பத்தியಾಗುತ್ತದೆ.